Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Specyfika rachunkowości organizacji pozarządowych

Kazimiera Winiarska
Zakładowy plan kont organizacji pozarządowej może być bardzo ograniczony, jeżeli organizacja nie zatrudnia pracowników na umowę o pracę i nie posiada środków trwałych. Dla ułatwienia rozliczeń ze sponsorami zakładowy plan kont musi posiadać kilka poziomów analityki, szczególnie w zakresie ewidencji kosztów i przychodów.
Działalność społeczeństwa jest realizowana w trzech obszarach (sektorach): państwowym, biznesu i działalności społecznej. W sektorze państwowym podejmuje się decyzje na poziomie państwa lub gminy. Jest to tzw. obszar działalności publicznej. Sektor biznesu prowadzi działalność dla osiągnięcia zysku. Sektor działalności społecznej nie jest nastawiony na zysk ekonomiczny, ale na zysk w postaci satysfakcji. Stwarza możliwości twórczej i pożytecznej działalności na rzecz poszczególnych osób lub ogółu społeczeństwa.
Pozarządowe, non-profit, wolontarystyczne, ngo
Jednostki działające w trzecim sektorze określane są jako organizacje non-profit, z uwagi na to, że ich działalność nie kieruje się potrzebą osiągania zysku. Czasami używa się określenia - organizacje pozarządowe, dla podkreślenia ich niezależności od administracji rządowej. Organizacje te określa się również jako jednostki wolontarystyczne, gdyż ich działalność jest w znacznym stopniu oparta na działalności ochotników. Organizacje pozarządowe, które prowadzą działalność społecznie użyteczną w sferze zadań publicznych, ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie z 2003 r. określiła jako organizacje pożytku publicznego. Coraz bardziej popularna dla określenia organizacji pozarządowych staje się nazwa pochodząca z języka angielskiego - ngo (non-governmental organization). Nazwa ta jest używana przez Organizację Narodów Zjednoczonych oraz inne instytucje międzynarodowe.
Organizacje pozarządowe nie mogłyby spełniać swoich funkcji, gdyby nie współpracowały z innymi sektorami. Biznes dostarcza środków na funkcjonowanie ich działalności, a sektor publiczny zapewnia prawne i organizacyjne możliwości działania.
Nie wszystkie pozarządowe to pozarządowe
Ustawa z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w art. 3 ust. 2 definiuje organizacje pozarządowe jako niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej, utworzone na podstawie przepisów ustawy, w tym fundacje i stowarzyszenia, z wyjątkiem niektórych jednostek wymienionych enumeratywnie w art. 3 ust. 4.
Do organizacji pozarządowych nie zalicza się:
• partii politycznych,
• związków zawodowych i organizacji pracodawców,
• samorządów zawodowych,
• fundacji, których jedynym fundatorem jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego,
• fundacji utworzonych przez partie polityczne,
• klubów sportowych będących spółkami.
 
Organizacje pozarządowe prowadzą działalność pożytku publicznego. Działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez (art. 3 ust. 3):
• osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do kościołów i związków wyznaniowych,
• stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.
Działalność pożytku publicznego może być prowadzona jako działalność nieodpłatna lub jako odpłatna, tym samym działalność organizacji pozarządowych może być nieodpłatna lub odpłatna.
Organizacje pozarządowe utożsamiane są często z jednostkami organizacyjnymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej.
Jednostki organizacyjne nieprowadzące działalności gospodarczej zdefiniowano w rozporządzeniu Ministra Finansów z 15 listopada 2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 137, poz. 1539 z późn. zm.).
Przepisy rozporządzenia stosuje się do jednostek, które nie prowadzą działalności gospodarczej, a w szczególności do:
• stowarzyszeń,
• związków zawodowych,
• organizacji pracodawców,
• izb gospodarczych,
• fundacji,
• organizacji dobroczynności i opieki społecznej,
• przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych.
 
Z porównania przepisów regulujących działalność organizacji pozarządowych i jednostek organizacyjnych nieprowadzących działalności gospodarczej wynika mniejszy zakres podmiotowy organizacji pozarządowych, w porównaniu do jednostek organizacyjnych nieprowadzących działalności gospodarczej. Organizacjami pozarządowymi nie są związki zawodowe i organizacje pracodawców oraz niektóre fundacje. Różnice między organizacjami pozarządowymi a jednostkami nieprowadzącymi działalności gospodarczej przedstawia tabela 1.
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Ze względu na rodzaj działalności organizacje pozarządowe można podzielić na:
• samopomocowe - działają na rzecz swoich członków, np. organizacja emerytów firmy X w miejscowości Y,
• opiekuńcze - świadczą usługi dla tych, którzy tego potrzebują, np. organizacje opieki nad dziećmi głuchymi,
• przedstawicielskie - reprezentują interesy jakiejś społeczności, np. społeczny komitet mieszkańców,
• mniejszości - skupiają ludzi grup mniejszości, np. religijnych, narodowościowych,
• tworzone doraźnie - powstają dla przeprowadzenia określonej akcji, np. odbudowa przez mieszkańców wsi domu sąsiada po pożarze,
• hobbystyczno-rekreacyjne - reprezentują sprawy osób zainteresowanych określoną sferą działalności, np. organizacja filatelistyczna,
• zadaniowe - wykonują pewne funkcje zlecone przez władze, np. urządzenie parku miejskiego,
• inne - powstające dla spełnienia oczekiwań pewnej grupy społecznej.
 
