REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jaką metodę amortyzacji możemy wybrać - zasady ustawy o rachunkowości i MSR nr 16

Anna Bagieńska

REKLAMA

Ustalenie rocznego odpisu amortyzacyjnego w wielu jednostkach następuje według stawek podatkowych, mimo że przepisy rachunkowe proponują inne rozwiązania, które lepiej niż podatkowe metody amortyzacyjne odzwierciedlają zużycie środków trwałych. Warto też pamiętać, że stosowana metoda amortyzacyjna ma wpływ na wynik finansowy, stanowi więc istotny element rachunkowości zarządczej.

W myśl MSR nr 16 rzeczowe aktywa trwałe to środki trwałe, które według przewidywań jednostki będą wykorzystywane przez okres dłuższy niż rok oraz są utrzymywane w celu wykorzystania ich w procesie produkcyjnym lub przy dostawach towarów i świadczeniu usług albo oddania do używania innym podmiotom na podstawie umowy najmu lub administracji. Środki trwałe podlegają amortyzacji, co oznacza, że wartość początkowa poszczególnych pozycji majątku trwałego jest rozliczana w czasie. Amortyzacja stanowi więc systematyczne rozłożenie w czasie wartości początkowej (podlegającej amortyzacji) środków trwałych.

Moment rozpoczęcia amortyzacji

Według ustawy o rachunkowości wartość początkową środków trwałych, z wyjątkiem gruntów niesłużących wydobyciu kopalin metodą odkrywkową, zmniejszają odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe dokonywane w celu uwzględnienia utraty ich wartości na skutek używania lub upływu czasu. Moment rozpoczęcia amortyzacji powinien być przez jednostkę ustalony w polityce rachunkowości, gdyż ustawa nie określa go w sposób tak jednoznaczny jak updop: odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środka trwałego dokonuje się drogą systematycznego, planowego rozłożenia jego wartości początkowej na ustalony okres amortyzacji. Rozpoczęcie amortyzacji następuje nie wcześniej niż po przyjęciu środka trwałego do używania, a jej zakończenie nie później niż z chwilą zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych z wartością początkową środka trwałego lub przeznaczenia go do likwidacji, sprzedaży lub stwierdzenia jego niedoboru. Przy ustaleniu odpisu amortyzacyjnego można uwzględnić przewidywaną przy likwidacji cenę sprzedaży netto pozostałości środka trwałego, tj. wartość rezydualną.

Przepisy ustawy o rachunkowości odpowiadają przepisom MSR nr 16 - „Rzeczowe aktywa trwałe”. Zgodnie ze standardem jednostka rozpoczyna amortyzację składnika rzeczowych aktywów trwałych wówczas, gdy jest on dostępny do użytkowania, to znaczy w momencie dostosowania składnika aktywów do miejsca i warunków potrzebnych do rozpoczęcia jego funkcjonowania zgodnie z zamierzeniami kierownictwa.

Zakończenie amortyzacji następuje wtedy, gdy składnik aktywów został usunięty z bilansu. Nie oznacza to, że zakończenie odpisów amortyzacyjnych nienastępuje wtedy, gdy składnik aktywów nie jest już potrzebny lub gdy został przeznaczony do sprzedaży. Jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych od niewykorzystanych na bieżąco w procesie produkcyjnym środków trwałych, tyle że koszt amortyzacji będzie wynosił zero.

Metody amortyzacji

W ustawie o rachunkowości nie wskazuje się wprost możliwych do zastosowania metod amortyzacji, lecza jedynie wymienia czynniki, jakie należy brać pod uwagę przy ich ustalaniu. Roczna stawka amortyzacyjna zależy od okresu ekonomicznej użyteczności środka trwałego, na określenie którego wpływają w szczególności:

l liczba zmian, na których pracuje środek trwały,

l tempo postępu techniczno-ekonomicznego,

l wydajność środka trwałego, mierzona liczbą godzin jego pracy lub liczbą wytworzonych produktów albo innym właściwym miernikiem,

l prawne lub inne ograniczenia czasu używania środka trwałego,

l przewidywana przy likwidacji cena sprzedaży netto istotnej pozostałości środka trwałego.

W MSR nr 16 nie narzucono metod i stawek amortyzacji. Według standardu podlegającą amortyzacji wartość pozycji rzeczowych aktywów trwałych należy rozkładać w sposób systematyczny na przestrzeni okresu użytkowania. A zastosowana zasada amortyzacji powinna odzwierciedlać tryb i sposób, w jaki przedsiębiorstwo czerpie korzyści ekonomiczne ze składnika aktywów.

