Kategorie

Jak rozliczyć napiwki, gdy pracodawca rozdziela je pomiędzy pracowników

Ewa Sławińska
Mariusz Pigulski
inforCMS
Czy jako pracodawca mam prawo żądać od kelnerów pracujących w mojej restauracji oddania mi napiwków? Chciałbym je rozdzielić po równo na kelnerów i pracowników kuchni, którzy nie mają styczności z klientami. Czy może jest to wynagrodzenie jedynie tych kelnerów, którzy te napiwki dostają? Czy zapis dotyczący rozdzielania napiwków powinienem zawrzeć w regulaminie wynagradzania czy w umowie o pracę?

RADA

Nie ma podstaw prawnych żądania od zatrudnionych kelnerów oddawania napiwków. Sposoby rozdysponowania napiwków można natomiast ustalić w regulaminie wynagradzania, regulaminie pracy lub w ramach umowy o pracę. Dopuszczalne są także ustalenia w formie ustnej.

UZASADNIENIE

Napiwki pracowników są świadczeniami uzyskanymi w związku z wykonywaniem pracy. O tym, czy stanowią one przychód ze stosunku pracy czy z tzw. innych źródeł, decyduje sposób ich rozdzielania w firmie.

Reklama

I sytuacja: środki pochodzące z napiwków, które są adresowane imiennie do konkretnego pracownika, trafiają najpierw do pracodawcy albo do wspólnej puli. Są np. doliczane do rachunków wystawianych klientom bądź uiszczane kartą kredytową wprost na rachunek przedsiębiorstwa. Później pracodawca przekazuje je tym konkretnym osobom. W takim przypadku wystąpi przychód ze stosunku pracy. Napiwki powinny być wówczas uwzględniane na listach płac jako odrębna pozycja (podobnie jak inne składniki pensji). Podlegają wtedy opodatkowaniu łącznie z wynagrodzeniem za pracę. Dochody z napiwków muszą zostać wykazane w sporządzanej informacji PIT-11. Należy przyjąć, że napiwki stanowią podstawę naliczenia składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne. Nie ma znaczenia, czy są one wypłacane każdego dnia bezpośrednio z kasy czy jednorazowo w terminie regulowania zobowiązań z tytułu wynagrodzeń. Ważne jest jedynie to, że klient przekazuje pieniądze pracodawcy, a ten z kolei wręcza je pracownikom.

Warto zauważyć, że uczestniczenie pracodawcy w procesie dzielenia napiwków stwarza szansę podziału kwot napiwków także między tych pracowników, którzy nie mają kontaktu z klientami.

II sytuacja: pracownik otrzymuje napiwek bezpośrednio od klienta (bez pośrednictwa pracodawcy). W takim przypadku wartość napiwków jest przychodem z tzw. innych źródeł. Konsekwencją takiej kwalifikacji napiwków jest brak obowiązku wyliczania i odprowadzania do właściwych instytucji przez pracodawców zarówno podatku dochodowego, jak i składek ZUS. Pracownik w takim przypadku jest obowiązany do samodzielnego zadeklarowania i rozliczenia się z urzędem skarbowym. Powstało bowiem jego zobowiązanie podatkowe wynikające z przysporzenia majątkowego, jakim niewątpliwie są napiwki. Nie wystąpią obciążenia ZUS z tego tytułu.

WAŻNE!

Pracownik ma obowiązek sam odprowadzić podatek od napiwków otrzymywanych bezpośrednio od klientów. Tego rodzaju korzyści powinien uwzględnić w składanym rocznym zeznaniu podatkowym w pozycji „inne źródła”.

PRZYKŁAD

Reklama

Jan Kowalski zatrudniony jest jako kelner w dwóch restauracjach. W pierwszej z nich, zgodnie z regulaminem wynagradzania, napiwki przekazywane są pracodawcy do tzw. zbiorczej puli, a następnie dzielone między kelnerów, kucharzy, recepcjonistki i szatniarzy. Z uwagi na przyjęcie takiego rozwiązania otrzymane kwoty są doliczane do przychodu ze stosunku pracy, opodatkowane i podlegają składkom ZUS.

W drugiej restauracji każdy z kelnerów napiwki dostaje bezpośrednio od klienta. Pan Jan jest zmuszony sam rozliczyć je w zeznaniu rocznym. Nie zapłaci jednak od nich składek na ubezpieczenia społeczne ani na ubezpieczenie zdrowotne.

