REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy kapitalizacja odsetek stanowi koszt podatkowy

Marcin Gawlik
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

W 2004 r. spółka zawarła umowę pożyczki. Zgodnie z jej zapisami odsetki były kapitalizowane w okresach kwartalnych i doliczane do kwoty głównej pożyczki. Odsetki nie były więc wypłacane pożyczkodawcy, lecz podwyższały wartość zobowiązania głównego.

Kapitalizowane odsetki od pożyczki były przez spółkę zaliczane do kosztów uzyskania przychodów już w momencie dokonania kapitalizacji, bez czekania na chwilę ich rzeczywistej zapłaty na rzecz pożyczkodawcy. Niedawno biuro rachunkowe poinformowało nas, że nastąpiła zmiana stanowiska organów podatkowych w kwestii zaliczania do kosztów podatkowych kapitalizowanych odsetek po tym, jak niekorzystny wyrok w tym zakresie wydał NSA w Warszawie. Czy spółka powinna skorygować zeznania podatkowe za lata 2004-2007 oraz złożyć jednocześnie czynny żal w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej z Kodeksu karnego skarbowego?

Autopromocja

rada

Przepisy regulujące problematykę kosztów podatkowych związanych z kapitalizacją odsetek nie uległy zmianie od 2004 r., a kapitalizowane zgodnie z umową odsetki są dla spółki kosztem podatkowym już w momencie dokonania kapitalizacji, a nie w momencie faktycznej ich zapłaty. W związku z tym spółka nie będzie musiała dokonywać korekty kosztów za lata ubiegłe oraz składać tzw. czynnego żalu w celu uniknięcia odpowiedzialności karnej skarbowej. Dla uzyskania 100% pewności spółka może oczywiście wystąpić do Ministra Finansów z wnioskiem o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego, powołując się na wskazane w wyjaśnieniu argumenty, interpretacje oraz orzeczenia.

uzasadnienie

Kapitalizacja odsetek to działanie, którego efektem jest powiększenie kapitału pożyczki/kredytu o wartość skapitalizowanych odsetek. Mówiąc inaczej, operacja ta polega na przekształceniu zobowiązania z tytułu spłaty odsetek w zobowiązanie z tytułu spłaty części kapitałowej pożyczki/kredytu. W wyniku takiej konwersji zobowiązań należy przyjąć, że kredytobiorca uregulował należne odsetki, zaciągając dodatkową pożyczkę/kredyt.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Organy podatkowe próbują czasem kwestionować prawo do dokonywania kapitalizacji przez pożyczkodawcę, w przypadku gdy nie jest on instytucją kredytową. Stosownie do zapisów Kodeksu cywilnego od zaległych odsetek można bowiem żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Przepis ten ustanawia zakaz tzw. anatocyzmu, czyli pobierania odsetek od odsetek. Ograniczenie to nie dotyczy jednak pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe. Przepis ten usytuowany jest w Dziale II regulującym skutki niewykonania zobowiązania, co wskazuje, że w opisanym zakazie mamy do czynienia tylko z odsetkami od zaległości. W razie zawarcia takiego warunku w umowie pożyczki dokonywanie kapitalizacji odsetek przez pożyczkodawcę nie powinno być w tej sytuacji kwestionowane (w przypadku pożyczkodawcy będącego bankiem nie ma co do tego żadnych wątpliwości).

Wspomniane w zapytaniu orzeczenie to najprawdopodobniej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1405/06, w którym sąd stwierdził, że:

skoro art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a) stanowi o wydatkach, to skapitalizowane odsetki powinny stanowić koszty uzyskania przychodów w momencie ich spłaty.

Podobnie wypowiedział się zresztą już wcześniej NSA w wyroku z 3 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Łd 685/01. Zaakceptowanie takiego (w opinii autora - całkowicie błędnego) stanowiska prowadziłoby w istocie do sytuacji, gdy w wyniku kapitalizacji przychód u pożyczkodawcy powstałby w momencie kapitalizacji, zaś rozpoznanie kosztu u pożyczkobiorcy zostałoby odroczone w czasie.

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do kosztów uzyskania przychodów nie należy zaliczać naliczonych, lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od pożyczek/kredytów (art. 16 ust. 1 pkt 11 updop). Kosztami podatkowymi nie są także wydatki na spłatę pożyczek/kredytów, z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek/kredytów (art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a) updop). Tak więc skapitalizowane odsetki są kosztem podatkowym. Przepisy nie dają jednak dostatecznie jasnej i bezpośredniej odpowiedzi, czy skutek ten następuje już w momencie dokonania kapitalizacji.

