REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zadośćuczynienie uzyskane od sprawcy wypadku - czy jest zwolnione z podatku dochodowego?

inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

W grudniu 2006 r. uległem wypadkowi samochodowemu. W listopadzie 2007 r. sąd zasądził na moją rzecz od sprawcy wypadku 30 000 złotych jako zwrot kosztów leczenia (odszkodowanie) i 15 tys. zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Wiem, że od odszkodowania nie muszę płacić podatku, bo zostało zasądzone w wyroku sądowym. Ale czy muszę zapłacić podatek dochodowy od kwoty zadośćuczynienia?

Autopromocja

RADA

Otrzymane przez Pana zadośćuczynienie nie powinno być opodatkowane podatkiem dochodowym. Kwestia ta nie jest jednak jednoznaczna, bowiem zadośćuczynienie pieniężne nie znajduje się w katalogu przychodów zwolnionych z podatku dochodowego od osób fizycznych. Z tego powodu niektóre organy podatkowe uznają, iż podlega ono opodatkowaniu. Warto byłoby więc się zwrócić z wnioskiem o interpretację indywidualną w tej sprawie, ponieważ inne organy podatkowe oraz Minister Finansów uznają zadośćuczynienie za zwolnione z podatku. Organy te utożsamiają pojęcie zadośćuczynienia z odszkodowaniem, a niektóre odszkodowania są wprost zwolnione z podatku dochodowego. Przykładowo zwolnione z podatku są odszkodowania zasądzone wyrokiem sądu lub uzyskane na podstawie ugody sądowej, jeśli nie dotyczą prowadzonej działalności gospodarczej ani nie stanowią rekompensaty za korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

UZASADNIENIE

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Sądy powszechne coraz częściej rozpoznają sprawy o zadośćuczynienie. Coraz większe są też kwoty zadośćuczynień zasądzane ofiarom wypadków czy osobom, których dobra osobiste zostały naruszone. Niestety nie jest jasne, czy te kwoty powinny być opodatkowane podatkiem dochodowym.

Polskie prawo cywilne rozróżnia pojęcia „odszkodowanie” i „zadośćuczynienie”. Zadośćuczynieniem jest rekompensatą za szkodę niemajątkową (tzw. krzywdę), a więc uszczerbek w dobrach niemajątkowych, takich jak życie, zdrowie, dobre imię. W prawie polskim przysługuje ono w przypadkach ściśle określonych przez Kodeks cywilny (art. 24, art. 445, art. 448).

Kodeks cywilny pozwala na dochodzenie zadośćuczynienia pieniężnego osobie, której dobro osobiste zostało naruszone zaistniałym bezprawnym działaniem. Zadośćuczynienia dochodzi się od sprawcy naruszenia dobra osobistego. Zapłata zadośćuczynienia następuje na rzecz pokrzywdzonego albo na wskazany przez niego cel społeczny. Odszkodowaniem jest natomiast kwota płacona w celu zrekompensowania szkody majątkowej, tj. w mieniu poszkodowanego.

WARTO ZAPAMIĘTAĆ

Zadośćuczynieniem jest rekompensatą za szkodę niemajątkową, natomiast odszkodowaniem jest kwota płacona tytułem rekompensaty za szkodę majątkową.

Niestety polskie ustawy podatkowe, a w szczególności ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie wymieniają wprost pojęcia „zadośćuczynienie”. W konsekwencji zadośćuczynienie nie jest wymienione wśród przychodów zwolnionych z podatku dochodowego od osób fizycznych. Zwolnione z tego podatku są natomiast niektóre rodzaje odszkodowań (art. 21 ust. 1 pkt 3, 3a i 3b updof).

Zgodnie z art. 21 ust. 3b updof wolne od podatku są odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, z wyjątkiem odszkodowań:

- otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

- dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Organy podatkowe z reguły ściśle interpretują zwolnienia podatkowe. Dlatego często traktują zadośćuczynienie pieniężne jako przychód podlegający opodatkowaniu.

