Kwota wolna od podatku 2018-2019

W okresie ostatnich lat rząd wprowadzał szereg reform związanych z administracją podatkową, a także zasadami obliczania i wysokością podatków. Jak w każdym przypadku modyfikacji otoczenia regulacyjnego, stosowane zmiany mają swoich zwolenników jak też i przeciwników. Nie zmienia to faktu, iż w przypadku obowiązującego prawa, wyłącznie jego dobra znajomość pozwala na prawidłowe wypełnienie obowiązków prawno – podatkowych. Składając deklarację PIT w 2018 roku, wielu podatników może skorzystać z tak zwanej kwoty wolnej od podatku. Jak to zrobić prawidłowo i jakie zasady wprowadzono w zakresie tych zwolnień za 2017 rok?

Kwota wolna od podatku – zasady działania i cel

Kwota wolna od podatku jest konstrukcją prawno – finansową. Zgodnie z obowiązującymi przepisami za rok 2017, a także 2018, zależna jest od podstawy opodatkowania danego, konkretnego podatnika. W uproszczeniu można więc przyjąć, że możliwość skorzystania z kwoty wolnej od podatku, a także jej wysokości, zależy od tego ile zarabia dany podatnik (jakie ma dochody). Kwota wolna od podatku została uregulowana w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych i wskazuje podział podatników na dwie grupy (według skali) oraz na cztery kategorie zależne od podstawy opodatkowania.

Z założenia ustawodawca chciał przewidzieć wsparcie dla najbiedniejszych i najbardziej potrzebujących. System ma więc działać tak, aby umożliwić niepłacenie podatku przez osoby osiągające najmniejsze dochody. Poprzez odjęcie od należnego podatku kwot zwolnionych, mogą oni nawet uzyskać zwrot wpłaconych wcześniej zaliczek. Wprowadzona nowa kwota wolna od podatku z roku na rok jest podwyższana, a według najnowszych zapowiedzi premiera Mateusza Morawieckiego, w najbliższym czasie planowane są kolejne zwiększenia kwoty wolnej od podatku.

Skala podatkowa i wysokość zobowiązań

Kwota wolna od podatku dotyczy osób, które opłacają podatek według skali podatkowej. W celu obliczenia wysokości możliwej pomocy od państwa, należy najpierw zakwalifikować podatnika do jednej z grup (skali). W tej kwestii granicą umowną jest kwota 85 528 zł - zarówno dla okresu podatkowego 2017 r. jak i nowego okresu 2018 r. Zgodnie z tym podziałem, podatek dochodowy pobiera się od podstawy obliczenia i wynosi:

• 18 % minus kwota zmniejszająca podatek: dla podstawy obliczenia podatku do 85 528 złotych;

• 15 395 zł 04 gr + 32 % nadwyżki ponad 85 528 zł minus kwota zmniejszająca podatek: dla podstawy obliczenia podatku ponad 85 528 zł.

Uwaga praktyczna i przykład:

W przypadku obliczania kwoty wolnej od podatku należy więc w pierwszej kolejności prawidłowo określić należny podatek, zależny między innymi właśnie od przynależności do jednej z tych grup podatkowych.

Pan Jan Kowalski zarobił w 2017 roku 90 000 zł netto. Jak powinien obliczyć należny podatek?

Podatek Pana Kowalskiego wyniesie 15 395 zł + 32 % od nadwyżki ponad 85 528 zł = 15 395 + 32 % x (90 000 – 85 528) = 15 395 + 32 % x 4472 = 16 826,04 zł. W przypadku spełnienia warunków do skorzystania z kwoty wolnej od podatku będzie ona odejmowana od tej kwoty.

Uwaga praktyczna i przykład:

Pan Jan Kowalski zarobił w 2017 roku  5 500 zł. Czy zapłaci podatek?

Pan Jan Kowalski ma prawo do kwoty wolnej od podatku do maksymalnie 1 188 zł. W jego przypadku kwota podatku wynosi 18 % x 5 500 zł = 990 zł. Jego zobowiązanie podatkowe w całości mieści się więc w możliwej do wykorzystania kwocie wolnej od podatku. Pan Kowalski nie zapłaci podatku. Ponadto, jeżeli w trakcie roku podatkowego pobierane były zaliczki na podatek przez płatnika (np. z wynagrodzenia przez pracodawcę Pana Kowalskiego), to może on uzyskać zwrot nadpłaconego podatku.  

Polecamy: PIT 2018. Komentarz

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Wysokość kwoty wolnej od podatku

Po obliczeniu podstawy opodatkowania, aby móc skorzystać z kwoty wolnej od podatku, należy zakwalifikować się do jednego z czterech katalogów osób, które mogą skorzystać z ulg. Z założenia górną granicą dochodową rocznie, do której można skorzystać z kwoty wolnej od podatku, jest ponad 127 000 zł.

W 2017 roku obowiązywały następujące katalogi podatników:

Podstawa obliczenia podatku	Kwota wolna
do 6600 zł	1188 zł
powyżej 6600 - do 11 000 zł	1188 zł pomniejszone o kwotę obliczoną według wzoru: 631 zł 98 gr x (podstawa obliczenia podatku – 6600 zł) ÷ 4400 zł
powyżej 11 000 – do 85 528 zł	556 zł 02 gr
powyżej 85 528 – do 127 000 zł	556 zł 02 gr pomniejszone o kwotę obliczoną według wzoru: 556 zł 02 gr x (podstawa obliczenia podatku – 85 528 zł) ÷ 41 472 zł

W 2018 roku obowiązywać będą następujące katalogi podatników:

Podstawa obliczenia podatku	Kwota wolna
do 8000 zł	1440 zł
powyżej 8000 zł – do 13 000 zł	1440 zł pomniejszone o kwotę obliczoną według wzoru: 883 zł 98 gr x (podstawa obliczenia podatku - 8000 zł) ÷ 5000 zł
powyżej 13 000 – do  85 528 zł	556 zł 02 gr
powyżej 85 528 zł – 127 000 zł	556 zł 02 gr pomniejszone o kwotę obliczoną według wzoru: 556 zł 02 gr x (podstawa obliczenia podatku - 85 528 zł) ÷ 41 472 zł

Rekomendacje dla podatników

W celu wykorzystania kwoty wolnej od podatku, należy w pierwszej kolejności sprawdzić uregulowania dotyczące okresu, za który składamy deklarację. Czyli - w kwietniu 2018 roku uregulowania dotyczące 2017 roku, zaś w kwietniu 2019 roku, uregulowania dotyczące roku 2018. Następnie, prawidłowo obliczyć podstawę opodatkowania, a na końcu umiejscowić się w odpowiedniej grupie, zależnej od dochodu. W przypadku, jeżeli dany podatnik przekracza maksymalne kwoty umożliwiające skorzystanie z kwoty wolnej od podatku, warto jeszcze zastanowić się nad ewentualnym wspólnym rozliczeniem z małżonkiem – jeżeli druga osoba zarabia mniej lub wcale.