REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy z tytułu bezumownego korzystania należy płacić VAT

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Tomasz Krywan
Tomasz Krywan
Doradca podatkowy; specjalista w zakresie prawa podatkowego. Autor wielu praktycznych odpowiedzi na pytania z zakresu prawa podatkowego i licznych publikacji na ten temat.
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Czy z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy należy zapłacić podatek od towarów i usług?

rada

REKLAMA

Autopromocja

Bezumowne korzystanie z rzeczy oraz odszkodowania za bezumowne korzystanie z rzeczy nie podlegają opodatkowaniu VAT. Inaczej jest w przypadku korzystania z rzeczy bez sporządzenia pisemnej umowy. W takiej sytuacji dochodzi do odpłatnego (w przypadku istnienia wynagrodzenia) lub nieodpłatnego (w przypadku braku wynagrodzenia) świadczenia usług opodatkowanego na zasadach ogólnych.

uzasadnienie

Z punktu widzenia ustawy o podatku od towarów i usług należy rozróżnić dwa rodzaje bezumownego korzystania z rzeczy. Pierwszy rodzaj to korzystanie z rzeczy bez żadnej umowy (właściwe bezumowne korzystanie z rzeczy). Drugi - korzystanie z rzeczy bez sporządzenia pisemnej umowy.

Bezumowne korzystanie

Właściwe bezumowne korzystanie z rzeczy (tj. korzystanie z rzeczy bez żadnej umowy) nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu dla żadnego podmiotu (zarówno dla korzystającego, jak i dla właściciela rzeczy).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Nieruchomości

Opodatkowaniu VAT nie podlegają również odszkodowania związane z bezumownym korzystaniem z rzeczy (najczęściej chodzi o bezumowne korzystanie z nieruchomości). Potwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 24 lipca 2007 r. (sygn. akt I SA/Gd 71/07, M. Podat. 2008/4/36).

Potwierdzają to również organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach. Jako przykład można wskazać interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 3 czerwca 2008 r. (sygn. IBPP3/443-164/08/IK). Czytamy w niej, że (...) w przypadku bezumownego korzystania z cudzej rzeczy właścicielowi przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za bezprawne korzystanie z jego własności. Zapłata określonej kwoty pieniężnej wiąże się z prawem żądania naprawienia wynikłej szkody z tytułu bezprawnego korzystania. Żądanie wynagrodzenia (roszczenie pieniężne) w swojej istocie nie stanowi należności za wykonanie usług, lecz odszkodowanie. Zatem przedmiotowego odszkodowania nie można traktować jako należności z tytułu świadczenia usługi, jest bowiem rekompensatą za niemożność pobierania pożytków.

PRZYKŁAD

Spółka XYZ jest właścicielem gruntu znajdującego się przy drodze. W maju 2009 r. na gruncie tym Jan Kowalski postawił przyczepę, z której sprzedawał truskawki i czereśnie. Po dwóch tygodniach spółka z o.o. dowiedziała się o tym fakcie i zażądała od Jana Kowalskiego zaprzestania sprzedaży, zabrania przyczepy oraz zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu. Odszkodowanie takie nie podlega opodatkowaniu VAT. Spółka z o.o. nie musi i nie może wystawić Janowi Kowalskiemu faktury za to odszkodowanie.

Pożytki z tytułu bezumownego korzystania

Bezumowne korzystanie z rzeczy nie podlega opodatkowaniu również wówczas, gdy osoba korzystająca z takiej rzeczy pobiera pożytki z tej rzeczy.

Jako przykład można wskazać decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 22 grudnia 2006 r. (sygn. P1-P-443/0007/06/Z). Czytamy w niej, że (...) bezumowna eksploatacja złóż piasków szklarskich, na którą Wnioskodawca nie wyraził zgody, nie stanowi dostawy piasków w świetle art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, natomiast żądanie z tego tytułu zapłaty nie stanowi należności za wykonanie czynności wymienionych w art. 5 ww. ustawy i tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

PRZYKŁAD

Spółka ABC jest właścicielem gruntu, na którym dziko rosną różnego rodzaju drzewa owocowe. W okresie od lipca do sierpnia Adam Nowak zbierał owoce z tych drzew i sprzedawał je w swoim sklepie. Spółka ABC dowiedziała się o tym fakcie w sierpniu i zażądała odszkodowania za bezumowne korzystanie z rzeczy (gruntu). Odszkodowanie to nie podlega opodatkowaniu VAT. Spółka z o.o. nie musi i nie może wystawić Adamowi Nowakowi faktury za to odszkodowanie.