[Lasocki Z. (1994), Kilka uwag o roli organizacji pozarządowych w państwie demokratycznym, Centrum Informacji dla Organizacji Pozarządowych BORDO, Warszawa, www.osektorze.ngo.pl/x/33509.
Działalność organizacji pozarządowej: statutowa nieodpłatna, odpłatna, gospodarcza
Organizacja pozarządowa może prowadzić działalność statutową i działalność gospodarczą (schemat 1).
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Statutowa działalność organizacji pozarządowych może być prowadzona jako działalność nieodpłatna lub jako działalność odpłatna. Działalnością nieodpłatną jest świadczenie na podstawie stosunku prawnego usług, za które podmioty prowadzące tę działalność nie pobierają wynagrodzenia. Działalnością odpłatną jest działalność w zakresie wykonywania zadań należących do sfery zadań publicznych, za które organizacja pobiera wynagrodzenie. Działalnością odpłatną jest również sprzedaż towarów i usług wytwarzanych lub świadczonych przez osoby bezpośrednio korzystające z działalności pożytku publicznego, w szczególności w zakresie rehabilitacji oraz przystosowania do pracy zawodowej osób niepełnosprawnych, a także sprzedaż przedmiotów darowizny na cele prowadzenia działalności pożytku publicznego.
Nie można prowadzić statutowej odpłatnej działalności pożytku publicznego i działalności gospodarczej w odniesieniu do tego samego przedmiotu działalności.
Prowadzenie statutowej nieodpłatnej i odpłatnej działalności wymaga rachunkowego wyodrębnienia tych form działalności w stopniu umożliwiającym określenie przychodów, kosztów i wyników.

Działalność statutowa nieodpłatna to świadczenie usług określonych w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Za wykonywanie działań w zakresie działalności statutowej nieodpłatnej nie mogą pobierać wynagrodzenia beneficjenci, na rzecz których działa organizacja, jak również ich rodziny i inne osoby powiązane z beneficjentami.

Działalność statutowa odpłatna może być prowadzona tylko w zakresie realizacji celów statutowych, potwierdzonych wpisem do KRS.
RADZIMY!
Przed każdorazowym podjęciem nowego działania odpłatnego należy:
- sprawdzić, czy podejmowane działania mieszczą się w ramach zarejestrowanego w KRS przedmiotu odpłatnej działalności statutowej,
- sporządzić kalkulację podejmowanego działania, ograniczając się do kosztów bezpośrednich, w której zapewniona będzie równowaga przychodów i kosztów,
- sprawdzić, czy wynagrodzenie osób fizycznych z tytułu zatrudnienia przy wykonywaniu statutowej działalności odpłatnej i nieodpłatnej nie przekracza 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w sektorze przedsiębiorstw ogłaszanego przez Prezesa GUS za rok poprzedni.
 
 
Przez wynagrodzenie rozumie się wynagrodzenie z tytułu świadczenia pracy lub usług, niezależnie od sposobu nawiązania stosunku pracy lub rodzaju i treści umowy cywilnoprawnej z osobą fizyczną.
UWAGA!
Do obliczenia średniego wynagrodzenia przyjmuje się wszystkie wypłacone wynagrodzenia według wartości brutto i dzieli się przez liczbę miesięcy pracy danej osoby. Koszty bezpośrednie ujmowane w kalkulacji obejmują, zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o rachunkowości, wartość zużytych materiałów bezpośrednich, koszty pozyskania i przetworzenia związane bezpośrednio z produkcją i inne koszty poniesione w związku z doprowadzeniem produktu do postaci i miejsca, w jakich się znajduje w dniu wyceny.
W przypadku:
• braku kalkulacji działania podejmowanego w ramach odpłatnej działalności statutowej,
• uwzględnienia w kalkulacji kosztów pośrednich lub marży zysku,
• przekroczenia wskaźników wynagrodzenia dla osób zatrudnionych w organizacji,
podjęte działania będą traktowane jako działalność gospodarcza, a nie działalność statutowa.
 
