Kategorie

Dobre praktyki administracyjne w projekcie nowej ustawy Prawo działalności gospodarczej

Agata Orłowska
Dobre praktyki administracyjne w projekcie nowej ustawy Prawo działalności gospodarczej
Fotolia
Czy dzięki konstrukcji katalogu zasad dla organów administracji publicznej w ramach nowej regulacji, przedsiębiorca rzeczywiście zdobędzie szerszą niż dotychczas ochronę?

11 września 2015 r. Sejm skierował przygotowaną przez Ministerstwo Gospodarki ustawę Prawo działalności gospodarczej do prac w Komisji Gospodarki (informacja ze strony Ministerstwa Gospodarki). Dokument, który ma zastąpić obowiązującą od 2004 r. ustawę o swobodzie działalności gospodarczej stanowi jeden z podstawowych aktów prawnych, regulujących sposób prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. W projekcie przewidziano wiele nowych rozwiązań, w założeniu nowa regulacja ma zwiększać zakres ochrony przedsiębiorcy. Wprowadzono też katalog zasad podstawowych, które mają wpływać na sposób administrowania przez organ, choć dwie z nich dotyczą bezpośrednio samych przedsiębiorców.

Ulga podatkowa dla inwestujących w innowacje tylko na 2 lata

Reklama

Tworzenie swoistego kodeksu postępowania Minister Gospodarki argumentuje w założeniach do projektu ustawy dążeniem do zwiększenia ochrony przedsiębiorcy.  Dotychczasowa ustawa z 2004 r. była oszczędna w formułowaniu ogólnych wytycznych, pozostawiając to zadanie regulacjom proceduralnym (m.in. w Kodeksie postępowania administracyjnego) oraz ustawom szczegółowym. Projekt przenosi je bezpośrednio w ramy przygotowywanego aktu.

Przeglądając proponowane zmiany można by rzec: nihil novi, choć widać wyraźnie inspiracje ustawodawstwem unijnym, w szczególności Europejskim Kodeksem Dobrej Praktyki Administracyjnej (EKDPA), przyjętego rezolucją Parlamentu Europejskiego z dnia 6 września 2001 r. (źródło: http://www.emcdda.europa.eu/attachements.cfm/att_146851_PL_code2005_pl). Dokument ten, będący wyrazem art. 41 Karty Praw Podstawowych, obecnie wykorzystywany jest w procesie legislacyjnym zarówno przez państwa członkowskie, jak i kraje spoza Unii Europejskiej.

Nowe standardy działań organów administracji gospodarczej

Reklama

Zgodnie z założeniami nowy akt ma zmierzać do zbliżenia terminologii i instytucji prawnych prawa krajowego z prawem unijnym. Jedną z proponowanych zmian jest wprowadzenie nowych i usystematyzowanie dotychczas obowiązujących zasad w jednym akcie prawnym, co ma usystematyzować pewien standard w relacjach organu administracji publicznej z przedsiębiorcą.

I tak w nowej regulacji znaleźć się ma zasada „co nie jest prawem zabronione jest dozwolone”, która wcześniej obowiązywała na mocy regulacji z 1988 r. Będzie stanowić barierę dla nieuzasadnionego kwestionowania działań przedsiębiorców przez organy administracji publicznej. Wprowadzone zostaną także wytyczne w sprawie przyjaznej interpretacji przepisów (gdy pojawiają się wątpliwości interpretacyjne, organ nie może rozstrzygnąć ich na niekorzyść strony). Pole do jej zastosowania zostanie otwarte w sytuacji tzw. luzu interpretacyjnego przysługującego organowi.

Idąc dalej, nowa ustawa przewiduje domniemanie uczciwości przedsiębiorcy (rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony), które pozostaje jednak wyłączone, jeżeli przepisy przewidują obowiązek prowadzenia, wystawiania i przechowywania dokumentów będzie wynikał wprost z przepisu prawa oraz na przedsiębiorcy będzie spoczywał ciężar dowodu. W założeniach do projektu możemy przeczytać, że „przedstawiony projekt zmierza do praktycznego zastosowania zasady, że 99% przedsiębiorców działa rzetelnie, uczciwie i wobec nich administracja publiczna pełni rolę służebną oraz pomocniczą, a działania sankcyjne powinny być skierowane do 1% przedsiębiorców działających niezgodnie z prawem.”