 

Korzystanie na podstawie umowy ustnej

Od właściwego bezumownego korzystania z rzeczy należy odróżnić korzystanie z rzeczy bez sporządzenia pisemnej umowy, lecz za porozumieniem ustnym. W takiej sytuacji dochodzi do odpłatnego (w przypadku istnienia wynagrodzenia) lub nieodpłatnego (w przypadku braku wynagrodzenia) świadczenia usług. Dochodzi wtedy do podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych:

• odpłatnego świadczenia usług najmu lub dzierżawy (w przypadku istnienia wynagrodzenia) lub

• nieodpłatnego świadczenia usług użyczenia (w przypadku braku wynagrodzenia), jeżeli użyczenie rzeczy następuje na cele, które nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a użyczającemu podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu lub wytworzeniu tych rzeczy (zob. art. 8 ust. 2 ustawy o VAT).

PRZYKŁAD

Pan Adam (osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą) użyczył na miesiąc jeden ze swoich firmowych samochodów przyjacielowi, panu Witoldowi (również osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą). Nie została sporządzona żadna umowa. Mimo to użyczenie stanowi dla pana Adama podlegające opodatkowaniu nieodpłatne świadczenie usług, gdyż nastąpiło na cele, które nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Przysługiwało mu ponadto prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie samochodu.

Milczące przedłużenie umowy

Podobnie jest w przypadku tzw. milczącego przedłużenia umowy (np. umowy najmu czy dzierżawy).

Zwrócił na to uwagę Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 28 maja 2008 r. (sygn. ITPP2/443-198/08/AW). Czytamy w niej, że (...) o tym, czy bezumowne korzystanie z nieruchomości podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, decydować muszą w każdym przypadku konkretne okoliczności. W dalszej części interpretacji czytamy, że w przypadku gdy po zakończeniu umowy dotychczasowy najemca (dzierżawca) nadal użytkuje lokal za zgodą właściciela (nawet dorozumianą), płacąc z tego tytułu określone kwoty, to uwzględnić w takim przypadku należy, że: (...) na podstawie art. 674 K.c., jeżeli po upływie terminu oznaczonego w umowie albo w wypowiedzeniu najemca używa nadal rzecz za zgodą wynajmującego, poczytuje się w razie wątpliwości, że najem został przedłużony na czas nieoznaczony. Taka sytuacja wskazuje na kontynuację dotychczasowego stosunku zobowiązaniowego, który podlegał i dalej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

PRZYKŁAD

Umowa najmu lokalu użytkowego między firmami X i Y została zawarta na okres do końca grudnia 2008 r. Mimo upływu czasu, na jaki została zawarta, lokal - za zgodą firmy X - nadal jest użytkowany przez najemcę (firmę Y), który płaci firmie X czynsz najmu w dotychczasowej wysokości. W takim przypadku należy uznać, że doszło do milczącego przedłużenia umowy najmu, a w konsekwencji, że świadczenie usług najmu przez firmę X podlega opodatkowaniu VAT na zasadach ogólnych.

• art. 5 ust. 1 oraz art. 8 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11

• art. 674 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 79, poz. 662

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: Biuletyn VAT

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Dobroczynność, dzięki której zapłacisz niższy podatek. Sprawdź, jak to zrobić!

Angażujesz się w działania filantropijne? Wspierasz darowiznami fundacje i stowarzyszenia? Choć robisz to bezinteresownie, możesz na tym zyskać nie tylko w wymiarze społeczno-emocjonalnym. Darowiznę możesz odliczyć od dochodu przed opodatkowaniem podatku. Pamiętaj jednak, że to nie jest to samo co przekazanie 1,5% podatku.

Rozliczenie VAT przy uznanej reklamacji, gdy kupujący zatrzymuje część wadliwego towaru

Zgłosiliśmy reklamację w związku z wadliwym towarem. Kontrahent uznał reklamację, ale zamiast wystawić fakturę korygującą, wystawił notę uznaniową. Zwrócił nam zapłatę za część towaru, który został u nas i który sami zutylizujemy. Część towaru została wymieniona na towar wolny od wad. Czy korygujemy odliczony VAT? Czy dokonując utylizacji we własnym zakresie świadczymy usługę na rzecz sprzedawcy? Czy ta wymiana towaru powinna być rozliczona w VAT?

