Czy sprzedaż części przedsiębiorstwa podlega VAT

RADA

Tak. Sprzedaż ta będzie podlegała opodatkowaniu VAT. Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans. Państwo natomiast zamierzacie sprzedać część swojego majątku. Należy zatem potraktować tę sprzedaż jako dostawę towarów, opodatkować ją 22-proc. VAT (chyba że będą to towary używane, wtedy należy zastosować zwolnienie) i potwierdzić poprzez wystawienie faktury VAT.

UZASADNIENIE

Z pytania wynika, iż zamierzają Państwo sprzedać zorganizowaną część swojego przedsiębiorstwa. Nie jest to jednak transakcja zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans. Czynność tę należy traktować zatem jako sprzedaż części majtku - zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Wynika to bezpośrednio z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT. Otóż przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu pracy (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans. Zbycie przedsiębiorstwa lub zakładu pracy (oddziału) nie podlega przepisom ustawy tylko wówczas, gdy przedmiotem transakcji jest całe przedsiębiorstwo lub jego część wyodrębniona pod względem finansowym (samodzielne sporządzająca bilans). Przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęcia przedsiębiorstwa i zakładu (oddziału). Definiują je natomiast przepisy kodeksu cywilnego i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

I tak, zgodnie z art. 55¹ kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmującym w szczególności:

• oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

• własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

• prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości wynikające z innych stosunków prawnych; wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

• koncesje, licencje i zezwolenia;

• patenty i inne prawa własności przemysłowej;

• majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne, tajemnice przedsiębiorstwa;

• księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Pojęcie oddziału zostało określone w art. 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Artykuł ten stanowi, że oddziałem (zakładem) jest wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej wykonana przez przedsiębiorcę poza głównym miejscem wykonywania działalności.

Z pytania wynika, że przedmiotem transakcji, jaką zamierzają Państwo przeprowadzić z potencjalnym kupującym - kontrahentem, będą jedynie wyodrębnione składniki majątkowe, np. maszyny, urządzenia, budynki, które nie stanowią całości przedsiębiorstwa, lecz jedynie jego część, która nie została wyodrębniona. Zatem będzie to sprzedaż wydzielonych składników majątkowych. Nie można jej uznać za zbycie przedsiębiorstwa, jak również zakładu samodzielnie sporządzającego bilans. Nie znajdzie zatem zastosowania przepis, na który się Państwo powołują - art. 6 ustawy o VAT.

Tym samym transakcja zbycia części majątku będzie podlegać opodatkowaniu VAT na zasadach ogólnych. W celu potwierdzenia dokonania czynności zbycia części majątku, które należy uznać za dostawę towarów, należy wystawić fakturę zawierającą jedną pozycję „zorganizowana część przedsiębiorstwa” i opodatkować stawką 22%. Chyba że sprzedawane budynki można uznać za towaru używane (brak prawa do odliczenia VAT i od końca roku, w którym zakończono budowę minęło 5 lat) - wtedy stosujemy zwolnienie.

Ważne!

Przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu pracy (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans.

Podsumowując, warto jeszcze dodać, że nabywca, który stanie się właścicielem tej części majątku i będzie go wykorzystywał do czynności opodatkowanych, będzie miał prawo odliczenia naliczonego VAT z tej faktury.

Stosownie bowiem do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi VAT przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury zakupu. Przy czym należy podkreślić, że prawo do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupach jest uzależnione od posiadania prawidłowo wystawionej przez kontrahenta faktury VAT. Podobne stanowisko wyraził Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w piśmie z 29 października 2007 r. nr 1401/OC- -II/4407/14-12/07/AW.

• art. 6 pkt 1, art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1382

• art. 55¹ ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 82, poz. 557

• art. 5 pkt 4 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz.U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 127, poz. 880

Magdalena Jabłecka

ekspert w zakresie VAT