Będą nowe zasady prowadzenia działalności gospodarczej

Istotną nowelizacją, jest wprowadzenie zasady proporcjonalności działania organu administracji, która jest jedną z głównych reguł ustawodawstwa unijnego. Zgodnie z art. 6 EKDPA organ podejmuje „jedynie takie działania, które prowadzą bezpośrednio do celu (są odpowiednie), niezbędne i które są współmierne do obranego celu, w szczególności poprzez rozsądne wyważenie słusznego interesu prywatnego i interesu publicznego. Dodatkowo, organ administracji publicznej zobowiązując przedsiębiorcę do dokonania określonych czynności ogranicza je do niezbędnego minimum”. Jej zastosowanie spowoduje konieczność ważenia interesu publicznego i interesu prywatnego przedsiębiorcy w miejsce przyznawania automatycznego prymatu temu pierwszemu.

Podobnie przełożeniem unijnych standardów na polskie realia jest wprowadzenie zasady tzw. uprawnionych oczekiwań. Należy uznać oczekiwania przedsiębiorcy za uprawnione, jeżeli „dotyczą działań zgodnych z prawem, a organ działając w granicach prawa będzie stosował się do wypracowanej praktyki i działań organu w zakresie rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim organ nie powinien bez szczególnego powodu, odstępować od utrwalonej i jednolitej praktyki” (treść założeń projektu). Pozwoli ona przedsiębiorcy na efektywne lokowanie zasobów i planowanie dalszych działań, spowoduje większą pewność prawa.

Jeszcze jedną regułą dotyczącą działań organów administracji jest zasada udzielania informacji. Nie jest ona tożsama z dostępem do informacji publicznej, zasady informowania z Kodeksu postępowania administracyjnego czy tzw. urzędowej interpretacji prawa, nie można jej także rozumieć jako obowiązku udzielania pomocy prawnej, ale raczej ma polegać na wskazaniu obowiązujących wymogów i regulacji w sposób abstrakcyjny oraz wskazaniu okoliczności faktycznych, które mogłyby albo pozwolić na osiągnięcie zamierzonego celu albo zmienić dotychczas wydaną decyzję. Wynika z założeń good governance (dobrego administrowania), czyli dążeń do sprawowania władzy publicznej w ramach wzajemnych relacji rządu, administracji i społeczeństwa, cechujących się otwartością, partnerstwem, rozliczalnością, skutecznością, efektywnością i spójnością (wg „Koncepcji good governance – refleksje do dyskusji”, dokumentu opublikowanego w 2008 r. przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego).

Polecamy: 500 pytań o VAT odpowiedzi na trudne pytania z interpretacjami Ministerstwa Finansów (PDF)

Co istotne, należy jednak mieć na uwadze, iż w sytuacji udzielenia przez organ błędnej informacji, a następnie wydania przez niego decyzji zgodnej z prawem (lecz sprzecznej ze wcześniejszą informacją), wcześniej udzielona informacja nie będzie stanowiła podstawy do zaskarżenia decyzji (tak dotychczasowe orzecznictwo, m.in. wyrok NSA z dn. 13 listopada 2009 o sygn. akt II FSK 919/08 orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reguły dotyczące działania przedsiębiorców

Jak widać większość wytycznych zamieszczonych w części ogólnej dotyczy standardów działania administracji, choć w planowanej ustawie przewidziano także dwie główne zasady dotyczące samych przedsiębiorców: zasada uczciwej konkurencji oraz poszanowania dobrych obyczajów i słusznych interesów innych przedsiębiorców i konsumentów oraz zasada profesjonalizmu i odpowiednich kwalifikacji. Obie z nich funkcjonują na mocy przepisów obecnej ustawy, przy czym pierwsza z nich ma zostać rozszerzona o wymóg uwzględniania także słusznych interesów innych przedsiębiorców i kontrahentów.

Co dalej z regulacją?

