REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak rozliczać pożyczki denominowane w walucie obcej

Marcin Gawlik
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Spółka z o.o. zamierza udzielić kontrahentowi pożyczki. Pożyczkobiorca otrzyma kwotę w złotych. Zostanie ona jednak obliczona jako równowartość kwoty euro określonej w umowie. Pożyczka będzie oprocentowana na warunkach rynkowych. Zostanie spłacona w złotych w wysokości stanowiącej równowartość kwoty euro na dzień jej spłaty. Czy w związku z udzieleniem i spłatą kapitału pożyczki powstaną dla spółki skutki podatkowe?

RADA

Autopromocja

Tak, od 1 stycznia 2009 r. spłata takiej pożyczki powoduje powstanie dla spółki przychodów lub kosztów podatkowych w zależności od aktualnego kursu waluty obcej. Szczegóły - w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Od 1 stycznia 2009 r. zostały zmienione przepisy ustawy o podatku dochodowym dotyczące pożyczki. Obecnie przychodami są również przychody osiągnięte w związku ze zwrotem lub otrzymaniem pożyczki, jeżeli pożyczka ta była waloryzowana kursem waluty obcej. Przychód ten może wystąpić zarówno u:

• pożyczkodawcy - gdy otrzymuje on środki pieniężne stanowiące spłatę kapitału pożyczki w wysokości wyższej od kwoty udzielonej pożyczki (otrzymuje z powrotem więcej niż pożyczył), jak i

Dalszy ciąg materiału pod wideo

• pożyczkobiorcy - gdy ten zwraca z tytułu spłaty środki pieniężne w wysokości niższej od kwoty otrzymanej pożyczki (zwraca mniej niż otrzymał z pożyczki).

Przychód ten stanowi faktyczna różnica pomiędzy kwotą zwróconego kapitału a kwotą udzielonej pożyczki (u pożyczkodawcy) bądź pomiędzy kwotą otrzymanej pożyczki a kwotą zwróconego kapitału (u pożyczkobiorcy).

Pożyczki denominowane w 2009 r.

Oczywiście w analogiczny sposób fakt udzielenia i późniejszej spłaty pożyczki denominowanej (waloryzowanej) walutą obcą może powodować powstanie kosztów podatkowych. Powstanie z tego tytułu przychodu u jednej ze stron umowy pożyczki zawsze spowoduje powstanie kosztów podatkowych w identycznej wysokości u drugiej strony.

Cały czas należy pamiętać, że dotyczy to tylko kwoty kapitału zasadniczego pożyczki - bez doliczania odsetek, które stanowią odrębne zagadnienie podatkowe.

Do pożyczek denominowanych w walucie obcej zaciągniętych przed 1 stycznia 2009 r., a spłacanych po tej dacie należy zastosować przepisy nowe. Wynika to z faktu, że ustawa zmieniająca ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz od osób prawnych nie ustanawia w tej materii odrębnych i specyficznych zasad. Oznacza to, że podatnik udzielający/zaciągający pożyczkę denominowaną przed 1 stycznia 2009 r., a otrzymujący jej zwrot/spłacający ją od tej daty musi rozpoznać przychody lub koszty podatkowe na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2009 r.

PRZYKŁAD

23 stycznia 2008 r. AGAZ Sp. z o.o. udzieliła pożyczki spółce GAWLEAS. Kwota pożyczki została określona jako równowartość 10 000 euro wyliczona według kursu średniego NBP z dnia podpisania umowy i wypłacona w złotych. Spłata pożyczki nastąpiła zgodnie z umową 23 sierpnia 2008 r. również w złotych jako równowartość podanej kwoty według kursu średniego NBP.

W tym przypadku spółka GAWLEAS otrzymała faktycznie na podstawie umowy kwotę 36 280 zł, ponieważ kurs euro z 23 stycznia wynosił 3,6280 zł. W dniu spłaty kurs ten wynosił 3,3127 zł, w związku z czym kwota spłaty wyniosła 33 127 zł. Oznacza to, że spółka GAWLEAS zwróciła AGAZ Sp. z o.o. kwotę stanowiącą wartość kapitału pożyczki mniejszą o 3153 zł niż kwota otrzymana. Wahania kursu euro spowodowały powstanie tzw. quasi-różnic kursowych, które na podstawie ustawy o pdop w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. nie skutkowały powstaniem przychodów i kosztów - w szczególności z tytułu różnic kursowych.

