REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rezerwy w księgach rachunkowych

Joanna Gawrońska

REKLAMA

Tworzenie rezerw wynika z zasady ostrożności i prowadzi do tego, że sprawozdanie finansowe rzetelnie i jasno przedstawia sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy jednostki. Sposób tworzenia rezerw powinien wynikać z przyjętej przez spółkę polityki rachunkowości. Przyjęte zasady rachunkowości powinny być stosowane w sposób ciągły oraz okresowo weryfikowane wraz ze zmieniającą się rzeczywistością. Zastosowanie przez jednostkę odpowiednich zasad ma duże znaczenie, ponieważ decydują one o rozwiązaniach, które spółka będzie stosowała w swoich księgach rachunkowych, oraz o zawartości sporządzanych sprawozdań finansowych.

 

Sporządzając sprawozdanie finansowe, jednostka powinna stosować zasadę ostrożnej wyceny. Zgodnie z nią jednostka jest zobowiązana do dokonania realnej wyceny wszystkich składników sprawozdania finansowego, tak aby ich wartość ujęta w sprawozdaniu była jak najbliższa rzeczywistości. Dlatego dokonując ocen i szacunków, jednostka powinna dążyć do tego, aby:

aktywa i przychody nie były zawyżone,

zobowiązania i koszty nie były zaniżone.

Jednostka powinna także ująć w księgach rachunkowych wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami, dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty.

Operacje gospodarcze należy zatem ująć w księgach rachunkowych w taki sposób, aby zapewnić współmierność przychodów i związanych z nimi kosztów, zaliczając je do aktywów lub pasywów danego okresu jako:

- koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów - zakwalifikowane do rozliczeń międzyokresowych czynnych lub przychodów przyszłych okresów,

- koszty przypadające na dany okres sprawozdawczy, które jeszcze nie zostały poniesione - zakwalifikowane do rezerw lub rozliczeń międzyokresowych biernych.

Ujęcie rezerw w księgach rachunkowych

W celu ujęcia w księgach rachunkowych wszystkich kosztów, jakie przypadają na dany okres, jednostki tworzą rezerwy na koszty. Rezerwy te księgowane są na:

- kontach zespołu 8 - jako „Rezerwy”,

- kontach zespołu 6 - jako „Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów”.

W praktyce przedsiębiorstwa, w zależności od swoich potrzeb, stosują ewidencję rezerw na kontach zespołu 6 i 8 albo tylko w zespole 6 lub 8.

W poniższej tabeli przedstawiono ewidencję rezerw i rozliczeń międzyokresowych biernych zgodnie z zasadami przedstawionymi w ustawie o rachunkowości.

Tabela 1. Tworzenie rezerw

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Tabela 2. Rozwiązywanie rezerw

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Trzeba jednak zwrócić uwagę, że RMK bierne, zaewidencjonowane na kontach zespołu 6, a dotyczące podstawowej działalności operacyjnej jednostki, np. koszty dotyczące badania sprawozdania finansowego, księguje się w korespondencji z odpowiednimi kontami zespołu 4 lub 5, tj. koszty działalności operacyjnej. Natomiast rozwiązanie tych rezerw następuje poprzez zmniejszenie kosztów, w ciężar których wcześniej były tworzone rezerwy.

Rezerwy na świadczenia wypłacane w przyszłych okresach

Kierując się zasadą istotności, kierownik jednostki może podjąć decyzję o tworzeniu rezerw na świadczenia wypłacane w przyszłych okresach sprawozdawczych. Należy pamiętać o tym, że przyjęte rozwiązanie w zakresie tworzenia i rozliczania rezerw powinno znaleźć odzwierciedlenie w przyjętej przez jednostkę polityce rachunkowości.

Zatem jednostka może utworzyć rezerwy m.in. na:

- niewypłacone urlopy,

- nagrody jubileuszowe,

- odprawy emerytalne.

Wycena tworzonych rezerw

W ustawie o rachunkowości znajduje się zapis, zgodnie z którym rezerwy należy oszacować w sposób wiarygodny. Zapis ten pozostawia wiele wątpliwości, ponieważ tematyka rezerw nie została uregulowana w taki sposób, aby jednostki mogły na podstawie zapisów ustawy rozwiązać pojawiające się problemy. Dlatego w razie braku odpowiednich uregulowań w ustawie oraz Krajowych Standardach Rachunkowości jednostki mogą stosować w przypadku rezerw przepisy MSR nr 37.

Zgodnie z MSR za najbardziej właściwy szacunek uznaje się kwotę, jaką jednostka musiałaby zapłacić, aby wypełnić obowiązek na dzień bilansowy. Szacunek ten jest sporządzany na podstawie osądu kierownictwa jednostki, opartego na jego dotychczasowych doświadczeniach związanych z podobnymi operacjami gospodarczymi, oraz na podstawie raportów niezależnych ekspertów, np. rzeczoznawców majątkowych.

