Kategorie

Użytkowanie i dzierżawa udziałów w spółce z o.o.

Paweł Zdanikowski
inforCMS
Jakie uprawnienia przysługują użytkownikowi udziałów w spółce z o.o.? Na co warto zwrócić uwagę konstruując umowę użytkowania? Czy zawarcie umowy dzierżawy udziałów wywołuje skutek wobec spółki?

Udział w spółce z o.o. może stać się przedmiotem różnego rodzaju czynności rozporządzających (np. zbycie, darowizna). Udział można także obciążyć użytkowaniem albo go wydzierżawić. Użytkowanie i dzierżawa udziałów - choć częściowo prowadzą do takich samych efektów (uprawniają użytkownika/dzierżawcę do pobierania pożytków z prawa udziałowego) - są to instytucje odmienne, jeśli chodzi o ich naturę prawną.

Użytkowanie jest ograniczonym prawem rzeczowym, które zapewnia uprawnionemu pozycję prawną zbliżoną do pozycji samego wspólnika. Cechą tego prawa jest jego bezwzględny charakter, czyli skuteczność nie tylko wobec spółki, ale także wobec osób trzecich, w tym także wobec następców prawnych wspólnika, który ustanowił użytkowanie. Natomiast dzierżawa jest jedynie prawem obligacyjnym i odnosi skutki prawne tylko wobec wspólnika.

Użytkowanie udziału

Motywy obciążenia udziału użytkowaniem mogą być bardzo różne - np. wola wycofania się przez wspólnika z czynnego życia spółki i powierzenie „zarządzania” udziałami osobie zaufanej (użytkownikowi) albo zabezpieczenie w ten sposób wykonania zobowiązania. Niewykluczone jest także użytkowanie jako alternatywa dla zbycia udziałów (szczególnie wtedy, gdy utrudnione jest uzyskanie zgody spółki na zbycie udziałów).

Kodeks spółek handlowych reguluje użytkowanie udziałów w niewielkim zakresie (przepisy art. 187-188 k.s.h. dotyczą jedynie konsekwencji ustanowienia tego prawa). Właściwej regulacji prawnej poszukiwać należy w kodeksie cywilnym. Jednak unormowanie to także jest bardzo zwięzłe. Zasadniczo bowiem przepisy k.c. dotyczą użytkowania rzeczy, a dopiero na zasadzie odesłania (art. 265 § 2 k.c.) stosuje się je do użytkowania praw, w tym także do użytkowania udziałów w spółce z o.o.

Treścią prawa użytkowania, stosownie do art. 252 k.c., jest prawo używania rzeczy i pobierania z niej pożytków. W przypadku praw użytkowanie sprowadza się zasadniczo do wykonywania prawa i do pobierania z niego pożytków, czyli dochodów, które prawo to przynosi zgodnie ze swym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.

Wykonywanie uprawnień wspólnika przez użytkownika nie jest jednak nieograniczone. Użytkownik w wykonywaniu obciążonego prawa ograniczony jest m.in. jego charakterem i celem użytkowania. Użytkownik nie będzie więc uprawniony do wykonywania praw wspólnika, które są ściśle związane z jego osobą jako członkiem korporacji.

Ustanowienie użytkowania. Użytkowanie udziałów powstaje na podstawie umowy pomiędzy wspólnikiem a użytkownikiem. Umowa ta powinna zostać zawarta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Wynika to z art. 265 § 3 k.c., który nakazuje do ustanowienia użytkowania prawa stosować odpowiednio przepisy o jego przeniesieniu. W omawianym przypadku oznacza to konieczność zastosowania art. 180 k.s.h., który zastrzega dla umowy zbycia udziałów wskazaną wyżej formę.

Umowa o ustanowienie użytkowania udziałów ma charakter konsensualny, co oznacza, że udziały są obciążone z chwilą zawarcia umowy. Warunkiem skuteczności użytkowania wobec spółki jest jednak jej zawiadomienie - analogicznie, jak w przypadku zbycia udziałów (art. 187 § 1 k.s.h.). Czynności tej może dokonać zarówno wspólnik, jak i użytkownik udziału. Spółce należy ponadto przedstawić dowód dokonania czynności, czyli odpis lub wyciąg z umowy o ustanowienie użytkowania.