Organizacje pozarządowe mogą prowadzić działalność gospodarczą. Wynika to bezpośrednio lub pośrednio z przepisów regulujących funkcjonowanie tych organizacji. W ustawie z 19 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. Nr 20, poz. 104 z późn. zm.) działalność gospodarcza jest wyjaśniona w art. 34 następująco: „Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Dochód z działalności gospodarczej stowarzyszenia służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między jego członków”.
Ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz.U. z 1991 r. Nr 46, poz. 206) zezwala na prowadzenie działalności gospodarczej, ale organicza ją do charakteru pomocniczego. W art. 5 ust. 5 zapisano: „Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji jej celów...”.
UWAGA!
Działalność gospodarcza nie może stanowić podstawowego celu fundacji.
Działalność gospodarcza jest zdefiniowana w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej następująco (art. 2): „Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły”.
Działalność zarobkowa to działalność, która ma przynosić zysk. Jest wykonywana w sposób zorganizowany, tzn. w sposób profesjonalny, zapewniający bezpieczeństwo obrotu. Jest również prowadzona w sposób ciągły, tj. powtarzalny.
Konieczne oddzielenie działalności gospodarczej od statutowej
Dokonując wyboru rodzaju działalności gospodarczej, należy uwzględnić istniejący potencjał majątkowy i organizacyjny jednostki oraz konieczność rozdzielenia działalności gospodarczej od statutowej.
PRZYKŁAD
Niedopuszczalne jest wykorzystywanie sprzętu rehabilitacyjnego do działalności gospodarczej, która mogłaby ograniczyć możliwości wykorzystywania go w działalności statutowej.
 
Prowadzenie działalności gospodarczej może być organizowane w formach wewnętrznych i zewnętrznych [Waszak Ł. (2002), Organizacja pozarządowa jako przedsiębiorstwo - czyli jak podjąć działalność gospodarczą w stowarzyszeniu i fundacji, Centrum Promocji i Rozwoju Inicjatyw Obywatelskich OPUS, Warszawa, s. 12].
Forma wewnętrzna prowadzenia działalności oznacza działalność we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność jednostki.
Forma zewnętrzna prowadzenia działalności angażuje inne podmioty do jej wykonywania. Najczęściej są to spółki.
Wewnętrzna forma prowadzenia działalności może być realizowana następująco:
• bez wyodrębnienia organizacyjnego,
• w formie zakładu na ograniczonym rozrachunku,
• w formie zakładu na pełnym rozrachunku.
 
Działalność gospodarcza bez wyodrębnienia organizacyjnego jest stosowana, gdy jej rozmiary są niewielkie.
UWAGA!
Konieczne jest wyodrębnienie księgowe dwóch rodzajów działalności (statutowej i gospodarczej).
Działalność gospodarcza w formie zakładu na ograniczonym rozrachunku umożliwia rozdzielenie działalności statutowej i gospodarczej. Zakład ma własna nazwę, przykładowo ośrodek szkolenia zawodowego przy stowarzyszeniu branżowym. Zadaniem zakładu jest organizacja i prowadzenie założonej przez organizację działalności gospodarczej.
UWAGA!
Zakład na ograniczonym rozrachunku nie ma oddzielnej księgowości.
Prowadzenie zakładu na pełnym rozrachunku umożliwia całkowite oddzielenie działalności statutowej od działalności gospodarczej. Zakład jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Ma swój numer REGON, rachunek bankowy i prowadzi oddzielną księgowość.
Fakt podjęcia działalności gospodarczej musi być odnotowany w rejestrze sądowym. Wpisu dokonuje się w Rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Organizacje są już uprzednio wpisane do Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej.
Organizacje pozarządowe podejmujące działalność gospodarczą powinny zgłosić ten fakt w urzędzie statystycznym i w urzędzie skarbowym. Zgłoszenie w urzędzie skarbowym jest konieczne ze względu na opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób prawnych i podatkiem od towarów i usług.
Koszty i przychody organizacji
Organizacje pozarządowe powinny rozdzielić koszty na statutowe i administracyjne. Podział kosztów na statutowe i administracyjne jest arbitralnym wyborem każdej organizacji, ale powinien być racjonalny i przejrzysty [Zagrodzka T., Bruski T. (2004), Zarządzanie finansami w organizacjach pozarządowych nieprowadzących działalności gospodarczej, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa, s. 9].
Za koszty statutowe można uważać koszty związane z realizacją danego programu, którego cel jest zgodny z celami statutowymi jednostki. Są to koszty, bez których dany program nie mógłby funkcjonować. Przykładowo, jeżeli fundacja przydziela dotacje i organizuje szkolenia w zakresie korzystania i rozliczenia dotacji, to kosztami statutowymi mogą być:
• koszty organizacji szkoleń (wynajem sal, wynagrodzenie wykładowców, wyżywienie uczestników, materiały szkoleniowe),
• materiały biurowe, opłaty telefoniczne, opłaty pocztowe i bankowe ściśle związane z przygotowaniem i realizacją szkolenia.
 