Odpowiedź tę można jednak uzyskać pośrednio, analizując zacytowane zapisy. Skoro po dokonaniu kapitalizacji odsetki należy traktować jako część kwoty głównej pożyczki, to wówczas, będąc częścią tej kwoty, nie mogą stanowić kosztu w momencie spłaty. Wydatki na spłatę pożyczki kredytu nie są kosztem podatkowym, o czym wyraźnie stanowi przepis. Ostatnim momentem, gdy skapitalizowane odsetki nie stanowią jeszcze części kwoty głównej pożyczki/kredytu, jest właśnie sam moment ich kapitalizacji. Gdyby nie można było zaliczyć skapitalizowanych odsetek do kosztów uzyskania przychodów już w momencie ich kapitalizacji, nie mogłyby one stanowić kosztów podatkowych w ogóle, co przecież jest wyraźnie sprzeczne z zacytowanymi na wstępie przepisami. Dodatkowo, gdyby przyjąć tak jak NSA w wyroku powyżej, że skapitalizowane odsetki są kosztem dopiero w momencie ich spłaty, to wówczas w przypadku częściowej spłaty pożyczki trudno byłoby jednoznacznie określić, jaka część spłaty przypada na kwotę główną pożyczki, a jaka na skapitalizowane odsetki. W rezultacie rodziłoby to problemy z ustaleniem wysokości kosztu podatkowego.

Należy podkreślić, że przez wiele lat linia orzecznicza w przedmiocie traktowania odsetek skapitalizowanych jako kosztu podatkowego pożyczkobiorcy w momencie dokonania kapitalizacji była zasadniczo jednolita, także wyjaśnienia Ministra Finansów były w tym zakresie jednoznaczne. Warto wskazać tu takie pisma jak z 17 stycznia 1997 r., nr PO 4/A-722-982/96, czy też z 7 marca 2000 r., nr P63-722-571-94/HS/00. Czytamy w nim, że:

jeśli odsetki podlegają kapitalizacji, to w każdorazowej dacie kapitalizacji odsetek, zgodnie z umową, wartość skapitalizowanych odsetek jest w banku przychodem, zaś u klienta kosztem uzyskania przychodów.

Ważne jest zwłaszcza pismo Ministra Finansów z 13 stycznia 1999 r., nr PB3-5912-722-604/l-IS/98. Zostało bowiem wydane na podstawie art. 14 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa (a więc w trybie przewidzianym dla usuwania rozbieżności oraz zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe).

Czytamy w nim, że:

Autopromocja

Odsetki skapitalizowane (tj. takie odsetki od należności, które analogicznie jak należność główna stanowią podstawę ustalania odsetek) są u wierzyciela przychodem w każdorazowej dacie ich kapitalizacji dokonanej zgodnie z warunkami umów zawieranych przez kontrahentów i drugostronnie u dłużników w tej samej dacie kapitalizacji są kosztem uzyskania przychodów.

Teza ta była powtarzana następnie w kolejnych pismach: z 12 marca 2001 r., nr PB4/BA-8214-486-94/01, czy też z 7 sierpnia 2002 r., nr PB4/AK-8214-6905-192/02.

Przez lata stanowisko to znajdowało odbicie w treści postanowień i decyzji organów podatkowych w sprawie interpretacji przepisów prawa podatkowego - decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 8 września 2005 r., nr BI/4218-0015/05, decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 17 października 2005 r., nr PD-I-42190/11/AB/05, postanowienie Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 18 sierpnia 2005 r., nr 1472/ROP1/423-213-200/05/JL. Także najnowsze indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane przez Ministra Finansów potwierdzają traktowanie kapitalizowania odsetek na równi z ich wypłatą - np. interpretacja z 28 stycznia 2008 r., nr IP-PB3-423-407/07-4/AG, czy też interpretacja z 7 lutego 2008 r., nr IP-PB3-423-478/07-2/GJ, w której to Minister w pełni podzielił zdanie podatnika:

W konsekwencji należy stwierdzić, że pomimo braku fizycznego wpływu odsetek na rachunek pożyczkodawcy (kredytodawcy) otrzymuje on wynagrodzenie za udostępnienie kapitału stanowiące przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Jednocześnie, zdaniem Spółki, pożyczkobiorca (kredytobiorca) dokonuje „zapłaty” tego wynagrodzenia, która uprawnia go do zaliczenia odsetek do kosztów uzyskania przychodów. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie także w powszechnie prezentowanej praktyce organów podatkowych. Zdaniem Spółki, zasada, zgodnie z którą w momencie kapitalizacji po stronie pożyczkobiorcy dochodzi do powstania kosztu uzyskania przychodu, zaś po stronie pożyczkodawcy powstaje przychód, została potwierdzona również poprzez nowelizację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w szczególności art. 26, w którym dodano ust. 7, stwierdzający iż: „Wypłata (....), oznacza wykonanie zobowiązania w jakiejkolwiek formie, w tym poprzez zapłatę, potrącenie lub kapitalizację odsetek”.