Swoboda wspólnika w zakresie ustanowienia użytkowania może być ograniczona umową spółki. Wprawdzie brak jest w tym przedmiocie wyraźnego przepisu prawa (jak ma to miejsce w przypadku zbycia lub zastawienia udziału), jednak wydaje się, że skoro wspólnicy mogą ograniczyć zbywalność udziału, to tym bardziej mogą zastrzec ograniczenia dotyczące ustanowienia użytkowania. Wątpliwości może natomiast budzić sytuacja, gdy umowa spółki zawiera klauzulę ograniczającą zbywalność udziałów, ale milczy w kwestii ograniczenia ustanowienia użytkowania. W takim przypadku odniesienie ograniczenia także do użytkowania wydaje się za daleko idące. Pomimo gospodarczego podobieństwa skutków użytkowania do zbycia udziałów, zbycie jest czynnością powodującą trwałą zmianę podmiotową w spółce.

Z uwagi na dość zwięzłą regulację dotyczącą użytkowania, strony tej umowy powinny rozważnie ukształtować jej treść. Poniżej przedstawione zostaną najważniejsze uprawnienia wspólnika spółki z o.o. - z punktu widzenia osób uprawnionych do ich wykonywania w przypadku obciążenia udziałów użytkowaniem.

Prawo głosu. Nie ma wątpliwości, że najważniejszym uprawnieniem wspólnika spółki z o.o. jest prawo głosu. Warunkiem uprawnienia użytkownika do głosowania jest stosowne postanowienie umowy spółki. Nie wystarczy natomiast, że upoważnia go do tego umowa o ustanowienie użytkowania. W takiej sytuacji spółka odmówi dokonania wpisu w księdze udziałów oraz dopuszczenia takiej osoby do udziału w obradach zgromadzenia wspólników. Jeżeli zaś, mimo to, użytkownik zostałby wpisany do księgi udziałów i oddałby głos, będzie on uznany za nieważny. Natomiast w sytuacji, gdy umowa spółki zawiera postanowienie, że użytkownik może wykonywać prawo głosu, a umowa użytkowania milczy w tej kwestii, należy uznać, że użytkownik jest uprawniony do jego wykonywania. Stąd też, jeżeli wolą wspólnika jest eliminacja tego uprawienia, należałoby w umowie użytkowania dokonać stosownego wyłączenia.

Ponieważ uprawnienie użytkownika do wykonywania prawa głosu jest rozwiązaniem nieznanym kodeksowi handlowemu i funkcjonującym stosunkowo niedługo, można przypuszczać, że duża część umów spółek z o.o. nie zawiera takiego postanowienia. Nie ma oczywiście przeszkód, aby zmienić umowę spółki w tym zakresie. Wspólnik może ponadto upoważnić użytkownika do wykonywania prawa głosu w jego imieniu, w ramach udzielonego pełnomocnictwa. Niekiedy jednak może być to dla użytkownika niewystarczające, gdyż pełnomocnictwo takie jest odwołalne.

Uprawnienie użytkownika do wykonywania prawa głosu wyłącza uprawnienie wspólnika, ale tylko w zakresie oddania głosu. Nie oznacza to natomiast, że wspólnik nie ma prawa brać udziału w obradach zgromadzenia wspólników. Dlatego też spółka zawiadomienia o zgromadzeniu powinna wysyłać zarówno wspólnikowi, jak i użytkownikowi. Wspólnik - nawet wówczas, gdy nie może wykonywać prawa głosu - jest uprawniony do udziału w dyskusji, zadawania pytań członkom organów itd. Jednak prawo zaskarżania uchwał zgromadzenia, jako ściśle związane z prawem głosu, pozostaje przy użytkowniku. Jak się wydaje, wspólnik - pomimo uprawnienia do głosu użytkownika - mógłby zaskarżyć uchwałę tylko w ramach określonych przez art. 250 k.s.h. (gdyby nie dopuszczono go do udziału w zgromadzeniu).

Prawo kontroli. Ponieważ prawidłowe wykonywanie prawa głosu bardzo często zależy od posiadania informacji na temat spraw spółki, wydaje się, że użytkownik, któremu przysługuje prawo głosu, posiada także uprawnienia kontrolne, o których mowa w art. 212. k.s.h. W sytuacji zaś, gdy użytkownik nie może wykonywać prawa głosu, nie służy mu także prawo kontroli.