Napiwki a ekwiwalent za urlop wypoczynkowy

Potraktowanie napiwków jako składnika wynagrodzenia stwarza wątpliwość, czy uwzględniać je przy obliczaniu innych świadczeń ze stosunku pracy (przede wszystkim wynagrodzenia za urlop oraz za czas choroby). Otóż, ustalając wynagrodzenie bądź ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, pracodawcy nie powinni uwzględniać napiwków. Swym charakterem zbliżone są one bowiem do nagrody uznaniowej. Natomiast rozstrzygając kwestię zaliczania napiwków do wynagrodzenia lub zasiłku za czas choroby, należy pamiętać o wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 czerwca 2008 r. (sygn. akt SK 16/06, Dz.U. Nr 119, poz. 771 z 7 lipca 2008 r.). Według TK nieuwzględnianie w podstawie wymiaru świadczeń chorobowych wypłaconych składników wynagrodzenia, od których opłacono składkę na ubezpieczenie chorobowe, a które nie są wypłacane pracownikowi w okresie pobierania należności za okres orzeczonej niezdolności do pracy wskutek choroby, jest niezgodne z Konstytucją.

Jeśli więc:

• od napiwków przekazywanych pracownikom przez pracodawcę są potrącane składki na ubezpieczenia społeczne i

• jeżeli napiwki nie przysługują zatrudnionym osobom w trakcie ich niedyspozycji zdrowotnej i wywołanej tym absencji w firmie

- podlegają one uwzględnieniu w podstawie wymiaru świadczeń chorobowych.

Napiwki a VAT

W stosunkach usługodawca (restauracja) - klient napiwek może stanowić element ceny za usługę. Będzie tak w przypadku, gdy:

• kwota napiwku jest przekazywana kelnerowi (lub obsłudze restauracji) za pośrednictwem pracodawcy (restauracji), np. przy zapłacie kartą płatniczą klient decyduje o doliczeniu do kwoty rachunku kwoty 10% napiwku,

• kwota napiwku stanowi obowiązkowy element ceny za usługę i jest automatycznie doliczana do ceny za usługę.

W obu przypadkach napiwki będą stanowiły element ceny pobranej przez podatnika VAT za świadczoną usługę. Będą więc podlegały opodatkowaniu VAT. Należności pobierane przez podatnika VAT (restaurację) za świadczone usługi są bowiem opodatkowane VAT.

 

PRZYKŁAD

Restauracja dolicza do każdego rachunku 10% napiwek. Klient zapłacił za usługę 132 zł (120 zł plus 10% ze 120 zł). Podatnik zapłaci należny VAT od kwoty 132 zł. Kwoty tej podatnik nie pomniejsza o napiwek, bo stanowi on element ceny usługi. Zakładając, że całość usługi jest opodatkowana stawką 7%, należny VAT wyniesie 132 x 7/107 = 8,64 zł.

PRZYKŁAD

Restauracja nie dolicza napiwków do rachunków. Napiwki klienci przekazują kelnerom bezpośrednio. Klient zapłacił za usługę 120 zł i dał kelnerowi gotówką 10% napiwek w wysokości 12 zł. Restauracja nie doliczy tego napiwku do ceny usługi. Nie stanowi on bowiem elementu ceny za usługę. Należny VAT restauracja płaci od kwoty 120 zł.

Jeżeli jednak klient w takiej samej sytuacji zapłaci za usługę kartą płatniczą i poprosi o uwzględnienie kwoty napiwku w kwocie zapłaty, to podatnik (restauracja) powinien doliczyć wartość napiwku do ceny świadczonej usługi. Oznacza to obowiązek zapłaty VAT od kwoty należności powiększonej o napiwek (132 zł).

Orzecznictwo uzupełniające

• Pracodawca i pracownik, realizując zasadę zgodnego oświadczenia woli w ramach ustalania warunków płacy, mogą odnieść się do kwestii napiwków w ramach zawieranej umowy czy też w regulaminie wynagradzania, a nawet w regulaminie pracy. Może to nastąpić także w formie ustnej. Jeżeli natomiast w przedmiocie napiwków do takiego zgodnego oświadczenia woli pomiędzy stronami nie dojdzie, wówczas przychód pochodzący z napiwków powinien zostać zakwalifikowany jako pochodzący z innych źródeł. Ogromną rolę odgrywa tu także istniejący sposób rozliczeń napiwków (wyrok WSA w Gdańsku z 3 czerwca 2008 r., niepubl. - sygn. akt I SA/Gd 46/08).