Za koszty administracyjne można uważać inne koszty, które nie zostały zakwalifikowane jako koszty statutowe. Mogą być nimi np. materiały biurowe, koszty remontów, koszty sprzątania biura.
Część kosztów będzie wspólna dla działalności statutowej i administracyjnej, np. czynsz za biuro, opłaty bankowe, wynagrodzenia obsługi biura. Powinny być jednak rozliczone umownym wskaźnikiem procentowym na źródła finansowania (odpłatne i nieodpłatne).
Przychody organizacji pozarządowych powinny być rozdzielone na nieodpłatne i odpłatne przychody statutowe oraz przychody z działalności gospodarczej.
Do źródeł przychodów ze statutowej działalności nieodpłatnej zalicza się:
• przychody z tytułu 1% odpisu podatku dochodowego od osób fizycznych,
• przychody ze składek członkowskich,
• zbiórki publiczne, z wyłączeniem sprzedaży przedmiotów darowizn,
• dotacje, subwencje,
• darowizny rzeczowe,
• spadki,
• zapisy,
• nawiązki,
• inne przychody określone statutem, niepowiązane z pobieraniem wynagrodzenia oraz działalnością gospodarczą.
 
Przychodami organizacji są głównie darowizny. Otrzymanie darowizny potwierdza się zwykle przez deklarację samych darczyńców na wpłacie bankowej lub przez zawarcie umowy między darczyńcą lub organizacją. W niektórych przypadkach organizacja wystawia dokument potwierdzający konkretne zdarzenie, np. potwierdzenie przyjęcia opłaty za działanie związane z odpłatną działalnością pożytku publicznego.
Polityka (zasady) rachunkowości
Po rozpoznaniu charakteru działalności danej organizacji pozarządowej należy opracować politykę (zasady) rachunkowości (art. 10 uor). Podstawowym elementem polityki rachunkowości jest zakładowy plan kont, ustalający wykaz kont księgi głównej, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych oraz ich powiązanie z kontami księgi głównej.
Zakładowy plan kont może być bardzo ograniczony, jeżeli organizacja nie zatrudnia pracowników na umowę o pracę i nie posiada środków trwałych.
Minimalny zakres kont księgi głównej zaproponował A. Michalik [Michalik A., Rachunkowość i podatki organizacji pozarządowych, Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, Warszawa 2004, s. 25] .
Jeżeli organizacja posiada środki trwałe, wartości niematerialne i prawne, zatrudnia pracowników, otrzymuje dotacje (granty) ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej lub dotacje z budżetu państwa, jednostki samorządu terytorialnego czy funduszy celowych, np. Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, wystąpi konieczność rozbudowania zakładowego planu kont.
Propozycje zakładowego planu kont dla organizacji pozarządowych opracowali również inni autorzy [Lasocki, 1994; Dworowska (w:), Dworowska W. (2006), Rachunkowość fundacji, stowarzyszeń i organizacji pożytku publicznego, ODDK, Gdańsk; Zagrodzka, Bruski, 2004, s. 5-8]. Najbardziej rozbudowany plan kont uwzględniający grupowanie kosztów według realizowanych programów zaproponowała B. Hermak (w:) Hermak B., Plan kont w organizacji pozarządowej, „Rachunkowość Organizacji Pozarządowych w Praktyce” 2006.
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Organizacje pozarządowe są dofinansowywane przez jednostki samorządu terytorialnego, ministerstwa, fundacje lub osoby prywatne. Zwykle otrzymują środki na konkretny program. Z realizacji tego programu muszą się rozliczać. Dla ułatwienia rozliczeń ze sponsorami należy odpowiednio opracować zakładowy plan kont, który będzie posiadał kilka poziomów analityki, szczególnie w zakresie ewidencji kosztów i przychodów.
Jeżeli organizacja pozarządowa posiada kilku sponsorów, to dla ewidencji kosztów i przychodów działalności statutowej powinna założyć następujące poziomy analityki:
I poziom - program,
II poziom - finansujący program.
Do ewidencji kosztów przydatny będzie jeszcze
III poziom - rodzaje kosztów.
Najlepiej byłoby zrezygnować z ewidencji kosztów na kontach zespołu 4 planu kont i księgować je na kontach zespołu 5, odpowiednio uzupełnionego o rodzaje kosztów. Jeżeli finansujący będzie miał ten sam numer na kontach kosztów i przychodów, łatwo będzie sporządzić zestawienie poniesionych kosztów, które pokrywa dany sponsor. Taki sposób ewidencji analitycznej kosztów i przychodów ułatwi rozliczenie kosztów i przychodów każdego programu.
Sporządzając sprawozdanie dla finansującego, wystarczy wykonać wydruki sumujące koszty programu od dnia jego rozpoczęcia.
Koszty administracyjne powinny mieć również trzy poziomy analityki, aby koszty rodzajowe były na III poziomie, co ułatwi sumowanie kosztów według rodzajów. Przykładowo mogłyby to być następujące poziomy:
I poziom - ośrodek odpowiedzialności, np. biuro, magazyn,
II poziom - finansujący,
III poziom - rodzaje kosztów.
 