Prawo do dywidendy. Dywidenda jest pożytkiem udziału, nie ma zatem wątpliwości, że użytkownik jest uprawniony do jej pobierania i to bezpośrednio od spółki. Datą, która decyduje o uprawnieniu użytkownika, jest data powzięcia uchwały o podziale zysku (art. 193 § 1 k.s.h.) lub ustalony przez zgromadzenie wspólników dzień dywidendy (art. 193 § 2 k.s.h.). Jeżeli użytkowanie zgłoszono spółce przed tym dniem, do odbioru dywidendy uprawniony jest użytkownik, a nie wspólnik. Spółka powinna zatem spełnić świadczenie do jego rąk.

Nie ma natomiast przeszkód, aby umowa użytkowania zawierała pewne ograniczenia prawa do dywidendy (art. 253 § 1 k.c.). Dopuszczalne będzie ustanowienie (ułamkowo lub procentowo) pewnej minimalnej dywidendy dla wspólnika. Wówczas użytkownik uzyskuje roszczenie o zapłatę pozostałej kwoty.

Prawo poboru. Prawo do objęcia nowych udziałów w proporcji do już posiadanych (prawo poboru) nie jest pożytkiem udziału. Ponieważ jest to uprawnienie pozwalające na utrzymanie dotychczasowej pozycji wspólnika i przez to rzutujące na jego status, a ponadto nie związane z treścią i celem użytkowania, uprawnienie do objęcia wykonuje wspólnik, a nie użytkownik. W przypadku gdy wspólnik wykona prawo poboru, brak jest podstaw do uznania, że użytkowanie rozciąga się nowo objęte udziały.

Jako wyjątek od tej zasady wskazuje się przypadek podwyższenia kapitału zakładowego poprzez zwiększenie wartości nominalnej udziałów. Użytkowanie obciąża bowiem zasadniczo cały udział - niezależnie od zwiększenia się jego wartości nominalnej.

Prawo do kwoty likwidacyjnej. Szczególne problemy dla użytkownika i wspólnika obciążonego udziału wiążą się z wygaśnięciem prawa udziałowego (umorzenie udziałów, rozwiązanie spółki, połączenie spółek itd.). Dla użytkownika oznacza to utratę bytu przedmiotu jego prawa. Właściwie zatem należałoby stwierdzić, że użytkowanie jako bezprzedmiotowe ustaje. Z drugiej jednak strony, w związku z wygaśnięciem prawa udziałowego, wspólnik otrzymuje z reguły ekwiwalent - np. wynagrodzenie za umorzony udział, kwotę likwidacyjną lub udziały (akcje) w spółce przejmującej albo nowo zawiązanej. Świadczenia te nie mogą być jednak uznane za pożytki prawa udziałowego, dlatego też użytkownik nie będzie do nich uprawniony.

Niestety, przepisy o użytkowaniu nie przewidują odpowiedników art. 332-335 k.c. Przepisy te regulują los zastawu na wierzytelności w przypadku spełnienia świadczenia przez dłużnika wierzytelności. Zgodnie z art. 332 k.c., w takiej sytuacji zastaw przechodzi na przedmiot świadczenia (obciążona zostaje zapłacona kwota). Konstrukcja ta mogłaby być zastosowana także w przypadku użytkowania poprzez analogiczne zastosowanie tych przepisów. Szczególnie, jeżeli zważyć, że obowiązujący przed wejściem w życie kodeksu cywilnego dekret z 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe (Dz.U. Nr 57, poz. 319 z późn.zm.) w art. 166 stanowił, że w razie spełnienia świadczenia użytkowanie wierzytelności przechodzi na przedmiot świadczenia.

Prawo do zbycia udziału. Obciążenie udziałów użytkowaniem nie pozbawia wspólnika prawa do ich zbycia. Pamiętać należy jednak o rzeczowym charakterze użytkowania (jest to prawo skuteczne wobec wszystkich). Zbycie obciążonego udziału osobie trzeciej nie powoduje wygaśnięcia użytkowania, a zatem nabywca uzyskuje obciążone prawo.