Zgodnie z MSR można zastosować także metodę wartości oczekiwanej, tj. sposób szacowania wielkości rezerwy w oparciu o nauki statystyczne.

Przykład 1

Ustalenie wielkości rezerwy metodą wartości oczekiwanej

Założenia

1. Spółka MAX sprzedaje swoje wyroby gotowe z gwarancją, że klienci nie będą ponosić kosztów napraw w ciągu roku od daty zakupu.

2. Ustalono, że jeśli spółka wykona naprawy we wszystkich sprzedanych wyrobach:

- drobnych usterek - to poniesie koszty w wysokości 500 000 zł,

- poważniejszych usterek - to poniesie koszty w wysokości 2 000 000 zł.

3. Dotychczasowe doświadczenie i oczekiwanie co do przyszłości mówi, że:

- 70% sprzedanych wyrobów nie będzie miało żadnych usterek,

- 20% sprzedanych wyrobów będzie miało drobne usterki,

- 10% sprzedanych wyrobów będzie miało poważniejsze usterki.

4. Zgodnie z § 24 MSR 37 jednostka całościowo ocenia prawdopodobieństwo wypływu środków pieniężnych z tytułu obowiązków gwarancyjnych.

Rozwiązanie

(70% × 0 zł) + (20% × 500 000 zł) + (10% × 2 000 000 zł) = 0 zł + 100 000 zł + 200 000 zł = 300 000 zł

Oczekiwana wartość kosztów napraw gwarancyjnych wyniesie 300 000 zł.

Przykład 2

Ewidencja rezerw

W spółce RAX miały miejsce następujące zdarzenia:

1. Dokonano wyceny przyszłych zobowiązań związanych z działalnością finansową - 300 000 zł.

2. Dokonano wyceny przyszłych zobowiązań związanych z działalnością operacyjną - 280 000 zł.

3. Dokonano wyceny strat nadzwyczajnych - 50 000 zł.

4. Na koniec roku okazało się, że ostatecznie zobowiązania związane z działalnością finansową wyniosły 330 000 zł.

5. Ustalono ostateczną stratę na transakcjach związanych z działalnością operacyjną w wysokości 350 000 zł.

Jednostka prowadzi ewidencję kosztów na kontach zespołu 4.

Ewidencja księgowa

1. Wycena rezerw związanych z działalnością finansową - 300 000 zł:

Wn „Koszty finansowe” 300 000

Ma „Rezerwy” 300 000

2. Wycena rezerwy związanej z działalnością operacyjną - 280 000 zł:

Wn „Rozliczenie kosztów” 280 000

Ma „RMK bierne” 280 000

3. Wycena rezerwy w związku ze stratami nadzwyczajnymi - 50 000 zł:

Wn „Straty nadzwyczajne” 50 000

Ma „Rezerwy” 50 000

4. Ustalenie ostatecznej wartości zobowiązań związanych z działalnością finansową - 330 000 zł. Nadwyżka zobowiązania nad rezerwą: 330 000 zł - 300 000 zł = 30 000 zł

Wn „Rezerwy” 300 000

Wn „Koszty finansowe” 30 000

Ma „Pozostałe rozrachunki” 330 000

- w analityce „Zobowiązania finansowe”

5. Ustalenie ostatecznej wartości straty na transakcjach związanych z działalnością operacyjną: 350 000 zł - 280 000 zł = 70 000 zł

Wn „RMK bierne” 280 000

Ma „Rozliczenie kosztów” 280 000

Wn Konta kosztów działalności operacyjnej 350 000

Ma „Rozrachunki z dostawcami” 350 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Zgodnie z zapisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jako podatkowe uważa się koszty ujęte w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury albo na podstawie innego dowodu, w przypadku braku faktury.

Natomiast ujęte jako koszty rezerwy i bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Zakres informacji o stanie rezerw w sprawozdaniu finansowym

Rezerwy utworzone w ciężar konta zespołu 6 oraz te utworzone w zespole 8 wykazuje się w pasywach bilansu w pozycji B. I. 3 „Pozostałe rezerwy na zobowiązania”.

Dla każdego rodzaju rezerw jednostka gospodarcza powinna w sprawozdaniu finansowym ujawnić:

- krótką charakterystykę tworzonych rezerw,

- istniejące niepewności co do kwoty i terminu wystąpienia tych zdarzeń,

- wartość bilansową rezerw na początku i na końcu okresu,

- utworzone w ciągu okresu dodatkowe rezerwy, razem ze zwiększeniami dotychczasowych rezerw,

- kwoty rezerw wykorzystane w ciągu okresu, czyli poniesione koszty rozliczone z rezerwami,

- rezerwy niewykorzystane i rozwiązane w ciągu roku.



