REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy stowarzyszenie może odliczać VAT od składek członkowskich w całości

Joanna Dmowska
Joanna Dmowska
Prawnik specjalizujący się w zagadnieniach dotyczących podatku VAT, redaktor naczelna Biuletynu VAT, autorka licznych publikacji w czasopismach branżowych oraz kilkunastu specjalistycznych wydawnictw książkowych.
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Stowarzyszenia, które pobierają składki członkowskie i przeznaczają je następnie na realizację celów statutowych - wykonują czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT. Jeśli zakupy stowarzyszenia mają związek wyłącznie ze sprzedażą niepodlegającą opodatkowaniu, to nie ma ono prawa do odliczenia podatku zapłaconego od tych zakupów, ponieważ nie jest spełniony podstawowy warunek, tj. dokonane zakupy nie są związane ze sprzedażą opodatkowaną. Jeśli nie jest możliwe przyporządkowanie kwot podatku naliczonego do poszczególnych działalności, podatek taki podlega odliczeniu w całości. Na takim stanowisku stanęły sądy w najnowszych wyrokach.

Kiedy składki członkowskie nie podlegają VAT

Autopromocja

Stowarzyszenia, które pobierają składki członkowskie, finansując z nich swoje cele statutowe, wykonują czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT, ponieważ nie można uznać, że wykonywane czynności są świadczone odpłatnie.

Wprawdzie według art. 8 ust. 1 ustawy o VAT za świadczenie usług uznawane jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, jednak świadczone usługi muszą mieć charakter odpłatny. Odpłatność oznacza w tym przypadku wykonanie ich za wynagrodzeniem.

Czynnikiem decydującym o tym, że mamy do czynienia z wynagrodzeniem za dokonanie dostawy towarów lub świadczenie usługi (a nie tylko z przekazanym świadczeniem pieniężnym) jest określenie, czy wynagrodzenie było należne z tytułu danego świadczenia. Dlatego należy ustalić, czy pomiędzy otrzymaną zapłatą a wykonanym świadczeniem (dostawą towarów lub wykonaną usługą) istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

W związku z tym świadczenia finansowanego ze składki członkowskiej nie należy uznawać za odpłatne świadczenie usług, które podlega opodatkowaniu VAT. Składki wpłacane w związku z przynależnością do stowarzyszenia nie są bowiem wynagrodzeniem za wykonaną usługę.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Takie stanowisko znalazło odzwierciedlenie w orzeczeniu Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 8 marca 1988 r., nr 102/86 [w sprawie Apple and Pear Development Council v. Commissioners of Customs and Excise (Wielka Brytania)], w którym Trybunał uznał, że obowiązkowe składki uiszczane przez członków zrzeszenia - jeżeli przeznaczane są na dowolne cele statutowe, a członkowie nie mają wpływu na ich przeznaczenie - nie są uznawane za wynagrodzenie.

Podobne zdanie mają również polskie organy podatkowe. W piśmie z 26 lipca 2007 r. Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście (nr 1435/PP1/443-71/06/ŁK) czytamy: „Biorąc pod uwagę ww. przepisy, tutejszy organ podatkowy zauważa, że czynnikiem warunkującym kwestię opodatkowania pobieranych składek członkowskich oraz wpisowego jest cel, na który zostaną one przeznaczone. Wydatkowanie środków finansowych pochodzących z ww. źródeł na zakup usług i towarów, dokonywany w ramach prowadzonej działalności, powoduje opodatkowanie tych środków podatkiem od towarów i usług, natomiast przeznaczenie składek członkowskich i wpisowego na utrzymanie, organizację i inne cele statutowe podmiotu nieprowadzącego działalności gospodarczej jest zdarzeniem nierodzącym obowiązku podatkowego w przedmiotowym podatku. Strona oświadcza, że składki członkowskie oraz wpisowe pobierane od hodowców przeznaczane są w całości na utrzymanie Związku oraz finansowanie imprez hodowlanych w ramach działalności statutowej. W związku z tym wpisowe oraz składki członkowskie należy uznać za czynności nierodzące skutków prawnopodatkowych na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług”.

Co to oznacza dla rozliczenia VAT? Oznacza to tyle, że czynności tej nie wykazujemy w ogóle w deklaracji, niezależnie od tego, czy stowarzyszenie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT, czy nie.

Podatek naliczony od czynności niepodlegających opodatkowaniu

Jeśli stowarzyszenie dokonuje czynności finansowanych ze składek członkowskich, które nie podlegają VAT, powstaje problem z podatkiem naliczonym. Szczególnie gdy oprócz tych czynności, niepodlegających opodatkowaniu, stowarzyszenie wykonuje też czynności opodatkowane VAT.