Zwłaszcza ta druga ze wskazanych interpretacji jest cenna z uwagi na fakt, że strona argumentowała w kierunku uznania skapitalizowanych odsetek za koszty dopiero w momencie ich faktycznej zapłaty, a na poparcie swoich argumentów podawała przykłady wyroków sądów administracyjnych (nie wskazano w piśmie jakich, lecz z dużą pewnością chodzi o ww. wyrok NSA w Warszawie). Minister nie zgodził się z argumentacją podatnika stwierdzając:

Zgodnie z zawartymi umowami odsetki od pożyczki są kapitalizowane w okresach kwartalnych i doliczane do kwoty głównej pożyczki. W rezultacie, odsetki te nie są pożyczkodawcy wypłacane w chwili kapitalizacji, lecz podwyższają wartość zobowiązania głównego. W świetle powyższego oraz w związku z treścią art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stwierdzić należy, iż dzień kapitalizacji odsetek z tytułu zawartych umów pożyczki będzie dniem, w którym skapitalizowane odsetki staną się kosztem uzyskania przychodu.

Na koniec warto wskazać, że pozytywnie w tym zakresie wypowiadał się także NSA w Gliwicach w wyroku z 22 października 2007 r., sygn. I SA/GI 265/07:

z chwilą dokonania kapitalizacji odsetek pożyczkobiorca wykonuje swoje zobowiązanie do ich uiszczenia, zaś aktywa pożyczkodawcy zwiększają się o tę kwotę, jakkolwiek nie następuje jej fizyczne przekazanie na jego konto.

Podsumowując, spółka słusznie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów skapitalizowane zgodnie z umową odsetki od pożyczki.

• art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a) i pkt 11 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

Marcin Gawlik

konsultant podatkowy

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Monitor Księgowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Przekształcenie, połączenie, wniesienie aportu a możliwość stosowania estońskiego CIT

    Estoński CIT staje się coraz bardziej popularną formą opodatkowania spółek. Warto jednak wskazać, że wiąże się z nią szereg ograniczeń i warunków, jakie musi spełnić spółka, aby móc korzystać z dobrodziejstw estońskiego CIT.

    MF: Kasowy PIT od 2025 roku. Niedługo pojawi się projekt

    W Ministerstwie Finansów toczą się już prace nad projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dot. wdrożenia w polskim systemie podatkowym kasowego PIT. W najbliższych dniach projekt ten ma zostać wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Takie informacje przekazał 22 lutego 2024 r. w Sejmie wiceminister finansów Jarosław Neneman. Ale te nowe przepisy wejdą w życie nie wcześniej niż od 2025 roku.

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe?

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe w 2024 roku? Od czego zależy wysokość kary?

    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    Ulga dla seniorów przed otrzymaniem emerytury - co mówi prawo?

    Czy seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej w PIT przed otrzymaniem emerytury, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o zwolnienie w podatku dochodowym nazywane „ulgą dla pracujących seniorów”.

    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    Ekoschematy obszarowe - są już stawki płatności za 2023 rok [tabela]

    Ustalone zostały stawki płatności w ramach ekoschematów obszarowych za 2023 rok - informuje resort rolnictwa.

    Zwrot podatku - kiedy? Czy da się przyspieszyć?

    Gdy z zeznania podatkowego PIT wynika nadpłata podatku, to urząd skarbowy dokona jej zwrotu. W jakim terminie można spodziewać się zwrotu podatku? Czy można przyspieszyć zwrot korzystając z usługi Twój e-PIT?

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze a zmiana powierzchni użytków rolnych

    Jak wygląda kwestia zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze w przypadku zmiany powierzchni posiadanych przez producenta rolnego użytków rolnych? W jakich terminach składać wnioski o zwrot podatku akcyzowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w 2024 roku?

    Wynagrodzenie kierowcy zawodowego w 2024 roku. Co się zmienia? O czym muszą wiedzieć firmy transportowe i sami kierowcy?

    Rok 2024 rozpoczął się kolejnymi, ważnymi zmianami dla polskich przewoźników, które przekładają się na wyższe koszty pracownicze, a wszystko wskazuje na to, że to jeszcze nie koniec. Od lipca czeka nas druga podwyżka płacy minimalnej, która może oznaczać wzrost kosztów zatrudnienia kierowców blisko o 900 zł. Istnieją jednak pewne sposoby optymalizacji wynagrodzeń kierowców, dzięki którym mogą zyskać nie tylko przedsiębiorcy transportowi, ale również sami truckerzy, wykonujący przewozy za granicę. Jakie są najważniejsze zmiany w wynagrodzeniach kierowców i co mogą zrobić firmy, by jak najwięcej zaoszczędzić?

    REKLAMA