Potrzeba zmiany ustawy regulującej prowadzenie działalności gospodarczej wynikała przede wszystkim z ponad dekady funkcjonowania Polski w ramach rynku europejskiego, co w znacznym stopniu wpływa na zniesienie regulacji w zakresie wykonywania działalności gospodarczej. Dalsze losy projektu, nad którym pracuje obecnie komisja sejmowa, nie są pewne w świetle zbliżających się wyborów, jednakże bez wątpienia konieczność weryfikacji obecnej ustawy pozostaje i będzie jednym z wyzwań stojących przed nową ekipą rządzącą.

Autor: Agata Orłowska

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    17 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Problematyczne transakcje z rajami podatkowymi – ceny transferowe, dokumentacja, odpowiedzialność

    Transakcje z rajami podatkowymi a ceny transferowe. Od pewnego czasu polski ustawodawca wyjątkowo chętnie wykorzystuje przepisy z zakresu cen transferowych do pobierania informacji o transakcjach realizowanych z podmiotami zarejestrowanymi w rajach podatkowych. Obowiązki nakładane na polskich podatników w tym zakresie są coraz szersze i wymagają coraz większych nakładów administracyjnych. Jednocześnie, wprowadzane przepisy często są tworzone w sposób chaotyczny i nie zawsze uzasadniony.

    Fiskus zajął majątek firmy mimo braku dowodów

    Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego na majątku podatnika. Urząd skarbowy zajął konto firmy i należny jej zwrot VAT mimo braku dowodów i nieprawidłowości. Czy miał do tego prawo?

    Podatki 2021: osobista odpowiedzialność członków zarządu na nowo (bezpłatne webinarium 24 czerwca)

    24 czerwca 2021 r. o godz. 10:00 rozpocznie się bezpłatne webinarium (szkolenie online) poświęcone obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. przepisom rozszerzającym obowiązki z zakresu cen transferowych dla podmiotów niepowiązanych. Za brak dopełnienia należytej staranności i nowych obowiązków dokumentacyjnych odpowiadają osobiście członkowie zarządu! Webinarium poprowadzą Artur Klęsk, Partner w Enodo Advisors oraz Jakub Beym, Senior Associate w Enodo Advisors. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Skonta i rabaty przy rozliczaniu transakcji międzynarodowych

    W transakcjach handlowych rozróżniamy różnego rodzaju obniżki cen. Wśród najczęściej stosowanych są skonta i rabaty. Należy jednak pamiętać, że ich udzielenie ma wpływ na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT), a tym samym także na wysokość podatku jaki zapłaci przedsiębiorca.

    Czym różni się najem prywatny od najmu w działalności gospodarczej?

    Podatek od najmu. W dniu 24 maja 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął ważną uchwałę (w składzie 7. sędziów) dotyczącą rozróżnienia najmu prywatnego i najmu prowadzonego w ramach działalności gospodarczej dla potrzeb opodatkowania PIT i ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Jak tę kwestię rozstrzygnął NSA?

    Czy wszyscy podatnicy muszą mieć kasę online od 1 stycznia 2023 r.?

    Kasy fiskalne online są już obowiązkowe dla wybranych grup podatników. Natomiast kasy z elektronicznym zapisem kopii będą dostępne tylko do końca 2022 r. Czy oznacza to, że wszyscy podatnicy będą musieli mieć kasy fiskalne online od 1 stycznia 2023 r.? Co warto wiedzieć o nowym rodzaju kas?

    Sprawozdania finansowe zakładów ubezpieczeń i reasekuracji - zmiany od 2022 r.

    Sprawozdania finansowe. Ustawodawca rozszerza zakres wymogów sprawozdawczych dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. Nowe obowiązki sprawozdawcze będą stosowane od 2022 r., tj. do sprawozdań za rok obrotowy rozpoczynający się w 2021 r.

    Estoński CIT - zmiany od 2022 roku

    Estoński CIT. Od 2022 r. ryczałt od dochodów w CIT (czyli tzw. estoński CIT) będzie mogła wybrać każda spółka kapitałowa, niezależnie od wielkości, bo zniknie limit przychodów 100 mln zł. Estoński system będzie też dla spółek komandytowych i komandytowo-akcyjnych.

    E-faktury od 2022 r. Pilotaż od października 2021 r.

