REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy z tytułu bezumownego korzystania należy płacić VAT

Tomasz Krywan
Tomasz Krywan
Doradca podatkowy; specjalista w zakresie prawa podatkowego. Autor wielu praktycznych odpowiedzi na pytania z zakresu prawa podatkowego i licznych publikacji na ten temat.
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Czy z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy należy zapłacić podatek od towarów i usług?

rada

REKLAMA

Autopromocja

Bezumowne korzystanie z rzeczy oraz odszkodowania za bezumowne korzystanie z rzeczy nie podlegają opodatkowaniu VAT. Inaczej jest w przypadku korzystania z rzeczy bez sporządzenia pisemnej umowy. W takiej sytuacji dochodzi do odpłatnego (w przypadku istnienia wynagrodzenia) lub nieodpłatnego (w przypadku braku wynagrodzenia) świadczenia usług opodatkowanego na zasadach ogólnych.

uzasadnienie

Z punktu widzenia ustawy o podatku od towarów i usług należy rozróżnić dwa rodzaje bezumownego korzystania z rzeczy. Pierwszy rodzaj to korzystanie z rzeczy bez żadnej umowy (właściwe bezumowne korzystanie z rzeczy). Drugi - korzystanie z rzeczy bez sporządzenia pisemnej umowy.

Bezumowne korzystanie

Właściwe bezumowne korzystanie z rzeczy (tj. korzystanie z rzeczy bez żadnej umowy) nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu dla żadnego podmiotu (zarówno dla korzystającego, jak i dla właściciela rzeczy).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Nieruchomości

Opodatkowaniu VAT nie podlegają również odszkodowania związane z bezumownym korzystaniem z rzeczy (najczęściej chodzi o bezumowne korzystanie z nieruchomości). Potwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 24 lipca 2007 r. (sygn. akt I SA/Gd 71/07, M. Podat. 2008/4/36).

Potwierdzają to również organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach. Jako przykład można wskazać interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 3 czerwca 2008 r. (sygn. IBPP3/443-164/08/IK). Czytamy w niej, że (...) w przypadku bezumownego korzystania z cudzej rzeczy właścicielowi przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za bezprawne korzystanie z jego własności. Zapłata określonej kwoty pieniężnej wiąże się z prawem żądania naprawienia wynikłej szkody z tytułu bezprawnego korzystania. Żądanie wynagrodzenia (roszczenie pieniężne) w swojej istocie nie stanowi należności za wykonanie usług, lecz odszkodowanie. Zatem przedmiotowego odszkodowania nie można traktować jako należności z tytułu świadczenia usługi, jest bowiem rekompensatą za niemożność pobierania pożytków.

PRZYKŁAD

Spółka XYZ jest właścicielem gruntu znajdującego się przy drodze. W maju 2009 r. na gruncie tym Jan Kowalski postawił przyczepę, z której sprzedawał truskawki i czereśnie. Po dwóch tygodniach spółka z o.o. dowiedziała się o tym fakcie i zażądała od Jana Kowalskiego zaprzestania sprzedaży, zabrania przyczepy oraz zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu. Odszkodowanie takie nie podlega opodatkowaniu VAT. Spółka z o.o. nie musi i nie może wystawić Janowi Kowalskiemu faktury za to odszkodowanie.

Pożytki z tytułu bezumownego korzystania

Bezumowne korzystanie z rzeczy nie podlega opodatkowaniu również wówczas, gdy osoba korzystająca z takiej rzeczy pobiera pożytki z tej rzeczy.

Jako przykład można wskazać decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 22 grudnia 2006 r. (sygn. P1-P-443/0007/06/Z). Czytamy w niej, że (...) bezumowna eksploatacja złóż piasków szklarskich, na którą Wnioskodawca nie wyraził zgody, nie stanowi dostawy piasków w świetle art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, natomiast żądanie z tego tytułu zapłaty nie stanowi należności za wykonanie czynności wymienionych w art. 5 ww. ustawy i tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

PRZYKŁAD

Spółka ABC jest właścicielem gruntu, na którym dziko rosną różnego rodzaju drzewa owocowe. W okresie od lipca do sierpnia Adam Nowak zbierał owoce z tych drzew i sprzedawał je w swoim sklepie. Spółka ABC dowiedziała się o tym fakcie w sierpniu i zażądała odszkodowania za bezumowne korzystanie z rzeczy (gruntu). Odszkodowanie to nie podlega opodatkowaniu VAT. Spółka z o.o. nie musi i nie może wystawić Adamowi Nowakowi faktury za to odszkodowanie.

 

Korzystanie na podstawie umowy ustnej

Od właściwego bezumownego korzystania z rzeczy należy odróżnić korzystanie z rzeczy bez sporządzenia pisemnej umowy, lecz za porozumieniem ustnym. W takiej sytuacji dochodzi do odpłatnego (w przypadku istnienia wynagrodzenia) lub nieodpłatnego (w przypadku braku wynagrodzenia) świadczenia usług. Dochodzi wtedy do podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych:

• odpłatnego świadczenia usług najmu lub dzierżawy (w przypadku istnienia wynagrodzenia) lub

• nieodpłatnego świadczenia usług użyczenia (w przypadku braku wynagrodzenia), jeżeli użyczenie rzeczy następuje na cele, które nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a użyczającemu podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu lub wytworzeniu tych rzeczy (zob. art. 8 ust. 2 ustawy o VAT).