• W definicji przychodów ze stosunku pracy, wynikającej z art. 12 updof, mieści się również wypłata napiwków. Należność z tytułu napiwków nie jest wprawdzie wynagrodzeniem za pracę w myśl art. 78 § 2 Kodeksu pracy, ale jest świadczeniem uzyskiwanym przez pracowników w związku z wykonywaniem pracy na rzecz spółki (wyrok NSA z 14 listopada 2003 r. - sygn. akt I SA/Łd 1493/02).

• art. 4 pkt 4 i 9, art. 18 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888

• art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 1 i 9, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 31 i 40 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 211, poz. 1549

Mariusz Pigulski

specjalista w zakresie kadr i płac

Ewa Sławińska

ekspert w zakresie VAT

Źródło: Monitor Księgowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    18 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT - 300 zł więcej netto

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT. Proponowana przez rząd podwyżka najniższej krajowej (płacy minimalnej) w 2022 r. do poziomu 3000 zł brutto (tj. o 7,1 proc. w porównaniu do minimalnego wynagrodzenia 2021 roku) nie jest rewolucyjna - wskazują ekonomiści. Jednocześnie zauważają, że efekt podwyżki będzie wzmocniony przez zapowiedziane w Polskim Ładzie zmiany w systemie podatkowym (głównie w podatku dochodowym pd osób fizycznych - PIT). Szacuje się, że wynagrodzenie netto osoby zarabiającej płacę minimalną wzrośnie w 2022 roku o ok. 300 zł miesięcznie.

    Problematyczne transakcje z rajami podatkowymi – ceny transferowe, dokumentacja, odpowiedzialność

    Transakcje z rajami podatkowymi a ceny transferowe. Od pewnego czasu polski ustawodawca wyjątkowo chętnie wykorzystuje przepisy z zakresu cen transferowych do pobierania informacji o transakcjach realizowanych z podmiotami zarejestrowanymi w rajach podatkowych. Obowiązki nakładane na polskich podatników w tym zakresie są coraz szersze i wymagają coraz większych nakładów administracyjnych. Jednocześnie, wprowadzane przepisy często są tworzone w sposób chaotyczny i nie zawsze uzasadniony.

    Fiskus zajął majątek firmy mimo braku dowodów

    Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego na majątku podatnika. Urząd skarbowy zajął konto firmy i należny jej zwrot VAT mimo braku dowodów i nieprawidłowości. Czy miał do tego prawo?

    Podatki 2021: osobista odpowiedzialność członków zarządu na nowo (bezpłatne webinarium 24 czerwca)

    24 czerwca 2021 r. o godz. 10:00 rozpocznie się bezpłatne webinarium (szkolenie online) poświęcone obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. przepisom rozszerzającym obowiązki z zakresu cen transferowych dla podmiotów niepowiązanych. Za brak dopełnienia należytej staranności i nowych obowiązków dokumentacyjnych odpowiadają osobiście członkowie zarządu! Webinarium poprowadzą Artur Klęsk, Partner w Enodo Advisors oraz Jakub Beym, Senior Associate w Enodo Advisors. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Skonta i rabaty przy rozliczaniu transakcji międzynarodowych

    W transakcjach handlowych rozróżniamy różnego rodzaju obniżki cen. Wśród najczęściej stosowanych są skonta i rabaty. Należy jednak pamiętać, że ich udzielenie ma wpływ na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT), a tym samym także na wysokość podatku jaki zapłaci przedsiębiorca.

    Czym różni się najem prywatny od najmu w działalności gospodarczej?

    Podatek od najmu. W dniu 24 maja 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął ważną uchwałę (w składzie 7. sędziów) dotyczącą rozróżnienia najmu prywatnego i najmu prowadzonego w ramach działalności gospodarczej dla potrzeb opodatkowania PIT i ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Jak tę kwestię rozstrzygnął NSA?

    Czy wszyscy podatnicy muszą mieć kasę online od 1 stycznia 2023 r.?

    Kasy fiskalne online są już obowiązkowe dla wybranych grup podatników. Natomiast kasy z elektronicznym zapisem kopii będą dostępne tylko do końca 2022 r. Czy oznacza to, że wszyscy podatnicy będą musieli mieć kasy fiskalne online od 1 stycznia 2023 r.? Co warto wiedzieć o nowym rodzaju kas?

