Kasowy PIT od 2025 roku. Dla kogo? Jak to działa? Co przedsiębiorcy powinni wiedzieć o nowych przepisach

• Na czym polega kasowy PIT?
• Kto będzie mógł skorzystać z metody kasowej?
• Obowiązek prowadzenia ewidencji

Na czym polega kasowy PIT?

Przedsiębiorca, który skorzysta z kasowego PIT, wszystkie przychody uzyskiwane w prowadzonej działalności gospodarczej będzie wykazywał w momencie uregulowania należności w całości, w części czy w ratach.

Nowo dodany przepis do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 14c ust 2 u.p.d.o.f.) wskazuje także, że w przypadku metody kasowej rozliczania przychodów za datę powstania przychodu uważa się dzień uregulowania należności, nie późniejszy niż dzień:
- upływu 2 lat, licząc od dnia wystawienia faktury, albo
- likwidacji działalności gospodarczej.

Taka sama zasada obowiązywać będzie również w stosunku do zobowiązań, które znajdą się w kosztach podatkowych dopiero po ich uregulowaniu w całości czy też w części. W takim przypadku będzie obowiązywała zasada potrącania kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym uregulowania zobowiązania.

Kasowy PIT ma charakter fakultatywny. Przedsiębiorca ma prawo, ale nie obowiązek, korzystać z tej formy rozliczania. Przedsiębiorca w jednym roku podatkowym może korzystać z tej formy rozliczania, a w kolejnym już nie. Jeżeli faktura została wystawiona w roku podatkowym, w którym podatnik stosował metodę kasową rozliczania przychodów, a uregulowanie należności nastąpiło w roku podatkowym, w którym podatnik tej metody nie stosuje, do ustalenia daty powstania przychodu wynikającego z tej faktury podatnik przyjmuje zasady ustalania tej daty stosowane w roku podatkowym, w którym faktura została wystawiona (art. 14c ust. 8 u.p.d.o.f.).

Kto będzie mógł skorzystać z metody kasowej?

Beneficjentami kasowego rozliczania PIT będą zarówno przedsiębiorcy, którzy już prowadzą działalność gospodarczą, jak także i ci, którzy dopiero noszą się z zamiarem jej założenia, po spełnieniu kilku niżej opisanych warunków. Z kasowej metody rozliczania przychodów nie skorzystają jednak spółki cywilne i spółki jawne. 

Z metody kasowej rozliczania przychodów mogą skorzystać przedsiębiorcy, o ile spełniają następujące założenia ustawowe (nowo dodany art. 14c ust. 1 u.p.d.o.f.):

1) działalność gospodarcza jest prowadzona samodzielnie (przedsiębiorca może zatrudniać pracowników),

2) przychody z prowadzonej działalności w roku bezpośrednio poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 1.000.000 zł. W przypadku przedsiębiorstwa w spadku w przychodach uwzględnia się również przychody z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie przez zmarłego przedsiębiorcę;

3) przedsiębiorca nie może prowadzić ksiąg rachunkowych (jedynie PKPiR lub Ewidencję Przychodów),

4) przedsiębiorca kontynuujący działalność gospodarczą złoży oświadczenie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie do 20. lutego roku podatkowego; a w przypadku podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego - w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności gospodarczej, a jeżeli rozpoczęcie działalności gospodarczej nastąpiło w grudniu roku podatkowego - w terminie do końca roku podatkowego.

Z kasowego PIT skorzystają przedsiębiorcy, którzy wybrali opodatkowanie:

• według skali podatkowej,
• podatkiem liniowym,
• zryczałtowanym podatkiem dochodowym,
• IP BOX,

Metoda kasowa rozliczania przychodów ma zastosowanie wyłącznie do przychodów, które:
1) wynikają z transakcji między podatnikiem a przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (każda sprzedaż na rzecz osób nieprowadzących działalności gospodarczej, tj. konsumentów, będzie rozliczana na zasadach ogólnych, które obowiązują przed zmianą przepisów) oraz
2) są udokumentowane fakturami wystawionymi w terminach określonych zgodnie z odrębnymi przepisami.

Zgodnie z nowo dodanym art. 14c ust. 5 u.p.d.o.f. metoda kasowa rozliczania przychodów nie ma zastosowania do transakcji pomiędzy przedsiębiorcą a:
1) podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., przy czym wielkość udziałów i praw, o których mowa w art. 23m ust. 2 pkt 1 lit. a–c, wynosi co najmniej 5%,
2) podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosujących szkodliwą konkurencję podatkową lub zagranicznym zakładem położonym na terytorium lub w kraju stosujących szkodliwą konkurencję podatkową.

Obowiązek prowadzenia ewidencji

Przedsiębiorcy, którzy wybiorą kasowy PIT, zobowiązani będą prowadzić ewidencję faktur dokumentujących przychody rozliczane wybraną metodą. Ewidencja taka powinna zawierać:

• numer faktury,
• datę wystawienia faktury,
• kwotę należności wynikającą z faktury,
• datę uregulowania należności.

Kasowy PIT daje możliwość przesunięcia w czasie podatku dochodowego od kontrahentów niepłacących w ustalonym terminie. Z pewnością ułatwi to prowadzenie działalności gospodarczej tym firmom, których klienci zwlekają z  płatnościami. Jednak kasowy PIT to nie tylko przywileje, ale i dodatkowe obowiązki. W przypadku braku płatności za datę powstania przychodu uważa się dzień uregulowania należności, jednak nie później niż dzień upływu 2 lat, licząc od dnia wystawienia faktury. Po tym czasie podatnik będzie obowiązany rozpoznać przychód, nawet jeżeli w tym czasie nie otrzyma od kontrahenta zapłaty wynikającej z faktury. 

Podstawa prawna: Ustawa z 27.09.2024 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw.

Marta Kielar, konsultant ds. podatków, Business Tax Professionals sp. z o.o. sp. k.

Polecamy: Podatki 2025 (komplet) 
Polecamy: Kasowy PIT – nowe rozwiązanie dla podatników prowadzących pkpir oraz opodatkowanych ryczałtem (PDF)