Groźne nanomateriały w pracy - mikrocząstki np. z kserokopiarki

Mikrocząsteczki są coraz powszechniej występującym czynnikiem mogącym stanowić zagrożenie dla pracowników. PIP prowadzi długofalowe działania kontrolno-prewencyjne, których celem jest ograniczenie ich negatywnego wpływu na środowisko pracy.

Nanomateriały to bardzo małe cząsteczki, które mogą być milion razy mniejsze od jednego milimetra. Mogą one pochodzić z naturalnych źródeł, do których można zaliczyć wybuchające wulkany, pożary lasów czy burze piaskowe. Inspekcja pracy zajmuje się jednak tymi, które powstają jako celowy produkt lub uboczny element procesów technologicznych.

Dokumentacja pracownicza 2015 ponad 280 wzorów z komentarzem (z suplementem elektronicznym) (książka)

W ubiegłym roku inspektorzy skontrolowali 69 podmiotów stosujących nanomateriały oraz laboratoria na wyższych uczelniach. Zauważono, że firmy będące częścią międzynarodowych koncernów prowadziły działania w celu poprawy bezpieczeństwa m.in. przez wdrażanie dodatkowych procedur dotyczących nanocząsteczek. W mniejszych firmach zdarzały się przypadki braku wiedzy o stosowaniu substancji zawierających mikrocząstki i tym samym działań ograniczających ich negatywny wpływ na zatrudnionych.

Praktyka pokazuje, że większość pracodawców i pracowników nie zdaje sobie sprawy z tego, że ma do czynienia z nanomateriałami. Ze względu na ich mikroskopijne rozmiary nie ma możliwości natychmiastowej ich identyfikacji np. wzrokowej czy zapachowej. Tymczasem jednym z powszechnie występujących źródeł niezamierzonej emisji nanocząsteczek są biurowe urządzenia laserowe, kopiarki faksy drukarki itp. urządzenia. Ponadto mikrocząsteczki są uwalniane w trakcie procesów spawania metali, lutowania, wulkanizacji, grillowania, gotowania a także w czasie szlifowania, ciecia czy polerowania.

Dotychczas nie opublikowano jednoznacznych wyników badań , które dokumentują skutki działania nanomateriałów na organizm człowieka. Jednak dostępne wyniki badań laboratoryjnych wskazują, że niektóre nanomateriały mogą niszczyć komórki organizmu, a inne zależnie od rozmiaru mogą kumulować się w organach wewnętrznych. Dlatego w miarę możliwości należy podchodzić do nich z dużą ostrożnością i podejmować działania ograniczające ten wpływ. Jest to trudne ze względu na brak uregulowań prawnych dotyczących nanocząsteczek.

Kluczowym elementem mającym wpływ na bezpieczeństwo pracy jest informacja, czy w procesie produkcji albo używanych materiałach występują nanomateriały, które mogą być uwalniane. W przypadku nanomateriałów konieczna jest ocena ryzyka, która powinna być przeprowadzana indywidualnie w każdym przypadku. Jej brak utrudnia prawidłowe ustalenie działań profilaktycznych ograniczających zagrożenie wynikające z uwolnienia mikrocząsteczek .

Polecamy: Kodeks pracy 2016 z komentarzem

Monitor Księgowego – prenumerata

Poziom narażenia na szkodliwe cząstki jest zależny od ich stężenia w powietrzu na stanowisku pracy, czasu narażenia i możliwości ich wnikania do wnętrza komórek. Jest katalog działań profilaktycznych, jakie powinni prowadzić pracodawcy. Zaleca się więc m.in. stosowanie wentylacji z systemem filtrów HEPA, wyposażenie pracowników w środki ochrony indywidualnej zabezpieczające drogi oddechowe i skórę, likwidowanie źródeł emisji czy ograniczenie stosowania materiałów pylących.

Źródło: Państwowa Inspekcja Pracy