Gdyby identyczna pożyczka została zawarta po 1 stycznia 2009 r. i z założeniem istnienia identycznych kursów euro przy zaciąganiu pożyczki oraz jej spłacie, to spółka GAWLEAS uzyskałaby przychód w wysokości 3153 zł, ponieważ zwróciła tytułem spłaty pożyczki środki stanowiące spłatę kapitału w wysokości niższej od kwoty otrzymanej pożyczki. Jednocześnie AGAZ Sp. z o.o. zaliczyłaby identyczną kwotę do swoich kosztów podatkowych, ponieważ otrzymałaby tytułem zwrotu pożyczki kwotę złotych niższą niż pożyczona.

PRZYKŁAD

Autopromocja

We wrześniu 2007 r. spółka GAWLEAS udzieliła kontrahentowi pożyczki denominowanej w USD. Początkowo jej spłata miała nastąpić 1 września 2008 r., jednak przed pierwotnym dniem spłaty strony zmieniły treść umowy, ustanawiając, że pożyczka zostanie spłacona do 31 marca 2009 r. Spłata nastąpiła dokładnie w tym dniu. Ponieważ nastąpiło to już po 1 stycznia 2009 r., strony będą zmuszone zastosować nowe przepisy (pomimo że pożyczka została zaciągnięta przed tą datą). W związku z tym muszą odpowiednio powiększyć swoje przychody bądź koszty podatkowe o kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą złotych faktycznie wypłaconą a kwotą faktycznie zwróconą.

Spore problemy praktyczne może rodzić sytuacja, w której wypłata i/lub spłata pożyczki denominowanej następuje w kilku ratach. Ustawa nie daje wskazówek, czy należy wówczas określać przychody/koszty dopiero po spłacie całości pożyczki, czy wyliczać je już dla poszczególnych spłat na bieżąco.

PRZYKŁAD

Spółka GAWLEAS udzieliła pożyczki w złotych w wysokości określonej jako równowartość 10 000 euro. W chwili wypłaty środków pieniężnych kurs euro wynosił 3 zł, w związku z czym wypłacona kwota stanowiła 30 000 zł. Zgodnie z umową pożyczka została spłacona w czterech ratach, w wysokości 1/4 wartości kwoty zasadniczej pożyczki każda z rat (zastosowano do wyliczenia kwoty złotych kurs euro z dnia poszczególnych spłat):

I rata - równowartość 2500 euro, kurs z dnia spłaty 3 zł, kwota spłaty w złotych - 7500 zł,

II rata - równowartość 2500 euro, kurs z dnia spłaty 4 zł, kwota spłaty w złotych - 10 000 zł,

III rata - równowartość 2500 euro, kurs z dnia spłaty 3 zł, kwota spłaty w złotych - 7500 zł,

IV rata - równowartość 2500 euro, kurs z dnia spłaty 2,5 zł, kwota spłaty w złotych - 6250 zł.

Przy uwzględnieniu kursu euro z dnia wypłaty pożyczki oraz kursów z dni spłat poszczególnych rat rozliczenie podatkowe GAWLEAS wygląda następująco:

I rata (przyjmijmy, że spłaty dokonano w marcu) - brak skutków podatkowych (kurs z dnia wypłaty równy kursowi z dnia spłaty),

II rata (maj) -przychód2500 zł (pożyczka udzielona została po kursie euro wynoszącym 3 zł; w odniesieniu do tej części pożyczki (1/4) można powiedzieć, że GAWLEAS wypłaciła 7500 zł, podczas gdy otrzymała 10 000 zł zwrotu),

III rata (lipiec) - brak skutków podatkowych (tak jak przy I racie),

IV rata (wrzesień) -koszt podatkowy1250 zł (7500 zł wypłaty dotyczącej tej części pożyczki - 6250 zł spłaty pożyczki).

Dochód łącznie - 1250 zł(2500 zł przychód - 1250 zł koszty).