Warto także wskazać, że - w przeciwieństwie do wspólnika - użytkownik nie może rozporządzać swoim prawem, użytkowanie jest bowiem niezbywalne (art. 254 k.c.).

Obowiązki związane z udziałem. Użytkownik udziału nie jest stroną stosunku spółki, nie ma więc wobec niej obowiązków. W szczególności ewentualna odpowiedzialność za uiszczenie zarządzonych dopłat spoczywać będzie na wspólniku, podobnie jak odpowiedzialność za wadliwy aport albo za zaniżenie jego wartości.

Wygaśnięcie użytkowania. Katalog zdarzeń, które powodują wygaśnięcie użytkowania, jest dość szeroki. Ustanie tego prawa może być spowodowane np. upływem terminu lub ziszczeniem się warunku (o ile oczywiście tak zastrzeżono w umowie użytkowania). Jeżeli użytkowanie ustanowiono na rzecz osoby fizycznej, wygasa ono z chwilą jej śmierci (art. 266 k.c.). Jeżeli użytkownikiem jest osoba prawna, momentem tym jest jej likwidacja. Ustanie użytkowania powoduje także umowa pomiędzy stronami o rozwiązanie użytkowania, zrzeczenie się tego prawa przez uprawnionego (art. 246 § 1 k.c.), konfuzja (nabycie obciążonego udziału przez użytkownika) lub niewykonywanie prawa przez 10 lat (art. 255 k.c.).

Dzierżawa udziału

Dzierżawa uregulowana jest w kodeksie cywilnym według tego samego schematu co użytkowanie, tzn. zasadniczo ustawodawca normuje dzierżawę rzeczy, a dopiero na zasadzie odesłania przepisy te stosowane są do dzierżawy praw (art. 709 k.c.). Odesłanie to jest „kaskadowe”, gdyż poprzez art. 694 k.c. do dzierżawy praw stosuje się odpowiednio także przepisy o najmie.

Stosownie do art. 693 § 1 k.c., przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Dzierżawca ma więc prawo do „używania” prawa (ściślej: jego wykonywania) oraz pobierania z niego pożytków. Podstawowa różnica w porównaniu z użytkowaniem polega jednak na tym, że dzierżawa jest prawem względnym, skutecznym jedynie wobec stron tego stosunku prawnego. Wykonywanie uprawnień dzierżawcy wobec spółki będzie zatem wymagało osobnego upoważnienia.

Zawarcie umowy. W przeciwieństwie do użytkowania udziału, umowa dzierżawy nie wymaga dla swej ważności formy szczególnej. Może być więc zawarta nawet ustnie, co należy jednak odradzać. Najlepiej będzie zawrzeć ją w formie pisemnej zwykłej. W umowie tej trzeba, co najmniej, określić jej strony, przedmiot (udziały, które mają być wydzierżawione, poprzez podanie ich liczby i wartości nominalnej) oraz wysokość czynszu.

Prawa i obowiązki stron. Podstawowym prawem wydzierżawiającego jest prawo do czynszu. Stosownie do treści art. 693 § 2 k.c. czynsz może być zastrzeżony w pieniądzach lub świadczeniach innego rodzaju. Może być również oznaczony w ułamkowej części pożytków.

Z punktu widzenia interesów dzierżawcy istotne jest, aby nie określać czynszu w sposób „sztywny” (np. 100 000 zł rocznie), ale w ułamku lub procencie uzyskiwanej dywidendy. Gdyby jednak strony zastrzegły czynsz płatny corocznie w ściśle określonej kwocie, a spółka nie przeznaczyłaby zysku do podziału lub byłby on niższy, dzierżawca będzie mógł domagać się obniżenia czynszu na podstawie art. 700 k.c. Przesłanką obniżenia czynszu za dany okres gospodarczy (konkretny rok obrachunkowy) będzie zmniejszenie dywidendy na skutek okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności i które nie dotyczą jego osoby.

Z uwagi na względny charakter dzierżawy zakres uprawnień wspólnika, który wydzierżawił udział, nie ulega zmianie. Dzierżawca uzyskuje jedynie roszczenie względem wspólnika o zapłatę należnej mu części pożytków. Ponieważ jednak dzierżawa udziałów z reguły ma sens, pod warunkiem że wydzierżawiający zechce wycofać się z czynnego życia spółki, wspólnik powinien umocować dzierżawcę do wykonywania jego uprawnień bezpośrednio względem korporacji. Jak wskazano powyżej, należy więc udzielić mu pełnomocnictwa do udziału w obradach zgromadzenia wspólników, głosowania, odebrania należnej dywidendy itd.