    Sprawozdania finansowe zakładów ubezpieczeń i reasekuracji - zmiany od 2022 r.

    Sprawozdania finansowe. Ustawodawca rozszerza zakres wymogów sprawozdawczych dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. Nowe obowiązki sprawozdawcze będą stosowane od 2022 r., tj. do sprawozdań za rok obrotowy rozpoczynający się w 2021 r.

    Estoński CIT - zmiany od 2022 roku

    Estoński CIT. Od 2022 r. ryczałt od dochodów w CIT (czyli tzw. estoński CIT) będzie mogła wybrać każda spółka kapitałowa, niezależnie od wielkości, bo zniknie limit przychodów 100 mln zł. Estoński system będzie też dla spółek komandytowych i komandytowo-akcyjnych.

    E-faktury od 2022 r. Pilotaż od października 2021 r.

    E-faktury są już na kolejnym etapie procesu legislacyjnego. Ustawodawca chce wspólnie z biznesem testować nowe rozwiązanie już od października 2021 r., tak aby jak najwięcej firm korzystało w pełni z e-faktury w 2022 r. Korzystanie z e-faktury stanie się obligatoryjne od 2023 r.

    Rejestracja w CRPA (Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych) do 30 czerwca

    Rejestracja w CRPA. Ministerstwo Finansów przypomina, że 30 czerwca 2021 r. upływa termin (okres przejściowy) na dokonanie: zgłoszenia rejestracyjnego w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych (CRPA) dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. nie były objęte obowiązkiem dokonywania zgłoszeń rejestracyjnych w podatku akcyzowym albo zgłoszenia uzupełniającego w CRPA dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. zostały zarejestrowane na podstawie zgłoszenia rejestracyjnego AKC-R.

    Dotacja z gminy wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem a przedawnienie

    Dotacja z gminy a przedawnienie. Coraz więcej osób w swojej działalności stara się korzystać z różnych form pomocy. Jednym z popularnych rodzajów wsparcia, są różnego rodzaju dotacje – w tym dotacje z jednostek samorządu terytorialnego. W trakcie działalności podmiotu może jednak okazać się, że środki z dotacji zostały nieprawidłowo spożytkowane. W takiej sytuacji, zasadniczo, podatnik powinien zwrócić dotację – co w praktyce może jednak okazać się dla niego niemożliwe do wykonania (szczególnie po dłuższym czasie). Tak samo więc jak w innych przypadkach, ustawodawca przewidział odpowiedni okres przedawnienia dla konieczności zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Warto jednak dowiedzieć się, jak należy obliczać ten termin - w szczególności, że proces przyznania, korzystania i rozliczenia dotacji może być dość długi – i wskazywać na różne momenty, od których należałoby obliczać termin przedawnienia.

    Polski Ład. 2/3 emerytów z zerowym PIT

    Zerowy PIT dla emerytów. Dwie trzecie emerytów będzie miało zerowy PIT, a duża część zapłaci niższy podatek - zapewnił wiceminister finansów Piotr Patkowski. Seniorzy, którzy pobierają emerytury powyżej 5 tys. zł miesięcznie stracą rocznie 75 zł - dodał. Polski Ład dla emerytów - kto zyska, kto straci?

    Interpretacja podatkowa nie może pomijać przepisów

    Interpretacja podatkowa. Przedsiębiorca wdał się w spór z fiskusem o pieniądze należne z tytułu CIT. Oczywiście fiskus chciał ich więcej, w tym celu interpretował przepisy tak, a w zasadzie pomijał ich część, aby uzasadnić słuszność poboru wyższego podatku. Ale po stronie przedsiębiorcy stanął sąd, przypominając organom skarbowym, że: „Nie wolno jest również interpretować przepisów prawnych tak, by pewne ich fragmenty okazały się zbędne” (wyrok WSA w Krakowie z 5 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1262/20).

    Rekordowy Twój e-PIT w 2021 roku

    Twój e-PIT w 2021 roku. Ministerstwo Finansów podsumowało tegoroczny sezon rozliczeń podatkowych PIT, a w szczególności najbardziej popularną e-usługę Krajowej Administracji Skarbowej - Twój e-PIT.