Zauważmy, że w sytuacji gdyby kurs euro przy II spłacie wynosił 3,5 zł, a nie 4 zł, to GAWLEAS zanotowałaby przychód równy 1250 zł (ze spłaty II raty) i zarazem koszt podatkowy w tej samej wysokości (ze spłaty IV raty) - finalny dochód z tytułu pożyczki wyniósłby więc zero. Jeżeli jednak skutki podatkowe należałoby rozpatrywać przy każdej spłacie, to GAWLEAS musiałaby zapłacić zaliczkę na poczet podatku od dochodu w wysokości 2500 zł za maj. Byłoby to niewątpliwie niekorzystne.

Przykład ten uległby dalszej komplikacji przy założeniu, że kwota pożyczki była wypłacana w kilku kolejnych transzach (zamiast jednej), a kurs waluty odniesienia byłby za każdym razem inny. W takiej sytuacji bez określania przy każdej spłacie, której transzy pożyczki dotyczy poszczególna spłacana rata, właściwe ustalenie przychodów/kosztów podatkowych nie będzie możliwe.

 

Przesunięty rok podatkowy

Należy pamiętać, że nowe przepisy dotyczą podatników, których rok podatkowy rozpoczął się po 31 grudnia 2008 r. Podatnicy, których rok podatkowy jest inny niż rok kalendarzowy i rozpoczął się przed 1 stycznia 2009 r., zastosują do końca przyjętego przez siebie roku podatkowego przepisy ustawy o pdop w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r. Zasady obowiązujące do końca 2008 r. przedstawiamy poniżej. Tacy podatnicy nie będą ustalać przychodów/kosztów z tytułu otrzymania/spłaty pożyczki waloryzowanej walutą obcą do zakończenia tego roku podatkowego.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Pożyczki denominowane do końca 2008 r.

Do 31 grudnia 2008 r. denominowanie (waloryzowanie) nie miało wpływu na powstanie różnic kursowych i nie wpływało na koszty i przychody. Powstały w taki sposób ewentualny rzeczywisty przychód bądź koszty nie stanowiły kategorii podatkowej. Otrzymanie i spłata kapitału zasadniczego pożyczki były obojętne podatkowo. Do przychodów i kosztów podatkowych należało natomiast zaliczyć otrzymane lub zapłacone odsetki od pożyczek. Samo naliczenie odsetek nie było wystarczające, na co wyraźnie wskazują przepisy.

Brak obowiązku rozpoznania przychodu/kosztu podatkowego wynikał z braku wyraźnego postanowienia ustawy (takiego, jakie obowiązuje od 1 stycznia 2009 r.) oraz niemożności zastosowania do pożyczek denominowanych w walucie obcej przepisów o różnicach kursowych. W umowach takich przelicznik walutowy ma bowiem na celu jedynie aktualizację wartości pożyczki (części kapitałowej) w stosunku do waluty obcej. Zastosowanie takiego przelicznika nie wpływało na okoliczność, że pożyczka pozostaje pożyczką złotówkową, a jej spłata dokonywana była w walucie polskiej (różnice kursowe nie występują). Sama spłata kapitału zasadniczego pożyczki nie stanowiła zaś, o czym już wspomniano, przychodu lub kosztu podatkowego. Takie traktowanie pożyczek denominowanych na gruncie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2008 r. potwierdzały liczne interpretacje przepisów prawa podatkowego, np. Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 8 sierpnia 2008 r. (nr ITPB3/423-291/08/PS):

Okoliczność zawarcia umowy pożyczki denominowanej w walucie obcej i występujące w czasie wahania kursy waluty, w której ta pożyczka została wyrażona (co skutkuje zmianą wartości tej pożyczki w dniu jej spłaty w stosunku do jej wartości z dnia jej zaciągnięcia), nie zmienia faktu, iż nadal jest to spłata kwoty głównej zobowiązania. Na gruncie prawa podatkowego spłata kwoty głównej kredytu (pożyczki) nie wywołuje natomiast skutków podatkowych (art. 12 ust. 1 pkt 4 i art. 16 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

(...) Użycie w klauzuli waloryzacyjnej waluty obcej nie prowadzi więc do wyrażenia świadczenia w walucie obcej (...), lecz odnosi wartość świadczenia pieniężnego w złotych polskich do innej waluty. Ponieważ zastosowanie klauzuli waloryzacyjnej poprzez użycie waluty obcej nie prowadzi do wyrażenia zobowiązania w walucie obcej, zatem - jak już wspomniano - stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy nie są to koszty poniesione w walutach obcych ani wyrażone w walutach obcych (...).