Przepisy zobowiązują podatnika, aby określił, które zakupy są związane z czynnościami dającymi prawo do odliczenia VAT. Są to przede wszystkim czynności opodatkowane oraz czynności niepodlegające opodatkowaniu ze względu na to, że są świadczone poza terytorium kraju. Stowarzyszenie nie ma prawa do odliczenia VAT związanego z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu. Jednak każdy podatnik ponosi pewien rodzaj kosztów, które trudno przypisać do konkretnej działalności (np. opłaty za czynsz, telefon). Mimo że przepisy nie dają prawa do odliczenia w przypadku czynności niepodlegających opodatkowaniu, to nie wskazują sposobu, jak obliczyć podatek należny, gdy podatek jest związany zarówno z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu, które prawa do odliczenia nie dają, jak i opodatkowanymi, które takie prawo dają.

 

Nie można stosować w tym przypadku art. 90 ustawy o VAT, który wskazuje, jak obliczyć podatek naliczony podlegający odliczeniu, przede wszystkim wtedy, gdy wydatek jest związany zarówno z czynnościami opodatkowanymi, jak i zwolnionymi. Proporcję ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo (art. 90 ust. 3 ustawy o VAT). Ustawa odnosi się do obrotu z tytułu czynności, które dają prawo do odliczenia VAT, lub obrotu z tytułu czynności, które takiego prawa nie dają. Natomiast według art. 29 ust. 1 obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Natomiast sprzedaż jest definiowana jako odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Dlatego nie wliczymy do proporcji czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT.

Potwierdza to również część organów podatkowych.

W piśmie z 25 stycznia 2006 r. Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (nr PP3/443--0112/05) czytamy: „Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ukształtowało utrwaloną linię interpretacyjną artykułu 19 (1) VI Dyrektywy w kwestii zaliczania przychodów nieobjętych podatkiem VAT do proporcjonalnego rozliczenia podatku naliczonego przez podatników wykonujących zarówno czynności, które uprawniają do odliczenia podatku naliczonego, jak i czynności, które takiego prawa nie dają. Stanowisko Trybunału jednoznacznie wskazuje, że zarówno w liczniku, jak i w mianowniku ułamka, zdefiniowanego w artykule 19 (1), odzwierciedlającego proporcję, o której mowa w artykule 17 (5), uwzględnia się jedynie transakcje objęte VAT. Kwestią decydującą o zasadach proporcjonalnego rozliczenia podatku naliczonego w konkretnym przypadku będzie zatem każdorazowe ustalenie, czy przychód uzyskany przez podatnika może być uznany za wynagrodzenie z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług w ramach działalności gospodarczej, czy też nie spełnia on tych warunków i powinien być uznany za niepodlegający podatkowi VAT. W takim przypadku otrzymany przychód nie będzie miał wpływu na wysokość proporcji obliczanej na podstawie artykułu 19 (1)”.

Autopromocja

Urzędy nie wskazują jednak, jak należy postąpić w takim przypadku. Zatem powstaje pytanie, czy podatnik odlicza VAT związany z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu w całości? Należy na nie odpowiedzieć twierdząco.

Takie stanowisko zostało przedstawione w wydanym ostatnio wyroku WSA w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 1925/07). Sąd uznał, że: „W sytuacji gdy podatek naliczony związany jest zarówno z czynnościami opodatkowanymi (jednakże nie zwolnionymi z podatku) oraz z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu VAT i nie jest możliwe odrębne przyporządkowanie kwot tego podatku do poszczególnych z powyższych typów działalności, podatek taki podlega odliczeniu w całości. Nie znajdują w takiej sytuacji zastosowania przepisy dotyczące proporcjonalnego odliczenia podatku określone w art. 20 ustawy o VAT z 1993 r. oraz w art. 90 ustawy o VAT z 2004 r.”.

Jak należy postępować w przypadku świadczenia czynności opodatkowanych i niepodlegających opodatkowaniu VAT?

1. Najpierw należy ustalić podatek naliczony związany wyłącznie z czynnościami, które dają prawo do odliczenia VAT - odliczamy go w całości,

2. Następnie podatek naliczony, którego nie możemy przypisać wprost żadnym czynnościom - odliczamy również w całości.

PRZYKŁAD

Stowarzyszenie pobiera składki członkowskie, które przeznacza na cele statutowe. Świadczy również usługi reklamowe, opodatkowane VAT. W maju poniosło następujące wydatki:

• wynajem siedziby - wydatek związany z oboma rodzajami działalności, którego nie można przypisać konkretnym czynnościom - dlatego odliczamy VAT w całości,

• energia elektryczna, woda, Internet, telefon - wydatek związany z oboma rodzajami działalności, którego nie można przypisać konkretnym czynnościom - dlatego odliczamy VAT w całości; wyjątkiem jest wydatek na usługi telekomunikacyjne, gdy na podstawie billingu można przypisać rozmowy do konkretnych rodzajów działalności,

• druk ulotek i materiałów informacyjnych związanych z realizacją celów statutowych - wydatek związany z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu - dlatego nie odliczamy VAT w ogóle,

• wynajem sali wykładowej - wydatek związany z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu - dlatego nie odliczamy VAT w ogóle,

leasing samochodu - wydatek związany z oboma rodzajami działalności, którego nie można przypisać konkretnym czynnościom - dlatego odliczamy VAT w całości.

