Kiedy trzeba uiścić opłatę adiacencką

Opłaty adiacenckie, stanowiące dochody gmin, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Rozróżniamy dwa typy tych opłat, tj. opłaty adiacenckie związane z podziałem nieruchomości (zarówno samodzielnym, jak i dokonywanym w wyniku wcześniejszego scalenia) oraz opłaty adiacenckie, związane z budową urządzeń infrastruktury technicznej.

W przypadku podziału nieruchomości na wniosek jej właściciela, rada gminy może w ciągu 3 lat od takiego podziału nakazać zapłatę opłaty adiacenckiej w wysokości nie większej niż 30% różnicy w wartości nieruchomości. Różnicę tą oblicza się zasadniczo poprzez odjęcie od wartości nieruchomości po podziale jej wartość przed tym podziałem.

Jeżeli natomiast dokonuje się scalenia kilku nieruchomości i ponownego ich podziału, to rada gminy musi obciążyć ich właścicieli z tego tytułu opłatą adiacencką w wysokości do 50% wzrostu wartości tych nieruchomości. Do takiego scalania i podziału może dojść przykładowo w sytuacji, gdy przez istniejące nieruchomości chce się przeprowadzić drogę a właścicielom nieruchomości odda się w zamian inne tereny, przylegające do ich działek.

W takim przypadku różnicą wartości nieruchomości podlegającej „opodatkowaniu” opłatą adiacencką jest nie tylko sama różnica wartości po i przed podziałem, ale również uwzględnia się w niej wartość planowanych przy okazji tego scalania urządzeń infrastruktury technicznej.

Drugim rodzajem opłaty adiacenckiej, o którą chodzi pytającemu, jest opłata uiszczana w związku z wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, których budowa została sfinansowana w całości lub części ze środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, budżetu Unii Europejskiej lub innych środków zagranicznych, które nie podlegają zwrotowi. Dotyczy to budowy dróg oraz budowanych nad lub pod ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych gazowych i telekomunikacyjnych.

W tym przypadku, opłata adiacencka również może być nałożona w wysokości do 50% kwoty o jaką wzrosła wartość danej nieruchomości na skutek oddania do użytku drogi lub przyłączenia do nieruchomości zbudowanego urządzenia infrastruktury technicznej.

Nie jest to jednak opłata obligatoryjna – wójt (burmistrz/prezydent miasta) może ją ustalić w drodze decyzji w terminie 3 lat od podłączenia urządzeń lub udostępnienia drogi, ale tylko wtedy, gdy w dniu podłączenia urządzeń lub udostępnienia drogi obowiązywała uchwała rady gminy o wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej.

Odpowiadając zatem na pytanie wskazać należy, iż do zapłaty opłaty adiacenckiej będziemy mogli być zobowiązani (zmuszeni) tylko wtedy, gdy w momencie zakończenia inwestycji będzie obowiązywała w gminie uchwała o wysokości takiej opłaty – jeżeli rada gminy nie zdąży uchwalić wysokości tej opłaty, to nie będzie można wydać decyzji o konieczności jej zapłaty.

Jeżeli jednak dojdzie do konieczności zapłaty opłaty adiacenckiej, to pamiętać należy, iż można wnieść o jej rozłożenie na 10 rocznych lat, które podlegają co prawda oprocentowaniu, ale liczy się je według stopy redyskonta weksli NBP, która wynosi obecnie 3,75% w skali roku.

Grzegorz Musolf
ekspert podatkowy