Wymieniono też następujące czynniki, od których zależą metody i stawki amortyzacji środków trwałych:

l przewidywane wykorzystanie danego składnika majątku - należy je określić przez porównanie z zakładaną zdolnością produkcyjną lub oczekiwaną wielkością produkcji,

l oczekiwany okres zużycia, uwarunkowany takimi elementami, jak wykorzystanie w systemie wielozmianowym czy program napraw i konserwacji,

l przestarzałość technologiczną środka trwałego, będącą następstwem zmian lub ulepszeń produkcji albo zmian zapotrzebowania rynku na dany typ produkcji i usług,

l ograniczenia prawne i inne dotyczące stosowania tego składnika majątku trwałego (na przykład wygaśnięcie terminu ważności leasingu).

Międzynarodowy Standard Rachunkowości nr 16 wymienia różne metody amortyzacji w celu rozłożenia wartości podlegającej amortyzacji danego składnika aktywów na przestrzeni jego okresu użytkowania oraz wskazuje, na czym polega ich zastosowanie.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Wybór konkretnej metody w stosunku do danego składnika aktywów jest uzależniony od oczekiwanego trybu uzyskiwania korzyści ekonomicznych. Metodę taką stosuje się konsekwentnie w kolejnych okresach, chyba że zaistniała zmiana w oczekiwanym trybie uzyskiwania korzyści ekonomicznych z tego składnika aktywów.

Przykład

Jednostka kupiła samochód ciężarowy o wartości 160 000 zł, który zamierza użytkować przez pięć lat. Obliczanie amortyzacji według różnych metod wygląda następująco.

Wariant I - metoda liniowa

Stawka amortyzacji liniowej ustalona będzie na podstawie przewidywanego okresu używania. Wp

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Amortyzacja wyrażona procentowo:

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Wariant II - metoda degresywna

Amortyzacja może zostać obliczona metodą degresywną - malejącego salda, lub metodą degresywną - sumy cyfr rocznych.

Amortyzacja metodą degresywną - malejącego salda polega na:

l zastosowaniu współczynnika podwyższającego wysokość stawki amortyzacji odpowiedniej dla metody liniowej oraz

l dokonaniu obliczeń w kolejnym roku od wartości netto (wartość początkowa minus dotychczasowe umorzenie).

Przy założeniu w powyższym przykładzie współczynnika podwyższającego 2 stawka procentowa amortyzacji wyniesie: A = 20% × 2 = 40%. Wysokość odpisów w kolejnych latach:

I rok 160 000 × 40% = 64 000 zł

II rok (160 000 zł - 64 000 zł) × 40% = 38 400 zł

III rok (160 000 zł - 64 000 zł - 38 400 zł) × 40% = 23 040 zł

IV rok (160 000 zł - 64 000 zł - 38 400 zł - 23 040 zł) × 40% = 13 824 zł

V rok pozostała wartość 20 736 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Często, by uniknąć sytuacji, że w ostatnim roku wartość odpisów jest wyższa niż w latach wcześniejszych, w roku, w którym obliczona metodą degresywną wartość amortyzacji jest mniejsza niż obliczona metodą liniową, przechodzi się na metodę liniową. Wtedy obliczenia byłyby następujące:

I rok 160 000 zł × 40% = 64 000 zł

II rok (160 000 zł - 64 000 zł) × 40% = 38 400 zł

III rok (160 000 zł - 64 000 zł - 38 400 zł) × 40% = 23 040 zł

Kwota 23 040 zł (< 32 000 zł) jest niższa od kwoty obliczonej metodą liniową, dlatego w tym roku stosujemy metodę liniową: A: 160 000 zł × 20% = 32 000 zł.

IV rok 160 000 zł - 64 000 zł - 38 400 zł - 32 000 zł = 25 600 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Amortyzacja metodą degresywną - sumy cyfr rocznych (SOYD)

W tej metodzie roczna stopa amortyzacji wyznaczana jest według wzoru:

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

gdzie:

O - okres (liczba lat), przez który będzie amortyzowany środek trwały,

t - kolejny okres amortyzacji.

Roczny odpis to A% × wartość początkowa:

I rok 5/15 × 160 000 zł = 53 333 zł

II rok 4/15 × 160 000 zł = 42 667 zł

III rok 3/15 × 160 000 zł = 32 000 zł

IV rok 2/15 × 160 000 zł = 21 334 zł

V rok 1/15 × 160 000 zł = 10 666 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Porównanie metod

Odpisy amortyzacyjne:

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Na podstawie powyższych wyliczeń widać, jaki wpływ na wysokość odpisu amortyzacyjnego, w tym na kształtowanie wyniku finansowego, ma wybrana przez jednostkę metoda. W metodzie liniowej koszty rozłożone są równomiernie w każdym roku używania, natomiast w metodzie degresywnej koszty amortyzacji obliczone dla pierwszych lat użytkowania są najwyższe i sukcesywnie maleją. Wybrana metoda i obliczona według niej amortyzacja mają wpływ na wartość księgową danego środka trwałego w każdym roku użytkowania.

l art. 32 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

l § 43-60 MSR nr 16 „Rzeczowe aktywa trwałe”

dr Anna Bagieńska

adiunkt w Katedrze Finansów i Rachunkowości Politechniki Białostockiej

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn Rachunkowości

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ulga na złe długi w VAT w 2024 r. Czy może z niej skorzystać podatnik stosujący metodę kasową?