    E-faktury są już na kolejnym etapie procesu legislacyjnego. Ustawodawca chce wspólnie z biznesem testować nowe rozwiązanie już od października 2021 r., tak aby jak najwięcej firm korzystało w pełni z e-faktury w 2022 r. Korzystanie z e-faktury stanie się obligatoryjne od 2023 r.

    Rejestracja w CRPA (Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych) do 30 czerwca

    Rejestracja w CRPA. Ministerstwo Finansów przypomina, że 30 czerwca 2021 r. upływa termin (okres przejściowy) na dokonanie: zgłoszenia rejestracyjnego w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych (CRPA) dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. nie były objęte obowiązkiem dokonywania zgłoszeń rejestracyjnych w podatku akcyzowym albo zgłoszenia uzupełniającego w CRPA dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. zostały zarejestrowane na podstawie zgłoszenia rejestracyjnego AKC-R.

    Dotacja z gminy wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem a przedawnienie

    Dotacja z gminy a przedawnienie. Coraz więcej osób w swojej działalności stara się korzystać z różnych form pomocy. Jednym z popularnych rodzajów wsparcia, są różnego rodzaju dotacje – w tym dotacje z jednostek samorządu terytorialnego. W trakcie działalności podmiotu może jednak okazać się, że środki z dotacji zostały nieprawidłowo spożytkowane. W takiej sytuacji, zasadniczo, podatnik powinien zwrócić dotację – co w praktyce może jednak okazać się dla niego niemożliwe do wykonania (szczególnie po dłuższym czasie). Tak samo więc jak w innych przypadkach, ustawodawca przewidział odpowiedni okres przedawnienia dla konieczności zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Warto jednak dowiedzieć się, jak należy obliczać ten termin - w szczególności, że proces przyznania, korzystania i rozliczenia dotacji może być dość długi – i wskazywać na różne momenty, od których należałoby obliczać termin przedawnienia.

    Polski Ład. 2/3 emerytów z zerowym PIT

    Zerowy PIT dla emerytów. Dwie trzecie emerytów będzie miało zerowy PIT, a duża część zapłaci niższy podatek - zapewnił wiceminister finansów Piotr Patkowski. Seniorzy, którzy pobierają emerytury powyżej 5 tys. zł miesięcznie stracą rocznie 75 zł - dodał. Polski Ład dla emerytów - kto zyska, kto straci?

    Interpretacja podatkowa nie może pomijać przepisów

    Interpretacja podatkowa. Przedsiębiorca wdał się w spór z fiskusem o pieniądze należne z tytułu CIT. Oczywiście fiskus chciał ich więcej, w tym celu interpretował przepisy tak, a w zasadzie pomijał ich część, aby uzasadnić słuszność poboru wyższego podatku. Ale po stronie przedsiębiorcy stanął sąd, przypominając organom skarbowym, że: „Nie wolno jest również interpretować przepisów prawnych tak, by pewne ich fragmenty okazały się zbędne” (wyrok WSA w Krakowie z 5 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1262/20).

    Rekordowy Twój e-PIT w 2021 roku

    Twój e-PIT w 2021 roku. Ministerstwo Finansów podsumowało tegoroczny sezon rozliczeń podatkowych PIT, a w szczególności najbardziej popularną e-usługę Krajowej Administracji Skarbowej - Twój e-PIT.

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa – rozliczenia podatkowe (PIT, CIT, VAT, PCC)

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa. Rozważając możliwość restrukturyzacji działalności, oprócz standardowych rozwiązań takich jak m.in aporty przedsiębiorstw, połączeń lub sprzedaży (niezależnie czy mamy do czynienia z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa czy przedsiębiorstwem), należy wziąć pod uwagę możliwości oferowane przez leasing finansowy przedsiębiorstwa. W analizie opłacalności przedsięwzięcia musimy wziąć pod uwagę nie tylko aspekt biznesowy, ale również kwestie opodatkowania danej transakcji. Należy zwrócić uwagę, zarówno na podatki dochodowe (odpowiednio PIT oraz CIT), podatek od towarów i usług oraz podatek od czynności cywilnoprawnych.

    Jak wygląda cyberatak na firmową sieć?

