Należy zwrócić uwagę, że w rachunku zysków i strat mogą występować pozycje, które zostały ujęte w innych całkowitych dochodach. W celu uniknięcia podwójnego przyjęcia tych pozycji, w innych całkowitych dochodach należy dokonać odpowiednich korekt jako korekt z tytułu przeklasyfikowania. Dotyczy to np. aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży. Zgodnie z § 55b MSR nr 39 zyski lub straty wynikające ze składnika aktywów finansowych, zaliczonego do dostępnych do sprzedaży, należy ująć bezpośrednio w kapitale własnym poprzez zestawienie zmian w kapitale własnym do momentu wyłączenia składnika aktywów finansowych z bilansu. W momencie wyłączenia skumulowane zyski i straty poprzednio ujęte w kapitale własnym należy ująć w rachunku zysków i strat.

Przykład

Spółka wykazuje w księgach aktywa finansowe dostępne do sprzedaży.

Cena nabycia tych aktywów wynosi 5000 zł.

Wartość godziwa aktywów na pierwszy dzień bilansowy to 5200 zł, na drugi dzień bilansowy - 4950 zł, a na trzeci dzień bilansowy - 5300 zł. Spółka sprzedała te aktywa za 5150 zł.

Na kolejne dni bilansowe jednostka wykazuje wzrost i spadek wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży w kapitale z aktualizacji wyceny. Ostatecznie - zgodnie z przepisami MSR nr 39 - skumulowany zysk musi przenieść na przychody: wzrost - 200 zł, spadek - 250 zł, wzrost - 350 zł.

Saldo 300 zł należy przenieść jako przychód do rachunku zysków i strat i o tę kwotę należy korygować inne całkowite dochody.

W związku ze zmianami w rachunku zysków i strat nastąpiła też odpowiednia zmiana w zestawieniu zmian w kapitale własnym. Nowa nazwa tego rachunku to sprawozdanie zmian w kapitale własnym. Dotychczas rola rachunku zysków i strat polegała na ustaleniu wyniku finansowego (zysku lub straty).

W sprawozdaniu z całkowitego dochodu należy ujawnić zmiany w kapitale własnym jednostki między początkiem i końcem okresu sprawozdawczego, które odzwierciedlają przyrost lub spadek jej aktywów netto w ciągu okresu. Zmiany te są przede wszystkim skutkiem zysków i strat wygenerowanych z działalności gospodarczej jednostki.

W sprawozdaniu ze zmian w kapitale własnym należy wykazać:

• całkowite dochody ogółem za okres pokazujące oddzielnie łączne kwoty przypadające właścicielom jednostki dominującej oraz udziałom mniejszości,

• wpływ retrospektywnego zastosowania zmian zasad (polityki) rachunkowości lub retrospektywnych przekształceń dokonanych zgodnie z MSR nr 8 dla każdego składnika kapitału własnego,

• kwoty transakcji z właścicielami występującymi w charakterze udziałowców, prezentując odrębnie wkłady dokonane przez właścicieli oraz wypłaty na rzecz właścicieli,

• wartość bilansową każdego składnika kapitału własnego na początek i na koniec okresu wraz z oddzielnym ujawnieniem każdej zmiany stanu.

Tabela 3. Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym dotychczas i obecnie

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• rozporządzenie Komisji (WE) nr 1274/2008 z 17 grudnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmujące określone Międzynarodowe Standardy Rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do Międzynarodowego Standardu Rachunkowości (MSR) nr 1

Gyöngyvér Takáts

specjalista ds rachunkowości