Fundacja rodzinna - czy można prowadzić restrukturyzację lub ogłosić upadłość?

• Fundacja rodzinna - dla kogo to dobre rozwiązanie?
• Prowadzenie działalności gospodarczej przez fundację rodzinną
• Ustawa o fundacji rodzinnej a restrukturyzacja i upadłość

Fundacja rodzinna - dla kogo to dobre rozwiązanie?

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej, tego rodzaju fundacja jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Co prawda szczegółowy cel fundacji rodzinnej powinien zostać określony przez jej fundatora, jednak zawsze musi się on mieścić we wskazanych ramach.

W związku z powyższym fundacja rodzinna – zresztą taki był cel jej powołania – ma stanowić instrument pozwalający na sprawne przeprowadzenie sukcesji rodzinnego biznesu oraz zabezpieczenie zgromadzonego przez fundatora majątku przed rozproszeniem. Tym samym fundacja rodzinna stanowić odpowiedź na liczne i często spotykane bolączki przedsiębiorców, którzy mają problemy z przekazaniem swojej firmy następcom.

Prowadzenie działalności gospodarczej przez fundację rodzinną

Zasadą jest, że fundacja rodzinna nie prowadzi działalności gospodarczej. Może to czynić jedynie na zasadzie wyjątku i to tylko w takim zakresie, na jaki zezwala ustawa o fundacji rodzinnej. Kluczowe znaczenie ma tu katalog zawarty w art. 5 tejże ustawy, zgodnie z którą fundacja rodzinna ma prawo wykonywania działalności gospodarczej polegającej jedynie na:

• zbywaniu mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia;
• najmie, dzierżawie lub udostępnianiu mienia do korzystania na innej podstawie;
• przystępowaniu do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwie w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach;
• nabywaniu i zbywaniu papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;
• udzielaniu pożyczek  spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje, spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik oraz beneficjentom;
• obrocie zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;
• produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych (z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu);
• gospodarce leśnej.

Katalog ten ma charakter zamknięty, a jego dwie ostatnie pozycje dotyczą jedynie fundacji rodzinnej prowadzącej gospodarstwo rolne.

Ustawa o fundacji rodzinnej a restrukturyzacja i upadłość

Jeżeli fundacja rodzinna prowadzi działalność gospodarczą ma status przedsiębiorcy, a tym samym posiada zdolność restrukturyzacyjną i upadłościową. Dlatego tego rodzaju fundacja nie posiada sama w sobie ani zdolności restrukturyzacyjnej, ani upadłościowej – chociaż może ją nabyć wraz z rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej.

Ponadto w obowiązujących przepisach nie ma jakiś szczególnych postępowań restrukturyzacyjnych lub upadłościowych dedykowanych jedynie fundacji rodzinnej. Tym samym ma ona w tym obszarze takie same możliwości, jak inni przedsiębiorcy.

Radca prawny Dariusz Kwiatkowski, Kancelaria Kwiatkowski&Wspólnicy

Polecamy: „Instrukcje księgowego. 101 praktycznych procedur z bazą narzędzi online”