    Cyberatak na firmową sieć. W trakcie pandemii ponad połowa polskich firm (54%) zauważyła wzrost liczby cyberataków. W opublikowanej w maju br. analizie Active Adversary Playbook 2021 analitycy ujawniają, że przestępcy zostają wykryci średnio dopiero po 11 dniach od przeniknięcia do firmowej sieci. W tym czasie mogą swobodnie poruszać się po zasobach i wykradać dane przedsiębiorstwa. Coraz trudniej namierzyć złośliwą działalność, jednak pomocna w tym zakresie może okazać się pandemia. W ubiegłym roku wzrosły bowiem umiejętności i szybkość reagowania zespołów IT.

    Kasa fiskalna online - serwis klimatyzacji w samochodach

    Kasa fiskalna online. Czy prowadząc działalność w ramach punktu serwisowego klimatyzacji w samochodach osobowych podatnik jest zobowiązany do posiadania kasy fiskalnej online?

    CIT-8 za 2020 r. - wersja elektroniczna opublikowana

    CIT-8 za 2020 r. Ministerstwo Finansów opublikowało cyfrową wersję (30) CIT-8. Zrobiło to po trzech miesiącach od zapowiedzi, za to na dwa tygodnie przed upływem terminu na złożenie tego zeznania.

    Firmy z branży beauty nie mają kas fiskalnych online

    Kasy fiskalnej online. Co trzecia firma z branży kosmetycznej nie ma kasy fiskalnej online, która od 1 lipca 2021 r. będzie obowiązkowa - wskazała inicjatywa Beauty Razem. Branża apeluje do Ministra Finansów o przesunięcie o pół roku terminu obowiązkowej instalacji urządzeń.

    Jak firmy wpływają na edukację ekologiczną?

    Zrównoważony rozwój trafia do domu Kowalskich, czyli jak firmy i marketing wpływają na edukację ekologiczną.

    Zmiany w deklaracjach akcyzowych od 1 lipca 2021 r.

    Zmiany w deklaracjach akcyzowych. Ministerstwo Finansów udzieliło informacji i wyjaśnień odnośnie obowiązujących od 1 lipca 2021 r. zmian w zakresie deklaracji podatkowych w podatku akcyzowym. Zmiany te są wprowadzane do ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym przez ustawę z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 694).

    Podmioty akcyzowe - aktualizacja zgłoszeń rejestracyjnych do 30 czerwca 2021 r.

    Podmioty akcyzowe już zarejestrowane muszą dokonać aktualizacji zgłoszeń rejestracyjnych do 30 czerwca 2021 r. Aktualizacja to efekt uruchomienia Centralnego Rejestru Podmiotów Akcyzowych (CRPA).

    Interpretacja 590, czyli porozumienie inwestycyjne z MF

    Interpretacja 590 (porozumienie inwestycyjne) oznacza wiążącą opinię dla inwestorów strategicznych o wszystkich skutkach podatkowych planowanej inwestycji. Jest to nowe rozwiązanie zaproponowane w ramach Polskiego Ładu. Na czym konkretnie będzie polegało? Kiedy wejdzie w życie?

    Polski Ład - ryczałt szansą dla przedsiębiorców?

    Polski Ład - ryczałt. Konferencja Premiera Mateusza Morawieckiego z 2 czerwca br. na temat Polskiego Ładu przyniosła nowe wskazówki odnośnie zmiany zasad opodatkowania jednoosobowych działalności gospodarczych od 2022 r. Z zapowiedzi wynika, że promowaną przez rządzących formą opodatkowania zarobków przedsiębiorców podatkiem PIT będzie ryczałt.

    Podatkowe Grupy Kapitałowe - zmiany w ramach Polskiego Ładu

    Podatkowe Grupy Kapitałowe. Ministerstwo Finansów poinformowało o planowanych ułatwieniach dla Podatkowych Grup Kapitałowych (PGK) w ramach Polskiego Ładu: obniżenie minimalnego kapitału zakładowego uprawniającego do stworzenia PGK, więcej możliwości w powiązaniach spółek, zlikwidowanie warunku rentowności, korzystniejsze warunki rozliczania strat.