- art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 4 ust. 1, art. 6 i 8, art. 10 ust. 3, art. 35d, 37 i 39 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

- § 24 i 39 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości nr 37

- art. 15 ust. 4e ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238


Joanna Gawrońska

biegły rewident


Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn Rachunkowości
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Obligacje skarbowe [marzec 2024 r.] - oprocentowanie i oferta obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

    Ministerstwo Finansów w komunikacie z 23 lutego 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa, które będą sprzedawane w marcu 2024 roku. Oprocentowanie tych obligacji nie zmieniło się w porównaniu do oferowanych w lutym br. Od 26 lutego br. można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

    Podatek od emisji CO2 w produkcji rolnej. Naukowcy obliczyli ile powinien wynosić

    W raporcie zamówionym przez rząd Danii eksperci zaproponowali wprowadzenie podatku od emisji CO2 w produkcji rolnej. Opłacie sprzeciwiają się rolnicy, a konsumenci obawiają się wzrostu cen mleka i mięsa.

    Składka na ubezpieczenie wypadkowe w 2024 roku - zmiany od 1 kwietnia. Obniżenie stopy procentowej składki dla 32 grup działalności

    Opublikowany 23 lutego 2024 r. projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków przewiduje zmianę  kategorii ryzyka dla 32 grup działalności, dzięki czemu nastąpi obniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Tylko w przypadku jednej grupy działalności nastąpi wzrost kategorii ryzyka i tym samym wzrost stopy procentowej składki wypadkowej. Zmiany będą obowiązywać od składek należnych za kwiecień 2024 r.

    Projekt ustawy o kryptoaktywach. Będzie nadzór nad rynkiem i ochrona inwestorów

    Projekt ustawy o kryptoaktywach przewiduje wprowadzenie nowych rozwiązań w obszarze sektora rynku kryptoaktywów, mających na celu realizację prawa unijnego, w szczególności w zakresie skutecznego nadzoru nad tym rynkiem i ochrony inwestorów. Ustawa, z pewnymi wyjątkami, ma wejść w życie z dniem 30 czerwca 2024 roku.

    Rada Ministrów zajmie się projektem nowelizacji ustawy o rachunkowości

    Nowe przepisy mają wprowadzić do polskiego porządku prawnego unijne przepisy, które nakładają na duże firmy obowiązek publikacji danych o zapłaconych podatkach.

    MF ujawniło plany dotyczące podatku Belki - nie zostanie zniesiony, a jedynie zmodyfikowany

    Nie będzie całkowitego zniesienia podatku Belki, a jedynie modyfikacja obowiązujących przepisów. Tak wynika z wypowiedzi Jarosława Nenemana, wiceministra finansów. Co czeka inwestorów i oszczędzających?

    VAT 2024: czy ujemny podatek należny zwiększa podatek naliczony?

    Należy wprowadzić przepis prawa o charakterze uściślającym, który w art. 29a ustawy o VAT dotyczącego podstawy opodatkowania, oraz w art. 86 ustawy o VAT wprowadzi uprawnienie do rozliczania w czasie ujemnego podatku należnego oraz nakaz takiego rozliczania ujemnego podatku naliczonego – postuluje prof. dr hab. Witold Modzelewski

    Dlaczego gospodarka strefy euro słabnie wobec USA od czasu wprowadzenia waluty euro?

    W ciągu 25 lat od wprowadzenia euro przewaga gospodarcza Stanów Zjednoczonych nad strefą euro zwiększyła się niemal trzykrotnie. W 1999 r. roku, kiedy wprowadzono walutę euro, gospodarka USA była o 11% większa niż gospodarka strefy euro pod względem parytetu siły nabywczej. Od tego czasu różnica ta wzrosła do 30% - piszą eksperci Allianz Trade w obszernym opracowaniu Allianz Research: „Europa wydaje się pozostawać w tyle za Stanami Zjednoczonymi na wielu frontach” w lutym 2024 r.

    Masz czteroletnie obligacje skarbowe indeksowane inflacją? Opłaca się teraz sprzedać i kupić nowe takie same

    Czteroletnie obligacje indeksowane inflacją otrzymają w marcu 2024 r. oprocentowanie niższe niż Ministerstwo Finansów oferuje za nowe papiery tego samego typu. Ze strony inwestorów racjonalnym działaniem byłoby umorzenie starszych serii i zakup nowych papierów. Konwersja może dotyczyć papierów o wartości około…  84 mld zł. Tak radzi w komentarzu z 23 lutego 2024 r. Emil Szweda z Obligacje.pl,

    Ile wynosi obecnie stopa bezrobocia? Co pokazują dane GUS?

    Stopa bezrobocia wynosząc w końcu stycznia 5,4% była o 0,3 pkt proc. wyższa niż miesiąc wcześniej - tak wynika z danych GUS. Na przełomie lutego i marca stopa bezrobocia może sięgać 5,4% - 5,5% przy liczbie bezrobotnych na poziomie 840 – 850 tys. osób.

    REKLAMA