Wygaśnięcie dzierżawy. Umowę dzierżawy można zawrzeć na czas oznaczony lub nieoznaczony. W pierwszym przypadku wygasa ona z upływem okresu, na jaki została zawarta. Jeżeli okres trwania umowy nie jest oznaczony, dzierżawa ustaje po upływie okresu wypowiedzenia. Gdy umowa nie określa okresu wypowiedzenia, dzierżawę zawartą na czas nieoznaczony można wypowiedzieć na 6 miesięcy naprzód przed upływem roku dzierżawnego (art. 704 k.c.).

Wątpliwości budzi dopuszczalność zastrzeżenia w umowie zawartej na czas oznaczony prawa do jej wypowiedzenia przez strony. Przeciwko temu opowiedział się wprawdzie Sąd Najwyższy w uchwale z 27 października 1997 r., sygn. akt III CZP 49/97, sprawa nie wydaje się jednak przesądzona, ponieważ w literaturze reprezentowane są także przekonujące poglądy przeciwne. Jak się wydaje, za dopuszczalne należy uznać wypowiedzenie umowy zawartej na czas oznaczony, w razie gdy umowa przewiduje takie uprawnienie dla stron w ściśle sprecyzowanych w umowie przypadkach.

Umowa dzierżawy wygasa także, jeśli strony zgodnie tak postanowią (niezależnie od tego, czy zawarto ją na czas oznaczony, czy nieoznaczony) oraz w przypadkach szczególnych wskazanych w kodeksie cywilnym. W szczególności, wydzierżawiający może wypowiedzieć umowę bez zachowania terminu wypowiedzenia wtedy, gdy dzierżawca dopuszcza się zwłoki z zapłatą czynszu za co najmniej 2 pełne okresy płatności, a gdy czynsz płatny jest rocznie, jeżeli dopuszcza się zwłoki z zapłatą ponad 3 miesiące (art. 703 k.c.). Bez zachowania terminu umowę wypowiedzieć może także dzierżawca, jeżeli udziały obciążone są wadą, która uniemożliwia przewidziane w umowie „używanie” prawa. W tym przypadku istotne jest, czy wada ta istniała w chwili zawarcia umowy, czy też powstała później (w takim przypadku warunkiem powstania uprawnienia do wypowiedzenia umowy jest nieusunięcie wady przez wydzierżawiającego po uprzednim wezwaniu do usunięcia wady w czasie właściwym albo nieusuwalność wady) - art. 664 § 2 k.c. w zw. z art. 694 k.c.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

 

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Paweł Zdanikowski

Katedra Prawa Handlowego KUL

Podstawa prawna:

l ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z późn.zm.),

l ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn.zm.).

Umowa użytkowania udziałów w spółce z o.o. powinna zostać zawarta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Warunkiem skuteczności użytkowania wobec spółki jest jej zawiadomienie przez którąkolwiek ze stron (wraz z przedstawieniem odpisu umowy). Warunkiem uprawnienia użytkownika do wykonywania prawa głosu na zgromadzeniu wspólników jest stosowny zapis w umowie spółki.

W przeciwieństwie do użytkowania, dzierżawa jest prawem względnym, skutecznym tylko wobec stron tego stosunku prawnego. Wykonywanie przez dzierżawcę uprawnień wobec spółki będzie wymagać zatem osobnego upoważnienia.

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Prawo Przedsiębiorcy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    2 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Opodatkowanie VAT usługi najmu świadczonej na rzecz unijnego kontrahenta

    VAT od najmu. O ile w przypadku świadczenia usług najmu nieruchomości na rzecz podatnika mającego siedzibę na terenie Polski ulega wątpliwości, że usługa ta podlega opodatkowaniu w Polsce, o tyle takie wątpliwości pojawiają się często w przypadku świadczenia ww. usług na rzecz podmiotów mających siedzibę prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium UE.

    Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych

    Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Krajowa Administracja Skarbowa od początku epidemii COVID-19 wydała już około 90 tys. decyzji o przyznaniu ulg na łączną kwotę ok. 8,1 mld zł.

    Co wchodzi w skład ksiąg rachunkowych?

    Księgi rachunkowe. Z jakich elementów składają się księgi rachunkowe? Jak prowadzić konta księgi głównej oraz konta ksiąg pomocniczych? Co powinno zawierać zestawienie obrotów i sald?

    Zwrot akcyzy zawartej w cenie paliwa rolniczego -zmiany od 2022 roku

    Zwrot akcyzy od paliwa rolnikom 2022. Rada Ministrów przyjęła 30 lipca projekt nowelizacji ustawy o zwrocie akcyzy zawartej w cenie paliwa rolniczego. Nowe przepisy zwiększą m.in. limit oleju napędowego, zużywanego na 1 ha upraw rolnych.

    Wzrost otwartych postępowań restrukturyzacyjnych

    Restrukturyzacja przedsiębiorstw. Gospodarka z nadziejami, ale firmy wciąż mają problemy. Rynek restrukturyzacyjny odnotował bezprecedensowy wskaźnik otwartych postępowań na poziomie 460 w kwartale.

    Zasady opodatkowania nieruchomości komercyjnych

    Podatek od nieruchomości komercyjnych. Kto podlega opodatkowaniu? Co stanowi podstawę opodatkowania? Kiedy przysługuje zwolnienie z podatku od nieruchomości komercyjnych?

    Jak rząd powinien wspierać biznes - rekomendacje AICPA® i CIMA®

    Jak rząd powinien wspierać biznes. Association of International Certified Professional Accountants, reprezentujące AICPA & CIMA, wzywa polski rząd do podjęcia dalszych kroków w zakresie wspierania odbudowy gospodarczej w Polsce poprzez wdrażanie programów dla sektora MŚP w obszarze cyfryzacji i nowych technologii, wzmacnianie kluczowych zasobów Polski, takich jak wysoko wykwalifikowana pula talentów oraz wspieranie przedsiębiorstw w ich dążeniach do zrównoważonego rozwoju. Sugestie oraz rekomendacje dotyczące dalszego wsparcia przez polski rząd biznesu i rozwoju przemysłu zostały opracowane czerpiąc z szerokiego doświad¬czenia i dogłębnej, specjalistycznej wiedzy członków Instytutu Rachunkowości Zarządczej CIMA w Polsce.

    Zasady rozliczania kryptowalut w PIT

    Kryptowaluty a PIT. W ostatnich latach inwestycje w kryptowaluty rozwijają się bardzo dynamicznie. Już nie tylko bitcoin, ale dziesiątki innych walut wirtualnych pojawiają się na portalach inwestycyjnych. Warto przyjrzeć się jak wyglądają podstawowe zasady podatkowego rozliczenia dochodu z obrotu krytpowalutami.

    Podatki 2022 - co nowego dla firm?

    Podatki 2022 - co nowego dla firm? W przedstawionym przez rząd projekcie zmian w systemie podatkowym pozytywnie ocenić można m. in. rozszerzenie estońskiego CIT, zmiany w VAT i koncepcję spółki holdingowej. Projekt przewiduje też jednak szereg niekorzystnych rozwiązań i firmy będą musiały liczyć się ze wzrostem obciążeń - oceniają eksperci z KPMG. Wprowadzanie fundamentalnych zmian w systemie w tak krótkim czasie, w warunkach pandemii, niepokoi biznes.

    Likwidacja odliczenia składki zdrowotnej od podatku

    Składka zdrowotna. Jedną z najważniejszych dla osób prowadzących działalność gospodarczą zmian, zaplanowanych w Polskim Ładzie, jest likwidacja możliwości odliczenia zapłaconej składki zdrowotnej od podatku – wynika z analizy przygotowanej przez doradców podatkowych z Kancelarii Ożóg Tomczykowski.

    Stawka 5% VAT dla dostaw towarów na wynos

    Stawka VAT - jedzenie na wynos. W sprawach toczących się przy udziale Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach w sprawach połączonych I FSK 1290/18, I FSK 1678/18, I FSK 1461/18, I FSK 1749/18, I FSK 1516/18, I FSK 1649/18 wskazał, że dla dostaw towarów na wynos zastosowanie znajduje stawka 5% VAT.