Finansujący może pokrywać koszty bezpośrednie programu lub koszty administracyjne, które nie są przypisane do konkretnych programów.
Zaproponowany model ewidencji kosztów i przychodów działalności statutowej można zastosować również do działalności statutowej odpłatnej. Finansującym będzie osoba prawna lub fizyczna, która zamówiła usługę.
W przypadku działalności gospodarczej wskazane jest zachowanie również trzech poziomów analityki dla kosztów i przychodów działalności operacyjnej:
I poziom - rodzaj usługi,
II poziom - odbiorca usługi,
III poziom - rodzaje kosztów.
 
Jeżeli dla działalności gospodarczej wydzielono koszty administracyjne, to można zastosować analitykę zaproponowaną dla kosztów administracyjnych działalności statutowej.
Sprawozdawczość finansowa
Zakres sprawozdawczości finansowej organizacji pozarządowych zależy od tego, czy jednostka prowadzi działalność gospodarczą. Regulacje prawne w tym zakresie określa schemat 2.
Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Organizacja pozarządowa nieprowadząca działalności gospodarczej może sporządzać sprawozdanie finansowe, które składa się z:
1) bilansu,
2) rachunku wyników,
3) informacji dodatkowej.
 
Zawartość merytoryczna elementów sprawozdania finansowego jest określona w treści rozporządzenia i w załącznikach do rozporządzenia.
Jeżeli organizacja podejmuje działalność gospodarczą w ciągu roku obrotowego, wówczas z dniem podjęcia tej działalności stosuje przepisy ustawy o rachunkowości odnoszące się do jednostek prowadzących działalność gospodarczą. Sprawozdanie finansowe jednostki niepodlegajacej obowiązkowi corocznego badania przez biegłego rewidenta składa się z (art. 45 ust. 2 ustawy):
• bilansu,
• rachunku zysków i strat,
• informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.
 
Sprawozdanie finansowe jednostki podlegające corocznemu badaniu przez biegłego rewidenta obejmuje ponadto zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz rachunek przepływów pieniężnych (art. 45 ust. 3).
Jednostka, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy nie osiągnęła dwóch z trzech wielkości określonych w art. 50 ust. 2 ustawy, może sporządzić sprawozdanie w formie uproszczonej, wykazując pozycje sprawozdawcze oznaczone literami i cyframi rzymskimi. Informację dodatkową sporządza się odpowiednio w uproszczonej formie.
Jednostki prowadzące działalność gospodarczą mogą posiadać jednostki organizacyjne sporządzające samodzielnie sprawozdania finansowe. Jednostki te mogą mieć siedzibę w kraju lub za granicą. Jednostka, w skład której wchodzą jednostki organizacyjne sporządzające samodzielnie sprawozdania finansowe, sporządza łączne sprawozdanie finansowe, będące sumą sprawozdania finansowego jednostki i wszystkich jej oddziałów, wyłączając odpowiednio (art. 51 ustawy):
• aktywa i fundusze wydzielone,
• wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze,
• przychody i koszty z tytułu operacji dokonywanych między jednostką a jej oddziałami lub między jej oddziałami,
• wynik finansowy operacji gospodarczych dokonywanych wewnątrz jednostki, zawarty w aktywach jednostki lub jej oddziałów.
 
Można nie dokonywać wyłączeń, jeżeli nie wpłynie to ujemnie na przedstawienie rzetelnie i jasno sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki.
Terminy sporządzania, zatwierdzania i publikacji sprawozdania finansowego organizacji pozarządowej są zgodne z zapisami ustawy o rachunkowości.
Reasumując:
Organizacja rachunkowości organizacji pozarządowych zależy od rodzaju jednostki, zakresu działalności, wartości majątku, ilości zatrudnionych i potrzeb informacyjnych kierownika organizacji oraz członków tej organizacji. Dobra organizacja rachunkowości zapewni przestrzeganie wszystkich zasad określonych ustawą o rachunkowości.
 
