Umowa o pracę na okres próbny – zmiany od 1 sierpnia 2022 r.

Czas trwania okresu próbnego

W zakresie form zatrudnienia największe zmiany przewidywane są dla umowy na okres próbny. Ogólną zasadą jest, że umowa na okres próbny nie może być zawarta na okres dłuższy niż 3 miesiące, jednakże ustawodawca w tym zakresie wprowadził pewne ograniczenia. Nowe przepisy wprowadzają sztywne ramy czasowe na jakie powinna zostać zawarta umowa o pracę na okres próbny. Zgodnie z nimi, umowę o pracę na okres próbny zawiera się na okres nieprzekraczający:

1) 1 miesiąca – w przypadku zamiaru zawarcia umowy o pracę na czas określony krótszy niż 6 miesięcy;

2) 2 miesięcy – w przypadku zamiaru zawarcia umowy o pracę na czas określony wynoszący co najmniej 6 miesięcy i krótszy niż 12 miesięcy.

W związku z powyższym, czas trwania umowy na okres próbny uzależniony jest od okresu na jaki mamy zamiar zatrudnić pracownika po okresie próbnym.

Dotychczasowy 3 miesięczny termin możliwy będzie wyłącznie, gdy pracodawca będzie miał zamiar zatrudnić pracownika na umowę o pracę na czas określony wynoszący co najmniej 12 miesięcy. W pozostałych przypadkach musimy zastosować nowe terminy.

Uzasadnieniem tak przyjętych regulacji ma być współmierność okresu próbnego i rodzaju pracy do przewidywanego czasu trwania umowy o pracę na czas określony. Ma to przeciwdziałać nadużyciom wobec pracowników przy zawieraniu tego typu umów.

Należy zauważyć, że wprowadzone rozwiązanie stwarza pewne niedogodności po stronie pracodawcy, z uwagi na fakt, iż w momencie zatrudnienia pracownika, będzie musiał z góry podjąć decyzję na jaki okres ma zamiar zatrudnić pracownika po zakończeniu okresu próbnego.

Możliwość przedłużenia umowy

Ustawodawca wprowadził również nowe rozwiązanie, jakim jest możliwość przedłużenia umowy o pracę na okres próbny o 1 miesiąc, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy. To rozwiązanie dotyczy wyłącznie umów zawartych na 1 albo 2 miesiące. Wydłużona w ten sposób umowa może zatem trwać maksymalnie 3 miesiące, czyli tyle, ile trwa obecnie.

Użyta przez ustawodawcę klauzula generalna, w praktyce może stworzyć wątpliwości na gruncie interpretacyjnym. Jednakże, mając na uwadze cel jaki ma spełniać instytucja umowy o pracę na okres próbny,  należy rozumieć, że chodzi o taki rodzaj pracy, w którym sprawdzenie kwalifikacji pracownika i możliwości jego zatrudnienia w celu wykonywania określonego rodzaju pracy wymaga więcej czasu niż pierwotnie zakładano.

Ponadto pracodawca w projekcie ustawy przewiduje kolejne rozwiązanie na korzyść pracownika wprowadzając możliwość uzgodnienia w umowie o pracę, iż umowa o pracę na okres próbny przedłuża się o czas urlopu, a także o czas innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli wystąpią takie nieobecności.

Ponowne zatrudnienie tego samego pracownika

Następna istotna zmiana przewidziana w projektowanych przepisach dotyczy ponownego zawarcia umowy o pracę na okres próbny z tym samym pracownikiem. Ustawodawca przewiduje taką możliwość wyłącznie, gdy pracownik będzie zatrudniony w celu wykonywania innego rodzaju pracy. Tym samym usunięto wcześniejszy zapis umożliwiający zawarcie ponownej umowy na okres próbny z pracownikiem po upływie co najmniej 3 lat od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy o pracę, jeżeli pracownik ma być zatrudniony w celu wykonywania tego samego rodzaju pracy.

Podsumowanie

Planowane zmiany w przepisach dotyczących umowy o pracę na okres próbny spełniają cele dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r. Ustawodawca wprowadzając je do kodeksu pracy, w pełni kierował się interesem pracowników jakim jest polepszenie warunków zatrudnienia. Termin wdrożenia postanowień tej dyrektywy upływa w dniu 1 sierpnia 2022 r., a więc już za niecały miesiąc.

Ewa Iwańczyk, aplikant radcowski, Chmura i Partnerzy Radcowie Prawni sp. p.