Nadpłata po korekcie PIT a odsetki od zaległości podatkowej

• Stanowisko podatniczki
• Stanowisko dyrektora KIS

Stanowisko podatniczki

Sprawa dotyczyła podatniczki uczestniczącej w programie motywacyjnym opartym na akcjach spółki z grupy kapitałowej. Przez lata rozliczała ona przychody związane z programem jako przychody ze stosunku pracy. Następnie, po uzyskaniu interpretacji indywidualnych potwierdzających możliwość zastosowania art. 24 ust. 11 ustawy o PIT, uznała, że przychody te powinny zostać zakwalifikowane do kapitałów pieniężnych i opodatkowane dopiero przy zbyciu akcji.

W konsekwencji podatniczka planowała skorygować rozliczenia za 2020 r. poprzez wyłączenie przychodu z PIT-36, co skutkowałoby powstaniem nadpłaty, oraz wykazanie go w PIT-38, powodujące powstanie zobowiązania podatkowego. Powzięła przy tym wątpliwość, czy nadpłata może zostać zaliczona na poczet zobowiązania oraz czy w takiej sytuacji będą naliczane odsetki za zwłokę.
Podatniczka wskazała, że nadpłata wynikająca z korekty PIT-36 powinna zostać zaliczona na poczet zobowiązania podatkowego wykazanego w skorygowanym PIT-38. Jej zdaniem wynika to z art. 76 i art. 76a Ordynacji podatkowej, przewidujących zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych.

Wnioskodawczyni argumentowała również, że nadpłata powstała już z chwilą złożenia pierwotnego zeznania za 2020 r., a nie dopiero w momencie złożenia korekty. W konsekwencji zaliczenie nadpłaty powinno nastąpić z datą jej powstania, tj. z dniem złożenia pierwotnego zeznania.
Podatniczka podnosiła ponadto, że brak jest podstaw do naliczania odsetek za zwłokę od zobowiązania wykazanego w PIT-38. Podkreśliła, że organ podatkowy przez cały czas dysponował środkami odpowiadającymi kwocie późniejszego zobowiązania podatkowego, które zostały wpłacone jako podatek od przychodów błędnie zakwalifikowanych do źródła „stosunek pracy”. Zdaniem wnioskodawczyni naliczenie odsetek w takiej sytuacji prowadziłoby do naruszenia zasady proporcjonalności, ponieważ Skarb Państwa nie poniósł faktycznego uszczerbku finansowego.

Na poparcie swojego stanowiska podatniczka odwołała się również do orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego podatku od towarów i usług, w którym podkreślano kompensacyjny charakter odsetek za zwłokę oraz brak uzasadnienia dla ich naliczania w sytuacji, gdy Skarb Państwa faktycznie dysponował już środkami podatnika.

Stanowisko dyrektora KIS

Dyrektor KIS częściowo podzielił stanowisko podatniczki. Potwierdził, że nadpłata wynikająca z korekty PIT-36 może zostać zaliczona na poczet zobowiązania podatkowego wykazanego w skorygowanym PIT-38. Organ wskazał, że możliwość takiego zaliczenia wynika z art. 76 i 76a Ordynacji podatkowej.

Nie zgodził się jednak z twierdzeniem, że w opisanej sytuacji nie powinny zostać naliczone odsetki za zwłokę. Zdaniem organu zaległość podatkowa w PIT-38 powstała z chwilą upływu terminu płatności podatku za 2020 r., a więc od następnego dnia po terminie płatności od tej zaległości naliczane są odsetki na zasadach ogólnych.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miała ocena momentu powstania nadpłaty. Dyrektor KIS uznał, że choć nadpłata jest konsekwencją pierwotnego zawyżenia podatku, to dla celów jej zaliczenia decydujące znaczenie ma złożenie korekty zeznania. Organ podkreślił, że dopiero korekta wzrusza domniemanie prawidłowości pierwotnego rozliczenia i ujawnia istnienie nadpłaty. W konsekwencji zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości może nastąpić dopiero po złożeniu skorygowanego zeznania.

Dyrektor KIS zwrócił również uwagę, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują wyjątku pozwalającego odstąpić od naliczania odsetek wyłącznie z uwagi na istnienie nadpłaty wynikającej z innego rozliczenia podatkowego. W ocenie organu sam fakt, że środki pozostawały wcześniej w dyspozycji fiskusa, nie ma znaczenia dla obowiązku naliczenia odsetek, które stanowią ustawową konsekwencję powstania zaległości podatkowej.

Interpretacja prowadzi do sytuacji, w której podatnik ponosi ekonomiczny ciężar odsetek za okres, w którym fiskus faktycznie dysponował już środkami odpowiadającymi kwocie późniejszej zaległości. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na formalnym momencie ujawnienia nadpłaty w korekcie zeznania, pomijając ekonomiczny efekt wcześniejszej wpłaty podatku. W praktyce oznacza to, że błędna kwalifikacja przychodu może skutkować obowiązkiem zapłaty odsetek nawet wtedy, gdy budżet państwa nie poniósł żadnego rzeczywistego uszczerbku finansowego.

Jagoda Trela - Partner Zarządzająca ID Advisory, Doradca Podatkowy

VAT 2026. Komentarz