Autopromocja

W piśmie z 14 czerwca 2006 r. nr US. 40 RPŁ/415/34/2006 w sprawie interpretacji prawa podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Wola stwierdził:

Katalog zwolnień od podatku dochodowego od osób fizycznych zawierają przepisy art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c wyżej wymienionej ustawy. Żaden z wyżej wskazanych przepisów nie stanowi o zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych wypłacanych przez sąd zasądzonych odsetek za zwłokę od zadośćuczynienia na rzecz osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i od zadośćuczynienia zasądzonego przez sąd na rzecz osób niesłusznie skazanych, niesłusznie tymczasowo aresztowanych lub niesłusznie zatrzymanych na podstawie art. 552 i 554 k.p.k. Zwolnienia od podatku, jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, muszą być interpretowane ściśle, to jest bez dokonywania wykładni zarówno rozszerzającej, jak i zwężającej danego przepisu podatkowego.

Tak więc wypłacane przez sąd zasądzone odsetki za zwłokę od zadośćuczynienia na rzecz osób represjonowanych za działalność na rzecz bytu Państwa Polskiego i od zadośćuczynienia zasądzonego przez sąd na rzecz osób niesłusznie skazanych, niesłusznie tymczasowo aresztowanych lub niesłusznie zatrzymanych na podstawie art. 552 i 554 k.p.k. podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Jednak nierzadko urzędy skarbowe uznają zadośćuczynienie za zwolnione z podatku dochodowego. Kierując się tą samą przesłanką braku rozróżnienia w ustawie podatkowej pojęcia „zadośćuczynienie”, dochodzą do wniosku, że mieści się ono w zakresie definicji odszkodowania.

Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku w piśmie z 26 kwietnia 2007 r. nr BI/4117-0014/07 stwierdził, że:

Zadośćuczynienie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającym na naprawieniu szkody niemajątkowej. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie różnicują świadczeń odszkodowawczych w zależności od tego, czy dotyczą one naprawienia szkody majątkowej czy niemajątkowej, a tym samym użyte przez ustawodawcę pojęcie odszkodowania należy odnosić również do zadośćuczynienia pieniężnego za szkodę niemajątkową (tj. za doznaną krzywdę). Charakter odszkodowawczy będzie miało również świadczenie polegające na naprawieniu szkody poprzez zwrot kosztów leczenia poszkodowanego.

Z kolei w postanowieniu w sprawie interpretacji prawa podatkowego Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań-Jeżyce z 10 kwietnia 2006 r. nr SD/415-11/06 znalazło się następujące stwierdzenie:

Pojęcie 'odszkodowanie' wiąże się jedynie z uszczerbkiem majątkowym, natomiast pojęcie 'zadośćuczynienie' - z doznaną krzywdą (uszczerbkiem niematerialnym), jednakże tego rodzaju rozróżnienia nie dokonują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji użyte przez ustawodawcę w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pojęcie odszkodowania odnosi się również do zadośćuczynienia.

Organ podatkowy zgodził się w tym przypadku z tezą podatnika, że wypłacone przez firmę ubezpieczeniową odszkodowanie, zadośćuczynienie i renta za następstwa błędu lekarza są zwolnione z podatku dochodowego.

Podobną argumentację zaprezentował Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście w postanowieniu w sprawie interpretacji prawa podatkowego z 10 marca 2006 r. nr 1435/FO3/415-16 /06/MG:

(...) uzyskana przez Pana kwota zasądzona od Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego - na mocy postanowienia Sądu Okręgowego tytułem zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania, którego strona jest stroną, ma charakter odszkodowawczy, a zatem korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Trzeba zauważyć, iż również Minister Finansów w piśmie z 11 kwietnia 2006 r. nr PB5/AŁ-033-30-1113/06 stwierdził, że użyte w art. 21 updof pojęcie odszkodowania dotyczy także zadośćuczynienia. Teza ta znalazła się też w piśmie nr PB5/IK-033-74-1130/04 p.o. Zastępcy Dyrektora Departamentu Podatków Bezpośrednich w Ministerstwie Finansów z 23 września 2004 r. do Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu.

WARTO ZAPAMIĘTAĆ

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie posługują się pojęciem „zadośćuczynienie”, co powoduje rozbieżności interpretacyjne co do zasad opodatkowania kwot uzyskanych tytułem zadośćuczynienia.

Najnowszym stanowiskiem Ministra Finansów w omawianej kwestii jest odpowiedź z 15 czerwca 2007 r. na interpelację poselską nr 8206, której w imieniu MF udzielił Jacek Dominik - Podsekretarz Stanu w MF.