Odstąpienie od umowy: kiedy trzeba skorygować VAT z faktury zaliczkowej

Otrzymanie zaliczki na poczet dostawy towarów lub świadczenia usług wiąże się zasadniczo z powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Rezygnacja z transakcji, skutkująca zwrotem zaliczki i wystawieniem faktury korygującej, umożliwia sprzedawcy obniżenie kwoty podatku należnego. Nabywca jest z kolei obowiązany do odpowiedniej korekty odliczonego wcześniej podatku naliczonego. Jak jednak postąpić w sytuacji, gdy kontrahenci odstępują wprawdzie od zawartej umowy, lecz zaliczka zostaje zwrócona znacznie później lub jej zwrot w ogóle nie następuje. Transakcja nie dochodzi ostatecznie do skutku. Nie ma jednak również zwrotu zaliczki, a to jej wpłata generowała powstanie obowiązku podatkowego.

Ulga na ekspansję

Ulga na ekspansję to jedno z rozwiązań podatkowych, które miało na celu wsparcie przedsiębiorców w pozyskiwaniu nowych rynków poprzez możliwość zaliczenia do kosztów wydatków na reklamę nowych produktów oraz udział w targach. Przepisy w tym zakresie budzą jednak liczne wątpliwości interpretacyjne, zwłaszcza w odniesieniu do podmiotów, które nie wytwarzają fizycznie produktów, lecz jedynie sprzedają je pod własną marką.

REKLAMA

Czy można sprzedać środek trwały w czasie zawieszenia działalności gospodarczej.? Jak rozliczyć podatki od tej sprzedaży?

Wielu przedsiębiorców, którzy decydują się na zawieszenie działalności gospodarczej, zastanawia się, jak prawidłowo rozliczyć sprzedaż środków trwałych. Często pojawiają się pytania, czy w trakcie zawieszenia można sprzedać firmowy majątek i czy od takiej transakcji należy odprowadzić podatek. Wbrew pozorom, sprawa nie jest skomplikowana.

CFO w firmie – dlaczego warto go docenić, zwłaszcza w sytuacji kryzysowej

O roli dyrektorów finansowych w zarządzaniu kryzysowym na przykładzie sytuacji, w jakiej znalazły się międzynarodowe organizacje pozarządowe – pisze Jarosław Czubacki, Head of Finance w Fundacji Save the Children Polska.

KSeF tuż za rogiem! Księgowi mówią jasno: za zgodność e-faktur odpowiadać będą przedsiębiorcy

KSeF już jest na horyzoncie. Przedsiębiorcy wciąż jednak zwlekają z przygotowaniami do e-faktur, licząc na pomoc księgowych z biur rachunkowych. Tymczasem to oni sami będą odpowiadać za zgodność z nowymi przepisami. Jak dobrze przygotować firmę i uniknąć kosztownych potknięć? Sprawdź, co zrobić już teraz.

Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Wielką Brytanią – kompendium wiedzy dla polskich rezydentów podatkowych

W erze globalnej mobilności zawodowej i kapitałowej coraz więcej Polaków uzyskuje dochody z zagranicy. Najczęściej chodzi o Wielką Brytanię – kraj, który od lat przyciąga naszych obywateli do pracy, prowadzenia działalności gospodarczej czy inwestowania. W takim kontekście kluczowa staje się znajomość zasad opodatkowania dochodów uzyskiwanych w UK przez osoby będące polskimi rezydentami podatkowymi.

REKLAMA

Prof. W. Modzelewski: VAT unijny to największe zagrożenie dla uczciwych podatników. Trzeba zrezygnować z pozornych działań uszczelniających i napisać od nowa ustawę o VAT

Powoli ale skutecznie przebija się do świadomości podatników diagnoza, że VAT unijny, wprowadzony w Polsce w 2004 r., był od początku nieznaną w historii pułapką zastawioną nie tylko na nasze państwo, lecz również na dziesiątki tysięcy naiwnych i uczciwych podatników, którzy mieli być (i są nadal) ofiarami tego eksperymentu – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Ordynacja podatkowa - MF szykuje liczne zmiany od 2026 r. Przedawnienie, zapłata podatku, zwrot nadpłaty, MDR i wiele innych nowości w projekcie nowelizacji

W dniu 28 marca 2025 r. opublikowany został projekt bardzo obszernej nowelizacji Ordynacji podatkowej i kilkunastu innych ustaw. Zmiany są bardzo liczne i mają wejść w życie 1 stycznia 2026 r. Ministerstwo Finansów informuje, że celem tej nowelizacji jest poprawa relacji między podatnikami i organami podatkowymi, zwiększenie efektywności działania organów podatkowych oraz doprecyzowanie przepisów, których stosowanie budzi wątpliwości. Zobaczmy jakie zmiany czekają podatników od początku przyszłego roku.

REKLAMA