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa – rozliczenia podatkowe (PIT, CIT, VAT, PCC)

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa. Rozważając możliwość restrukturyzacji działalności, oprócz standardowych rozwiązań takich jak m.in aporty przedsiębiorstw, połączeń lub sprzedaży (niezależnie czy mamy do czynienia z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa czy przedsiębiorstwem), należy wziąć pod uwagę możliwości oferowane przez leasing finansowy przedsiębiorstwa. W analizie opłacalności przedsięwzięcia musimy wziąć pod uwagę nie tylko aspekt biznesowy, ale również kwestie opodatkowania danej transakcji. Należy zwrócić uwagę, zarówno na podatki dochodowe (odpowiednio PIT oraz CIT), podatek od towarów i usług oraz podatek od czynności cywilnoprawnych.

    Jak wygląda cyberatak na firmową sieć?

    Cyberatak na firmową sieć. W trakcie pandemii ponad połowa polskich firm (54%) zauważyła wzrost liczby cyberataków. W opublikowanej w maju br. analizie Active Adversary Playbook 2021 analitycy ujawniają, że przestępcy zostają wykryci średnio dopiero po 11 dniach od przeniknięcia do firmowej sieci. W tym czasie mogą swobodnie poruszać się po zasobach i wykradać dane przedsiębiorstwa. Coraz trudniej namierzyć złośliwą działalność, jednak pomocna w tym zakresie może okazać się pandemia. W ubiegłym roku wzrosły bowiem umiejętności i szybkość reagowania zespołów IT.

    Kasa fiskalna online - serwis klimatyzacji w samochodach

    Kasa fiskalna online. Czy prowadząc działalność w ramach punktu serwisowego klimatyzacji w samochodach osobowych podatnik jest zobowiązany do posiadania kasy fiskalnej online?

    CIT-8 za 2020 r. - wersja elektroniczna opublikowana

    CIT-8 za 2020 r. Ministerstwo Finansów opublikowało cyfrową wersję (30) CIT-8. Zrobiło to po trzech miesiącach od zapowiedzi, za to na dwa tygodnie przed upływem terminu na złożenie tego zeznania.

    Firmy z branży beauty nie mają kas fiskalnych online

    Kasy fiskalnej online. Co trzecia firma z branży kosmetycznej nie ma kasy fiskalnej online, która od 1 lipca 2021 r. będzie obowiązkowa - wskazała inicjatywa Beauty Razem. Branża apeluje do Ministra Finansów o przesunięcie o pół roku terminu obowiązkowej instalacji urządzeń.

    Jak firmy wpływają na edukację ekologiczną?

    Zrównoważony rozwój trafia do domu Kowalskich, czyli jak firmy i marketing wpływają na edukację ekologiczną.

    Zmiany w deklaracjach akcyzowych od 1 lipca 2021 r.

    Zmiany w deklaracjach akcyzowych. Ministerstwo Finansów udzieliło informacji i wyjaśnień odnośnie obowiązujących od 1 lipca 2021 r. zmian w zakresie deklaracji podatkowych w podatku akcyzowym. Zmiany te są wprowadzane do ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym przez ustawę z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 694).

    Podmioty akcyzowe - aktualizacja zgłoszeń rejestracyjnych do 30 czerwca 2021 r.

    Podmioty akcyzowe już zarejestrowane muszą dokonać aktualizacji zgłoszeń rejestracyjnych do 30 czerwca 2021 r. Aktualizacja to efekt uruchomienia Centralnego Rejestru Podmiotów Akcyzowych (CRPA).

    Interpretacja 590, czyli porozumienie inwestycyjne z MF

    Interpretacja 590 (porozumienie inwestycyjne) oznacza wiążącą opinię dla inwestorów strategicznych o wszystkich skutkach podatkowych planowanej inwestycji. Jest to nowe rozwiązanie zaproponowane w ramach Polskiego Ładu. Na czym konkretnie będzie polegało? Kiedy wejdzie w życie?

    Polski Ład - ryczałt szansą dla przedsiębiorców?

    Polski Ład - ryczałt. Konferencja Premiera Mateusza Morawieckiego z 2 czerwca br. na temat Polskiego Ładu przyniosła nowe wskazówki odnośnie zmiany zasad opodatkowania jednoosobowych działalności gospodarczych od 2022 r. Z zapowiedzi wynika, że promowaną przez rządzących formą opodatkowania zarobków przedsiębiorców podatkiem PIT będzie ryczałt.