    Upadłości i restrukturyzacje firm w 2021 roku

    Upadłości i restrukturyzacje firm. W pierwszej połowie 2021 r. sądy ogłosiły upadłość wobec 201 firm. 36 proc. z nich było notowanych w Krajowym Rejestrze Długów już rok przed ogłoszeniem upadłości przez sąd, a w dniu bankructwa 58 proc. Znacznie większa liczba przedsiębiorstw została objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym - aż 1064.

    Opłata koncesyjna dla magazynów energii i zmiana opłaty dla offshore

    Wysokość opłat koncesyjnych dla magazynowania energii elektrycznej oraz zmiana wysokości opłaty koncesyjnej na wytwarzanie energii w morskich farmach wiatrowych zostanie uregulowana w III kwartale br.; nastąpi to w rozporządzeniu Rady Ministrów - wynika z wykazu prac legislacyjnych i programowych rządu.

    VAT e-commerce - nowe regulacje podatkowe w transgranicznej sprzedaży

    VAT e-commerce. Pakiet e-commerce to nic innego, jak szereg zmian w ustawie o podatku od towarów i usług w międzynarodowym handlu elektronicznym i imporcie w relacjach B2C. Adresowany jest do przedsiębiorców, którzy dokonują transgranicznych dostaw towarów i świadczą transgraniczne usługi unijnym konsumentom w transakcjach B2C.

    Uwalnianie pieniędzy z rachunku VAT w 2021 roku

    Uwalnianie pieniędzy z rachunku VAT. W pierwszych sześciu miesiącach 2021 r. wpłynęło prawie 20% mniej wniosków o uwolnienie środków zgromadzonych na rachunku VAT w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Jednak z danych resortu finansów wynika, że zgodzono się uwolnić kwotę prawie 80% większą niż wcześniej. W analizowanych okresach wydano niemal po tyle samo odmów. Ale w tym roku zablokowano znacznie więcej środków. Ostatnio negatywne postanowienia dotyczą głównie wnioskodawców bez wiodącego PKD.

    Samochód służbowy do celów prywatnych a PIT - zmiany od 2022 roku

    Samochód służbowy do celów prywatnych a PIT. Od 2022 roku przy określaniu wysokości ryczałtu (określającego wartość świadczenia przysługującego pracownikowi z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych), zamiast pojemności silnika, będzie brana pod uwagę moc silnika, z podziałem na do i powyżej 60 kW. Taka zmiana znalazła się w projekcie z 26 lipca 2021 r. nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT). Zmiana ta skutkuje także objęciem niższym ryczałtem (250 zł) udostępnienia pracownikowi elektrycznego samochodu do celów prywatnych oraz samochodu napędzanego wodorem.

    Unikanie opodatkowania przez holdingi zagraniczne a polskie spółki

    Unikanie opodatkowania przez holdingi zagraniczne a polskie spółki. W dniu 25 maja 2021 r. Szef KAS wydał opinię zabezpieczającą potwierdzającą że wniesienie przez nierezydentów, w drodze wkładu niepieniężnego, polskiej spółki do kontrolowanej przez nich spółki zagranicznej, ukierunkowane na utworzenie za granicą holdingu rodzinnego nie stanowi unikania opodatkowania. Będzie tak mimo tego, iż wypłacane przez polską spółkę do holdingu dywidendy będą mogły korzystać ze zwolnienia z opodatkowania. Fragmenty opinii wydają się wskazywać, że zarówno wybór jurysdykcji w której lokalizowany jest holding jak i moment w którym następuje wypłata dywidenda, mogą być analizowane przez pryzmat zaistnienia przesłanek zastosowania GAAR (General Anti‑Avoidance Rule – czyli ogólna klauzula obejścia prawa /podatkowego/).

    Rejestracja w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych - jak to zrobić

    Rejestracja w CRPA. Ministerstwo Finansów przypomina, kto ma obowiązek rejestracji w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych (CPRA), dostępnym na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC). Powinny to niezwłocznie uczynić m.in. podmioty, które prowadzą działalność gospodarczą w akcyzie na podstawie zgłoszenia AKC-R i nie uzupełniły go o dane, które dotychczas były niewymagane.