Powodowało to, że podatnicy nie mogli rozpoznawać kosztów (i oczywiście nie kwalifikowali także przychodów) od tzw. quasi-różnic kursowych.

• art. 12 ust. 1 pkt 10, art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a) ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1316

Marcin Gawlik

konsultant podatkowy

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Monitor Księgowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    MF: Kasowy PIT od 2025 roku. Niedługo pojawi się projekt

    W Ministerstwie Finansów toczą się już prace nad projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dot. wdrożenia w polskim systemie podatkowym kasowego PIT. W najbliższych dniach projekt ten ma zostać wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Takie informacje przekazał 22 lutego 2024 r. w Sejmie wiceminister finansów Jarosław Neneman. Ale te nowe przepisy wejdą w życie nie wcześniej niż od 2025 roku.

    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    Ulga dla seniorów przed otrzymaniem emerytury - co mówi prawo?

    Czy seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej w PIT przed otrzymaniem emerytury, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o zwolnienie w podatku dochodowym nazywane „ulgą dla pracujących seniorów”.

    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    Ekoschematy obszarowe - są już stawki płatności za 2023 rok [tabela]

    Ustalone zostały stawki płatności w ramach ekoschematów obszarowych za 2023 rok - informuje resort rolnictwa.

    Zwrot podatku - kiedy? Czy da się przyspieszyć?

    Gdy z zeznania podatkowego PIT wynika nadpłata podatku, to urząd skarbowy dokona jej zwrotu. W jakim terminie można spodziewać się zwrotu podatku? Czy można przyspieszyć zwrot korzystając z usługi Twój e-PIT?

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze a zmiana powierzchni użytków rolnych

    Jak wygląda kwestia zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze w przypadku zmiany powierzchni posiadanych przez producenta rolnego użytków rolnych? W jakich terminach składać wnioski o zwrot podatku akcyzowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w 2024 roku?

    Wynagrodzenie kierowcy zawodowego w 2024 roku. Co się zmienia? O czym muszą wiedzieć firmy transportowe i sami kierowcy?

    Rok 2024 rozpoczął się kolejnymi, ważnymi zmianami dla polskich przewoźników, które przekładają się na wyższe koszty pracownicze, a wszystko wskazuje na to, że to jeszcze nie koniec. Od lipca czeka nas druga podwyżka płacy minimalnej, która może oznaczać wzrost kosztów zatrudnienia kierowców blisko o 900 zł. Istnieją jednak pewne sposoby optymalizacji wynagrodzeń kierowców, dzięki którym mogą zyskać nie tylko przedsiębiorcy transportowi, ale również sami truckerzy, wykonujący przewozy za granicę. Jakie są najważniejsze zmiany w wynagrodzeniach kierowców i co mogą zrobić firmy, by jak najwięcej zaoszczędzić?

    Umowa o pracę na czas określony. TSUE: trzeba podać przyczynę wypowiedzenia

    W wyroku z 20 lutego 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że pracownik zatrudniony na czas określony musi zostać poinformowany przez pracodawcę o przyczynach rozwiązania z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem, jeśli informacji takiej udziela się pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreślony. Zdaniem TSUE polskie przepisy przewidujące wskazanie tych przyczyn jedynie pracownikom zatrudnionym na czas nieokreślony naruszają prawo podstawowe pracownika na czas określony do skutecznego środka prawnego. W Polsce dopiero od 26 kwietnia 2023 r w Kodeksie pracy istnieje obowiązek podawania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony. Wcześniej przyczynę wypowiedzenia pracodawca musiał wskazywać tylko w przypadku rozwiązania umowy bez zachowania wypowiedzenia. 

    Ile wynosi przeciętne wynagrodzenie? Najnowsze dane GUS

    GUS zaprezentował dane o zatrudnieniu i wynagrodzeniach w sektorze przedsiębiorstw w styczniu 2024 roku.

    REKLAMA