PODSTAWY PRAWNE:
• ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. - Dz.U. Nr 173, poz. 1807; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 171, poz. 1225.
• ustawa z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - Dz.U. Nr 96, poz. 873; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 94, poz. 651.
• ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540.
• ustawa z 19 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach - Dz.U. Nr 20, poz. 104; ost.zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 102, poz. 1055.
• ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach - Dz.U. z 1991 r. Nr 46, poz. 206; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398.

PROF. DR HAB. KAZIMIERA WINIARSKA
Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Koszty 2022 po zmianach. Poradnik Gazety Prawnej 1/2022 (PDF)
Koszty 2022 po zmianach. Poradnik Gazety Prawnej 1/2022 (PDF)
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek od spadków i darowizn
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Podatkowi od spadków i darowizn nie podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
    spadku
    darowizny
    odpłatnego zniesienia współwłasności
    zasiedzenia
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Polski Ład 2.0 – wszystko o zmianach w podatkach od 1 lipca 2022
    Zapraszamy na szkolenie "Polski Ład 2.0 – wszystko o zmianach w podatkach od 1 lipca 2022", które odbędzie się 14 czerwca 2022 roku.
    Piotr Duda: Zrobimy wszystko, aby wyrzucić rosyjskie związki zawodowe ze światowej federacji
    Zrobimy wszystko, aby ze Światowej Federacji Związków Zawodowych wyrzucić Federację Niezależnych Związków Zawodowych Rosji. Jeżeli tak się nie stanie, To zastanowimy się nad opuszczeniem międzynarodowych struktur przez „Solidarność” – Piotr Duda.
    Webinarium „Kto powinien zmienić formę opodatkowania w ramach Polskiego Ładu 2.0 – poradnik dla przedsiębiorców i biur rachunkowych” + certyfikat gwarantowany
    Zapraszamy na praktyczne webinarium „Kto powinien zmienić formę opodatkowania w ramach Polskiego Ładu 2.0 – poradnik dla przedsiębiorców i biur rachunkowych” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 2 czerwca 2022 roku. Polecamy!
    Jak stosować reguły podwójnego zapisu?
    Czy dokonując korekty na kontach syntetycznych czerwono czarnym zapisem po stronie WN np. - 501 na konto +505 powinno się również zaksięgować po stronie Ma na koncie technicznym pozostałe rozrachunki? Czy przy tej korekcie powinno się zachować zasadę podwójnego zapisu? Do tej pory nie było konta technicznego. Księgowano korekty czerwono czarnym zapisem. Wskazano błąd z uwagi na niezachowanie zasady podwójnego zapisu. Czy korekta zapisów na kontach syntetycznych jest operacją gospodarczą?
    Prezydent podpisał nowelę ustawy o VAT wydłużającą pierwszą tarczę antyinflacyjną
    Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelę ustawy o VAT, w której zawarto przedłużenie tzw. pierwszej tarczy antyinflacyjnej do 31 lipca br. - poinformowała w piątek Kancelaria Prezydenta RP. Chodzi m.in o zwolnienie sprzedaży paliw z podatku handlowego
    Ile zapłacą banki za wakacje kredytowe kredytobiorców? ZBP chce ograniczenia kręgu uprawnionych do wakacji kredytowych
    Jeśli z wakacji kredytowych skorzystałoby 80 proc. uprawnionych kredytobiorców spłacających kredyty złotowe na nieruchomości niekomercyjne łączny koszt dla sektora bankowego wyniósłby 13,1-16,4 mld zł w 2022 roku oraz 21,3-27,9 mld zł w okresie 2022-2023 - ocenia Związek Banków Polskich. Jednocześnie bankowcy proponują, by wakacje kredytowe były ograniczone do osób, które faktycznie tego potrzebują i chcą wprowadzenia kryterium powierzchni nieruchomości. Według ZBP kluczowe jest również wyłączenie z zakresu zastosowania umów kredytu o stałej stopie oprocentowania.
    PIT po 1 lipca 2022 r. - wyższe zaliczki na podatek od pracowników i zleceniobiorców, niższe wynagrodzenia netto
    Od początku lipca 2022 r. istotna część (większość?) pracowników i zleceniobiorców otrzyma mniejsze wynagrodzenia netto niż w czerwcu i poprzednich miesiącach tego roku, mimo formalnej obniżki stawki w pierwszym przedziale skali z 17% na 12% - pisze prof. Witold Modzelewski.
    Ryczałt od najmu w działalności gospodarczej - przychód z refakturowanych kosztów mediów