Podatnik prowadzi przedsiębiorstwo rzemieślnicze, ma status małego podatnika i rozlicza VAT według metody kasowej. Czy w takiej sytuacji mały podatnik rozliczający VAT metodą kasową może skorzystać z ulgi na złe długi, gdy ma nieopłacone faktury?

11,532 mln uncji złota w skarbcu NBP. Ich wartość rośnie

W marcu 2024 r. wartość złota w posiadaniu Narodowego Banku Polskiego wzrosła o ponad 8,5 mld zł, choć same zasoby złota pozostały niezmienione w stosunku do lutego. Tak wynika z opublikowanych 19 kwietnia 2024 r. danych NBP o płynnych aktywach i pasywach w walutach obcych.

MF: awaria na e-Urząd Skarbowy. Twój e-PIT działa poprawnie ale trzeba się logować przez epit.podatki.gov.pl

W dniu 19 kwietnia 2024 r. w godzinach przedpołudniowych nastąpiła przerwa w działaniu witryny urzadskarbowy.gov.pl, spowodowana najprawdopodobniej jakąś awarią. Ministerstwo Finansów poinformowało, że usługa Twój e-PIT działa poprawnie tylko, że trzeba się logować wchodząc z linka epit.podatki.gov.pl.

MF przygotowało ustawę o obowiązkowym raportowaniu ESG, implementującą dyrektywę UE

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt ustawy implementujący dyrektywę UE o obowiązkowym raportowaniu ESG. MF szacuje, że koszty dla przedsiębiorstw objętych obowiązkiem raportowania w ciągu 10 lat wyniosą 8,7 mld zł.

Twój e-PIT – przedsiębiorca musi uważać! Może pozbawić korzyści finansowych, a nawet narazić na straty

Twój e-PIT, czyli oferowana przez MF usługa jest dla podatnika bardzo wygodna, bo deklarację rozliczeniową wypełnia za niego skarbówka. Ale z racji tego, że żaden system czy urzędnik nie ma pełnej wiedzy na temat zmian jakie zachodzą w życiu podatnika, może pozbawić go wymiernych korzyści finansowych, czyli mówiąc wprost – narazić na straty.

System kaucyjny a VAT. MKiŚ ma opinię MF

Ministerstwo Klimatu i Środowiska uzyskało od Ministerstwa Finansów opinię, że VAT nie będzie naliczany dla opakowań jednorazowych, a w przypadku opakowań wielokrotnego użytku, pojawi się tylko dla tych, które nie wrócą do systemu.

Ulga na dziecko po rozwodzie - były mąż rozliczał ulgę według schematu 50/50%, z czym nie godziła się była małżonka

Po rozwodzie matka dzieci próbowała zawrzeć z byłym mężem porozumienie dotyczące ulgi na dzieci. Proponowała byłemu mężowi proporcjonalne korzystanie z ulgi według proporcji - 30% dla niego i 70% dla niej. Mąż jednak nie godził się na takie rozwiązanie. Co postanowił w tej sprawie organ skarbowy?

Podatek dla superbogaczy, by zwalczać uchylanie się od opodatkowania

Globalny podatek od superbogatych. Francuski minister finansów Bruno Le Maire poinformował, że wraz ze swoim brazylijskim odpowiednikiem Haddadem Fernando rozpoczyna wspólną inicjatywę, by na szczycie G20 w Waszyngtonie podjąć decyzję w sprawie minimalnego opodatkowania najbogatszych osób na świecie.

PFRON 2024. Zasady obliczania wpłat

Regulacje dotyczące dokonywania wpłat na PFRON zawarte są w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Warto też pamiętać, że ustawa ta była wielokrotnie nowelizowana, z dwoma poważnymi zmianami z 2016 i 2018 roku. Jakie zasady obliczania wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych obowiązują aktualnie w kwietniu 2024 roku?

Praca w Wielkiej Brytanii – czy i kiedy trzeba rozliczyć podatek w Polsce? Jak rozliczyć się z brytyjskim urzędem?

Mimo wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej nasi rodacy dalej wybierają ten kraj jako miejsce pracy. Destynacja ta jest wygodna pod wieloma względami. Jednym z nich jest łatwość dotarcia poprzez liczne połączenia samolotowe, dostępne prawie z każdego portu lotniczego w Polsce. Zebraliśmy garść informacji o rozliczeniu podatkowym w tym kraju. Warto je poznać zanim podejmiesz tam pracę.

REKLAMA