    Konsultacje projektu zmian podatkowych wydłużone do 30 sierpnia

    Podatki 2022. Konsultacje społeczne projektów podatkowych związanych z tzw. Polskim Ładem zostały przedłużone do pięciu tygodni; potrwają do 30 sierpnia - poinformowało 28 lipca 2021 r. Ministerstwo Finansów. Resort tłumaczy, że wydłużenie konsultacji to odpowiedź na "sygnały płynące z rynku".

    Najem prywatny od 2022 roku opodatkowany tylko ryczałtem

    Najem prywatny 2022. Od przyszłego roku przychody z najmu i dzierżawy osiągane poza działalnością gospodarczą (tzw. najem prywatny) nie będą mogły być opodatkowane PIT. Jedyną formą opodatkowania tych przychodów będzie ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w wysokości 8,5% do kwoty 100 000 zł rocznych przychodów oraz 12,5% od nadwyżki ponad kwotę 100 000 zł przychodów. Taka zmiana znalazła się w projekcie z 26 lipca 2021 r. nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne i ustawy o PIT). Zmiana ta będzie niekorzystna dla tych najemców, którzy ponoszą wysokie koszty dotyczące przedmiotu najmu. Na przykład remontują, czy modernizują wynajmowane mieszkania lub spłacają kredyt zaciągnięty na zakup tego mieszkania. Nie będzie można też uwzględniać odpisów amortyzacyjnych.

    Karta podatkowa 2022 - zmiany

    Karta podatkowa 2022 - zmiany. W 2022 roku opodatkowanie w formie karty podatkowej będzie dotyczyło wyłącznie podatników, którzy korzystali z tej formy opodatkowania na dzień 31 grudnia 2021 r. i będą kontynuować stosowanie tej formy opodatkowania. Od 1 stycznia 2022 r. nikt nowy nie będzie mógł złożyć wniosku o zastosowanie opodatkowania w tej formie. Taka zmiana znalazła się w projekcie z 26 lipca 2021 r. nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne i ustawy o PIT).

    Koszty 50 % przy zbyciu praw autorskich a zwolnienie z PIT dla młodych

    Koszty 50 % przy zbyciu praw autorskich a zwolnienie z PIT dla młodych. Po niespełna dwóch latach od początku funkcjonowania ulgi w podatku dochodowym dla osób do 26 roku życia, nadal istnieje szereg niejasności związanych z ograniczeniami w jej stosowaniu. Wiele wątpliwości pojawia się w momencie, kiedy beneficjenci ww. ulgi uzyskują przychody z tytułu przeniesienia praw autorskich.

    Podmioty medyczne nie muszą wymieniać kas rejestrujących

    Kasy fiskalne a usługi medyczne. Od 1 lipca 2021 r. kolejni podatnicy są zobowiązani do wymiany kas rejestrujących z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii na tzw. kasy online. Obowiązek wymiany kas rejestrujących dotyczy również podatników świadczących usługi w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów.

    Procedura zwrotu akcyzy

    Zwrot akcyzy. Jedną z cech charakterystycznych podatku akcyzowego, odróżniających go od pozostałych podatków pośrednich jest jego jednofazowość, która zakłada nałożenie akcyzy na pierwszym szczeblu obrotu, tj. w momencie wydania towarów do konsumpcji. Niejednokrotnie zdarza się jednak, że wyroby opodatkowane akcyzą w jednym państwie członkowskim zostają następnie przemieszczone do innego kraju, w którym również przeznaczane są do konsumpcji, co z założenia rodzi obowiązek nałożenia na nie akcyzy. W celu uniknięcia podwójnego opodatkowania, polski ustawodawca wprowadził do ustawy o podatku akcyzowym procedurę zwrotu akcyzy, której założenia i warunki zostaną omówione poniżej.

    Składka zdrowotna a PIT - co się zmieni od 2022 roku?

    Składka zdrowotna a PIT. Projekt (z 26 lipca br.) nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT i ustawy o NFZ) przewiduje m.in. ujednolicenie stawki składki zdrowotnej do wysokości 9% dla wszystkich podatników oraz likwidację możliwości odliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne od podatku dochodowego od osób fizycznych. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., tak jak większość innych zmian w PIT.