    Opłaty za media w przypadku ich refakturowania przy najmie opodatkowanym zryczałtowanym podatkiem dochodowym w ramach działalności gospodarczej, stanowią przychód z działalności gospodarczej. Przedsiębiorca ma obowiązek odprowadzić od tego przychodu ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Tak zinterpretował przepisy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji podatkowej z 26 maja 2022 r.
    Badanie: prawie co trzecia firma jest zainteresowana dostępem do usługi ratalnej
    30 proc. firm jest zainteresowana dostępem do usługi ratalnej. Najczęściej zainteresowanie deklarują firmy budowlane i przemysłowe – wynika z najnowszego badania firmy faktoringowej NFG „Finansowanie zakupów firmowych”
    Naruszanie uniinych sankcji (środków zabezpieczających) będzie przestępstwem zagrożonym m.in. konfiskatą mienia
    25 maja 2022 r. Komisja Europejska przedstawiła projekt przepisów, zgodnie z którymi naruszanie unijnych środków ograniczających (sankcji) zostanie dopisane do wykazu przestępstw unijnych. Komisja proponuje również nowe, zaostrzone przepisy dotyczące odzyskiwania i konfiskaty mienia, co również pomoże we wdrażaniu unijnych środków ograniczających. W obliczu trwającej agresji Rosji na Ukrainę niezwykle istotne jest, aby unijne środki ograniczające były w pełni wdrażane. Ich naruszanie nie może się nikomu opłacać. Celem tych wniosków legislacyjnych jest zapewnienie w przyszłości skutecznej konfiskaty aktywów osób fizycznych i podmiotów, które naruszają środki ograniczające.
    Polski Ład - 10 istotnych zmian
    Polski Ład to pakiet zmian legislacyjnych, które w założeniu mają pomóc odbudować gospodarkę, która uległa nadwyrężeniu z powodu pandemii Covid-19. Pojawiają się jednak opinie krytyczne – zbyt wiele zmian jednocześnie, błędy legislacyjne, nieprecyzyjne przepisy. Niektóre rozwiązania, z pozoru dobre dla wszystkich, mają również negatywne następstwa. Przykładowo, podwyższenie kwoty wolnej od podatku może powodować komplikacje po stronie organizacji pozarządowych, które traktowały tzw. 1% podatku jako stałe źródło dochodu.
    Nowe detaliczne obligacje skarbowe – czy uchronią przed inflacją?
    Obligacje detaliczne, które będziemy mogli kupić w czerwcu 2022 roku zostały poddane liftingowi. Rząd kusi nas wyższym oprocentowaniem w pierwszym roku oszczędzania, a do oferty dołączają też papiery oprocentowane tym lepiej im wyższe będą w Polsce stopy procentowe.
    Wniosek o stwierdzenie nadpłaty w e-Urzędzie Skarbowym - jak wypełnić i złożyć
    Ministerstwo Finansów poinformowało 26 maja 2022 r. o udostępnieniu w serwisie e-Urząd Skarbowy (e-US) wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku. Wniosek ten może złożyć podatnik, u którego wystąpiła nadpłata podatku lub który kwestionuje zasadność albo wysokość pobranego podatku. W imieniu podatnika wniosek może złożyć pełnomocnik posiadający aktywne pełnomocnictwo ogólne (PPO-1).
    Podatki 2022. Problemy z Polskim Ładem a odpowiedzialność członków zarządu spółek
    Z uwagi na problemy związane z wejściem w życie Polskiego Ładu, w tym planowanych zmian podatkowych od lipca ze skutkiem wstecz od stycznia 2022 r., wśród wielu przedsiębiorców coraz częściej pojawia się pytanie: kto poniesie za to odpowiedzialność. Jak odpowiadają członkowie zarządów spółek za podatki?
    Sprawozdanie finansowe w spółce z o.o. za 2021 rok (sporządzenie, zatwierdzenie i złożenie do KRS) - terminy w 2022 roku
    Terminy na sporządzenie i zatwierdzenie sprawozdań finansowych za 2021 r. w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością zostały wydłużone o 3 miesiące. Do kiedy trzeba sporządzić i zatwierdzić sprawozdanie finansowe w spółce z o.o. oraz złożyć to sprawozdanie do KRS w 2022 roku?
    KRD: branża leasingowa rośnie, ale przybywa też jej dłużników
    2021 r. był najlepszy w historii leasingu w Polsce i rdr przyniósł ok. 5-proc. wzrost wartości portfela branży, ale jednocześnie zaległości klientów przekroczyły 988 mln zł - informuje Krajowy Rejestr Długów. Dodano, że w leasing najczęściej brano auta osobowe, a rzadziej maszyny, pojazdy ciężarowe.
    Składki ZUS od wszystkich umów zlecenia i umów o dzieło?
