Prof. Modzelewski: Nikt nie unieważnił faktur VAT wystawionych w tradycyjnej postaci (poza KSeF). W 2026 r. nie będzie za to kar

• Niecałe 3 miesiące do wdrożenia obowiązkowego KSeF. Większość podatników zwolnionych z VAT nic nie wie
• Największy absurd KSeF
• Faktura ustrukturyzowana nie istnieje poza KSeF
• Nikt nie unieważnił faktur VAT wystawionych w tradycyjnej formie (poza KSeF)

Niecałe 3 miesiące do wdrożenia obowiązkowego KSeF. Większość podatników zwolnionych z VAT nic nie wie

Do wejścia w życie przepisów dotyczących KSeF pozostało mniej niż trzy miesiące. Absolutna większość podatników zwolnionych od VAT-u a pewnie wszyscy potencjalni adresaci faktur ustrukturyzowanych nie będący podatnikami (fundacje, stowarzyszenia, kościelne osoby prawne, itp.), nie wiedzą na ten temat nic. Dotyczy to także podmiotów zagranicznych, których nie interesują polskie „wynalazki”: więcej – często nie życzą sobie aby faktury, które dotyczą ich interesów były wysyłane do wiadomości organów władzy z naruszeniem tajemnicy handlowej.

Największy absurd KSeF

Największym absurdem jest obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych na rolników ryczałtowych, w tym setki tysięcy małych gospodarstw produkujących produkty rolne, będących przecież podatnikami VAT. Najgorzej, że wielu adresatów tych faktur nie chce się tym zajmować i prawdopodobnie nie zajmie oraz życzy sobie aby fakturowano ich „po staremu”: „chcesz abym ci zapłacił, przyślij mi fakturę VAT”.

Ale zgodnie z nowymi przepisami i opowiadanej o nich legendzie, będzie to niemożliwe, gdyż:
1) fakturą VAT będzie wyłącznie ów znany tylko wystawcy byt wirtualny w KSeF, do którego większość adresatów faktur nigdy nie zajrzy,
2) wysyłane do kontrahentów jakieś „wizualizacje” nie będą fakturami VAT: tak wynika z obowiązujących przepisów i podobne poglądy głoszą czynniki oficjalne,
3) faktury VAT wystawione w tradycyjnej formie będą zabronione i nieważne.

Faktura ustrukturyzowana nie istnieje poza KSeF

Niestety w przypadku pierwszych dwóch stwierdzeń trudno jest polemizować: faktura ustrukturyzowana nie istnieje poza KSeF. Jeżeli podatnik prześle jakiś inny dokument kontrahentowi w formie papierowej lub elektronicznej, nie będzie to faktura VAT. A co to będzie? Nie wiadomo, bo wszystko zależeć będzie od woli stron umowy. Aby doręczenie jakiegoś dokumentu nabywcy mogło rodzić skutki cywilnoprawne np. rozpoczęcie biegu terminu płatności, to muszą tak postanowić strony umowy. A w istniejących dotychczas kontraktach nic na temat jakichś „wizualizacji” nie ma. Najczęściej słyszę tu następujące wypowiedzi: „będę płacić faktury, a nie jakieś wizualizacje (obrazek); skoro ktoś twierdzi, że ów „obrazek” nie jest fakturą i nie można z niego odliczyć VAT-u, to nie muszę go płacić”. Od ponad trzydziestu lat w umowach dominują postanowienia, że „płatność następuje na podstawie prawidłowo wystawionej i doręczonej faktury VAT”. Trzeba więc zmienić treść milionów umów wprowadzając obowiązek: „płatności na podstawie wizualizacji”. Tego pomysłu nikt nie zaakceptuje. Na zmianę treści umów trzeba poświęcić sporo czasu, którego już nie ma; od 1 lutego 2026 r. ponad 4 mln podmiotów będzie adresatami faktur wysyłanych do KSeF, a ten fakt nie rodzić będzie jakichkolwiek skutków cywilnoprawnych po stronie tych adresatów. Do tych adresatów będą być może docierać jakieś „udostępnienia” czy „wizualizacje”, które nie będą fakturami VAT: mogą się stać fakturami handlowymi, jeżeli tak postanowią strony umów.

Nikt nie unieważnił faktur VAT wystawionych w tradycyjnej formie (poza KSeF)

Na trzecie z powyższych twierdzeń trzeba będzie odpowiedzieć w następujący sposób: nikt nie unieważnił faktur VAT wystawionych w tradycyjnej postaci. Niedotrzymanie wymogów co do postaci faktury nie powoduje jej nieważności. Brak jest również kar podatkowych za ten czyn w 2026 r. Czy może tak się zdarzyć, że od 1 lutego 2026 r. otrzymamy papierową fakturę VAT a do KSeF zostanie wystawiona faktura ustrukturyzowana? Czyli będą dwie faktury. Która będzie ważna? Ta, którą wystawiono jako pierwszą – drugą trzeba skorygować (anulować), ale w KSeF jest to niemożliwe.

Na koniec powtórzę wypowiedź podatników: większym kłopotem będzie „otrzymanie” faktur od lutego 2026 r. niż jej wystawienie po nowemu.

Czy jednak władza nie powinna pilnie rozważyć kolejnego odroczenia tej operacji?

Prof. dr hab. Witold Modzelewski
Instytut Studiów Podatkowych

Polecamy: Komplet PODATKI 2026

 

Polecamy: Wszystko o KSeF 2026 – poradniki, szkolenia, webinary