W odpowiedzi tej p. Dominik stwierdził, że na gruncie przepisów updof pojęcie odszkodowania jest tożsame z pojęciem zadośćuczynienia i stanowi przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy. Dlatego też zadośćuczynienie przyznane wyrokiem sądu powinno korzystać ze zwolnienia przewidzianego dla odszkodowań w art. 21 ust. 1 pkt 3b updof. Natomiast zdaniem ministra Dominika zadośćuczynienie otrzymane przez podatnika na podstawie ugody pozasądowej nie mieści się w zakresie żadnego ze zwolnień przedmiotowych updof. Podlega zatem opodatkowaniu podatkiem dochodowym na ogólnych zasadach, według obowiązującej skali podatkowej. Nie ma w tym przypadku obowiązku odprowadzania zaliczek na podatek w trakcie roku, więc zadośćuczynienie to należy wykazać w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym je otrzymano, i opodatkować łącznie z innymi dochodami.

• art. 21 ust. 1 pkt 3, 3a, 3b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1378

• art. 24, 444, 445, 448 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 181, poz. 1287

Paweł Huczko

redaktor

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Zakup startupu - jak nie kupić kota w worku? Kluczowe: due dilligence. Poradnik dla inwestora

    Akwizycja firmy jest inwestycją, która ma się opłacać. To oczywiste twierdzenie staje się jeszcze bardziej prawdziwe w przypadku nabycia startupu, który kupuje się po to, by rozwijać biznes z pomysłem, mający duży potencjał. Zakup startupu zazwyczaj jest łatwiejszy niż założenie firmy od zera, szczególnie takiej, która ma się okazać jednorożcem w świecie biznesu. Jednak podjęcie takiego kroku jest obarczone sporym ryzykiem. Aż 9 na 10 nowo tworzonych startupów upada, z czego 20 proc. kończy działalność w ciągu pierwszego roku, a kolejne 50 proc. nie utrzymuje się na rynku dłużej niż 5 lat [Źródło: Startup Genome]. Można dyskutować z tymi statystykami, ale jeżeli nawet są prawdziwie tylko w połowie, to i tak wskazują na pewne negatywne zjawisko. Ryzyka biznesowego przy zakupie startupu nie da się zupełnie wyeliminować, ale można zadbać o to, by ograniczyć je do minimum. 

    Żądanie zmniejszenia kary umownej – sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania. Orzeczenie Sądu Najwyższego

    Występując o zmniejszenie kary umownej dłużnik jest zobligowany wskazać, do jakiej wysokości zmniejszenia żąda. Wyinterpretować to może również sąd, pod warunkiem, że taką możliwość daje całokształt działań procesowych dłużnika. Sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania, jeśli z działań strony nie wynika chęć zgłoszenia żądania o to - orzekł w wyroku z 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy (sygn. akt II CSKP 578/22).

    Przekształcenie, połączenie, wniesienie aportu a możliwość stosowania estońskiego CIT

    Estoński CIT staje się coraz bardziej popularną formą opodatkowania spółek. Warto jednak wskazać, że wiąże się z nią szereg ograniczeń i warunków, jakie musi spełnić spółka, aby móc korzystać z dobrodziejstw estońskiego CIT.

    MF: Kasowy PIT od 2025 roku. Niedługo pojawi się projekt

    W Ministerstwie Finansów toczą się już prace nad projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dot. wdrożenia w polskim systemie podatkowym kasowego PIT. W najbliższych dniach projekt ten ma zostać wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Takie informacje przekazał 22 lutego 2024 r. w Sejmie wiceminister finansów Jarosław Neneman. Ale te nowe przepisy wejdą w życie nie wcześniej niż od 2025 roku.

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe?

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe w 2024 roku? Od czego zależy wysokość kary?

    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    Ulga dla seniorów przed otrzymaniem emerytury - co mówi prawo?

    Czy seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej w PIT przed otrzymaniem emerytury, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o zwolnienie w podatku dochodowym nazywane „ulgą dla pracujących seniorów”.

    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    Ekoschematy obszarowe - są już stawki płatności za 2023 rok [tabela]

    Ustalone zostały stawki płatności w ramach ekoschematów obszarowych za 2023 rok - informuje resort rolnictwa.

    Zwrot podatku - kiedy? Czy da się przyspieszyć?

    Gdy z zeznania podatkowego PIT wynika nadpłata podatku, to urząd skarbowy dokona jej zwrotu. W jakim terminie można spodziewać się zwrotu podatku? Czy można przyspieszyć zwrot korzystając z usługi Twój e-PIT?

    REKLAMA