Należy pamiętać, że przedstawione stanowisko, poparte najnowszym orzecznictwem sądów administracyjnych, może nie być uznawane przez wszystkie organy podatkowe. Dlatego zawsze istnieje możliwość wystąpienia do Ministerstwa Finansów, za pośrednictwem izby skarbowej, o interpretację w konkretnej sprawie.

Podstawa prawna:

• ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1382

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kasowy PIT - opublikowano założenia projektu. Kiedy wejdzie w życie? Kto będzie mógł płacić taki podatek?

    W dniu 26 lutego 2024 r. w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów zostały opublikowane założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Projekt ten ma na celu wprowadzenie możliwości wyboru kasowej metody rozliczania przychodów i kosztów, tzw. kasowego PIT (jako fakultatywnego sposobu rozliczania podatku), przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w niewielkich rozmiarach.

    MF wprowadzi globalny podatek minimalny. Których przedsiębiorców obejmie nowy podatek?

    MF planuje wprowadzić globalny podatek minimalny dla jednostek wchodzących w skład grup międzynarodowych i krajowych - wynika z projektu zamieszczonego w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. System globalnego podatku minimalnego ma zostać oparty o trzy rodzaje podatku wyrównawczego.

    Obligacje skarbowe [marzec 2024 r.] - oprocentowanie i oferta obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

    Ministerstwo Finansów w komunikacie z 23 lutego 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa, które będą sprzedawane w marcu 2024 roku. Oprocentowanie tych obligacji nie zmieniło się w porównaniu do oferowanych w lutym br. Od 26 lutego br. można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

    Podatek od emisji CO2 w produkcji rolnej. Naukowcy obliczyli ile powinien wynosić

    W raporcie zamówionym przez rząd Danii eksperci zaproponowali wprowadzenie podatku od emisji CO2 w produkcji rolnej. Opłacie sprzeciwiają się rolnicy, a konsumenci obawiają się wzrostu cen mleka i mięsa.

    Składka na ubezpieczenie wypadkowe w 2024 roku - zmiany od 1 kwietnia. Obniżenie stopy procentowej składki dla 32 grup działalności

    Opublikowany 23 lutego 2024 r. projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków przewiduje zmianę  kategorii ryzyka dla 32 grup działalności, dzięki czemu nastąpi obniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Tylko w przypadku jednej grupy działalności nastąpi wzrost kategorii ryzyka i tym samym wzrost stopy procentowej składki wypadkowej. Zmiany będą obowiązywać od składek należnych za kwiecień 2024 r.

    Projekt ustawy o kryptoaktywach. Będzie nadzór nad rynkiem i ochrona inwestorów

    Projekt ustawy o kryptoaktywach przewiduje wprowadzenie nowych rozwiązań w obszarze sektora rynku kryptoaktywów, mających na celu realizację prawa unijnego, w szczególności w zakresie skutecznego nadzoru nad tym rynkiem i ochrony inwestorów. Ustawa, z pewnymi wyjątkami, ma wejść w życie z dniem 30 czerwca 2024 roku.

    Rada Ministrów zajmie się projektem nowelizacji ustawy o rachunkowości

    Nowe przepisy mają wprowadzić do polskiego porządku prawnego unijne przepisy, które nakładają na duże firmy obowiązek publikacji danych o zapłaconych podatkach.

    MF ujawniło plany dotyczące podatku Belki - nie zostanie zniesiony, a jedynie zmodyfikowany

    Nie będzie całkowitego zniesienia podatku Belki, a jedynie modyfikacja obowiązujących przepisów. Tak wynika z wypowiedzi Jarosława Nenemana, wiceministra finansów. Co czeka inwestorów i oszczędzających?

    VAT 2024: czy ujemny podatek należny zwiększa podatek naliczony?

    Należy wprowadzić przepis prawa o charakterze uściślającym, który w art. 29a ustawy o VAT dotyczącego podstawy opodatkowania, oraz w art. 86 ustawy o VAT wprowadzi uprawnienie do rozliczania w czasie ujemnego podatku należnego oraz nakaz takiego rozliczania ujemnego podatku naliczonego – postuluje prof. dr hab. Witold Modzelewski

    Dlaczego gospodarka strefy euro słabnie wobec USA od czasu wprowadzenia waluty euro?

    W ciągu 25 lat od wprowadzenia euro przewaga gospodarcza Stanów Zjednoczonych nad strefą euro zwiększyła się niemal trzykrotnie. W 1999 r. roku, kiedy wprowadzono walutę euro, gospodarka USA była o 11% większa niż gospodarka strefy euro pod względem parytetu siły nabywczej. Od tego czasu różnica ta wzrosła do 30% - piszą eksperci Allianz Trade w obszernym opracowaniu Allianz Research: „Europa wydaje się pozostawać w tyle za Stanami Zjednoczonymi na wielu frontach” w lutym 2024 r.

    REKLAMA