    Polska zobowiązała się wobec Brukseli, że w pełni oskładkuje (składkami ZUS) umowy cywilnoprawne. Nadal jednak chce negocjować termin tego ozusowania – informuje 26 maja 2022 r. "Dziennik Gazeta Prawna”. Ma to być jeden z tzw. kamieni milowych, czyli polskich zobowiązań wobec UE, od których zależy akceptacja Komisji Europejskiej dla Krajowego Planu Odbudowy w Polsce i uruchomienie pieniędzy unijnych na ten cel.
    Dorabianie do świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego - informacja do ZUS o przychodach do 31 maja
    Do końca maja osoby, które dorabiają do świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego, muszą poinformować ZUS o swoich przychodach za dany rok rozliczeniowy. W tym roku jest to okres od 1 marca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. - przypomina rzecznik ZUS Paweł Żebrowski.
    Wakacje kredytowe przy kredycie hipotecznym - kto i ile skorzysta
    Stale i szybko rosnące stopy procentowe sprawiają, że coraz więcej kredytobiorców ma problem ze spłacaniem kredytów mieszkaniowych (hipotecznych). Rząd zapowiedział pomoc, która powinna załatwić problemy większości zadłużonych. Idący w miliardy koszt pakietu wsparcia może się jednak okazać niedoszacowany. Jakie korzyści dla kredytobiorców przyniesie likwidacja WIBOR-u? Kto skorzysta na wakacjach kredytowych?
    Oszczędnościowe obligacje skarbowe - czerwiec 2022 r. Oprocentowanie w oparciu o stopę referencyjną NBP
    Od czerwca 2022 r. oferta Ministerstwa Finansów zostaje rozszerzona o nowe obligacje, których oprocentowanie będzie oparte o stopę referencyjną NBP. Odsetki będą wypłacane co miesiąc. Jak oprocentowane będą te obligacje? Ponadto Ministerstwo Finansów podnosi oprocentowanie obligacji oszczędnościowych o okresie zapadalności od 3 miesięcy do 12 lat.
    Składka zdrowotna – zmiany od 1 lipca 2022 r.
    Od 1 lipca 2022 roku zmienią się przepisy dot. składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zmiany te wynikają z rządowego projektu nowelizacji ustawy o PIT oraz niektórych innych ustaw (tzw. Polski Ład 2.0), który został 12 maja uchwalony przez Sejm i trafił do prac legislacyjnych w Senacie. Jakie zmiany w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zakresie składki zdrowotnej wprowadzi ta nowelizacja? Co zmieni się od 1 lipca 2022 r. w przepisach dot. składki zdrowotnej?
    Obligacje skarbowe - oprocentowanie 2022/2023
    W odpowiedzi na interpelację poselską Sebastian Skuza, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów (w imieniu Ministra Finansów) udzielił 13 maja 2022 r. wyjaśnień odnośnie oprocentowania obligacji detalicznych Skarbu Państwa. Jakie odsetki dają obligacje skarbowe? Ile można zarobić na obligacjach? Jak kupić obligacje skarbowe?
    Kwota wolna od podatku. Jaka wysokość w 2022 r.
    Jedną ze zmian ustanowionych przez Polski Ład jest podniesienie kwoty wolnej od podatku do 30 tys. zł. Osoby składające deklarację w podatku PIT za 2022 r. uzyskają dzięki temu możliwość oszczędności w rozliczeniu z fiskusem. Wspomniany przywilej nie dotyczy jednak wszystkich.
    Praca zdalna i kontrola trzeźwości pracowników - nowelizacja kodeksu pracy przyjęta przez Radę Ministrów. Co się zmieni?
    24 maja 2022 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra rodziny i polityki społecznej. Rząd chce na stałe wprowadzić do Kodeksu pracy możliwość wykonywania pracy zdalnej. Będzie to bardziej elastyczna forma wykonywania pracy od obecnie funkcjonującej telepracy. Rozwiązanie to powinno poprawić możliwości zatrudnienia osób znajdujących w szczególnej sytuacji na rynku pracy, w tym rodziców małych dzieci oraz rodziców samotnie wychowujących dzieci. Ponadto, pracodawcy będą mogli wprowadzić kontrolę trzeźwości pracowników lub kontrolę na obecność środków działających podobnie do alkoholu, gdy będzie to niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób lub ochrony mienia.
    E-paragony, kasy fiskalne online, połączenie kas fiskalnych i terminali płatniczych - obowiązki
    Postępująca reforma elektroniczna administracji jest realizowana wprost proporcjonalnie do reformy komunikacji na linii przedsiębiorca – urzędy, w tym urzędy skarbowe. Co roku podatnicy dowiadują się o nowych rozwiązaniach i wprowadzanych innowacjach. Jednym z dość energicznie nowelizowanych obszarów są kwestie związane z kasami fiskalnymi i paragonami.