PRZYKŁAD

Pan Adam (osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą) użyczył na miesiąc jeden ze swoich firmowych samochodów przyjacielowi, panu Witoldowi (również osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą). Nie została sporządzona żadna umowa. Mimo to użyczenie stanowi dla pana Adama podlegające opodatkowaniu nieodpłatne świadczenie usług, gdyż nastąpiło na cele, które nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Przysługiwało mu ponadto prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie samochodu.

Milczące przedłużenie umowy

Podobnie jest w przypadku tzw. milczącego przedłużenia umowy (np. umowy najmu czy dzierżawy).

Zwrócił na to uwagę Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 28 maja 2008 r. (sygn. ITPP2/443-198/08/AW). Czytamy w niej, że (...) o tym, czy bezumowne korzystanie z nieruchomości podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, decydować muszą w każdym przypadku konkretne okoliczności. W dalszej części interpretacji czytamy, że w przypadku gdy po zakończeniu umowy dotychczasowy najemca (dzierżawca) nadal użytkuje lokal za zgodą właściciela (nawet dorozumianą), płacąc z tego tytułu określone kwoty, to uwzględnić w takim przypadku należy, że: (...) na podstawie art. 674 K.c., jeżeli po upływie terminu oznaczonego w umowie albo w wypowiedzeniu najemca używa nadal rzecz za zgodą wynajmującego, poczytuje się w razie wątpliwości, że najem został przedłużony na czas nieoznaczony. Taka sytuacja wskazuje na kontynuację dotychczasowego stosunku zobowiązaniowego, który podlegał i dalej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

PRZYKŁAD

Umowa najmu lokalu użytkowego między firmami X i Y została zawarta na okres do końca grudnia 2008 r. Mimo upływu czasu, na jaki została zawarta, lokal - za zgodą firmy X - nadal jest użytkowany przez najemcę (firmę Y), który płaci firmie X czynsz najmu w dotychczasowej wysokości. W takim przypadku należy uznać, że doszło do milczącego przedłużenia umowy najmu, a w konsekwencji, że świadczenie usług najmu przez firmę X podlega opodatkowaniu VAT na zasadach ogólnych.

• art. 5 ust. 1 oraz art. 8 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11

• art. 674 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 79, poz. 662

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn VAT

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Składka zdrowotna to zwykły podatek. Przedsiębiorcy czekają na ryczałtową składkę (realizację obietnicy wyborczej). Doczekają się?

Negatywne skutki „Polskiego Ładu” odczuwa wielu przedsiębiorców zwłaszcza z sektora MŚP. Tzw. „Polski Ład” przedsiębiorcom kojarzy się głównie z tego, że składka na ubezpieczenie zdrowotne jest miesięczna i niepodzielna, i wynosi 9% podstawy wymiaru składki – uważa dr n. pr. Marek Woch – b. Zastępca Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. 

Spółki odetchną z ulgą. Minister finansów szykuje ważne zmiany w podatku

Sprawa dotyczy podatku u źródła. Ministerstwo Finansów chce, aby obcokrajowiec, który zasiada w zarządzie polskiej spółki, nie musiał już musiał mieć polskiego numeru PESEL lub NIP do podpisania oświadczenia, które pozwoli spółce nie potrącać i nie płacić polskiemu fiskusowi podatku u źródła od należności wypłacanych za granicę. Pisze o tym "Dziennik Gazeta Prawna".

Wakacje od ZUS już w 2024 roku - kto i kiedy może skorzystać? Jak to zrobić?

Wielu przedsiębiorców na to czekało. Wakacje od ZUS już niedługo staną się faktem. 9 maja 2024 roku uchwalono nowelizację ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza do polskiego prawa tzw. wakacje składkowe. Nowe przepisy wchodzą w życie 1 listopada 2024 roku. Podpowiadamy, od kiedy można skorzystać z tego rozwiązania i jakie warunki należy spełnić.

Urlop wypoczynkowy 2024 (od A do Z). Wymiar, zasady, wynagrodzenie, zmiana pracodawcy, prawa i obowiązki pracownika oraz zakładu pracy

Jaki jest wymiar urlopu wypoczynkowego i od czego zależy? Jak powinien być udzielany urlop wypoczynkowy? Co to jest urlop proporcjonalny? Jakie są prawa i obowiązki pracodawcy a jakie pracownika? Wyjaśnia specjalistka ds. kadr i płac.

REKLAMA

Samofakturowanie - kto powinien wystawić duplikat faktury?

W imieniu niektórych sprzedawców wystawiam faktury na zasadzie samofakturowania. Jak powinienem postąpić, jeżeli jeden ze sprzedawców zgłosił mi, że zgubił fakturę, którą dla niego wystawiłem. Czy mogę mu wystawić duplikat?

Dążenie do płacenia jak najniższych podatków nie jest zakazane, jest naturalnym prawem każdego podatnika. Takie jest stanowisko NSA

Dążenie do płacenia jak najniższych podatków nie jest prawnie zakazane, a jest niejako naturalnym prawem każdego podatnika. Organy, a później sądy, mogą jedyni oceniać zgodność z prawem tych dążeń. Przypomniał sąd administracyjny, uchylając zaskarżoną przez przedsiębiorcę decyzję naczelnika urzędu celno-skarbowego.

Składka zdrowotna odpowiada za likwidację niejednego mikroprzedsiębiorstwa. To największy grzech Polskiego Ładu. Będą zmiany w przepisach

Polski Ład kojarzy się przedsiębiorcom głównie ze składką zdrowotną. Właściciele firm płacą zdecydowanie więcej niż przed reformą. "Składka zdrowotna odpowiada za likwidację niejednego mikroprzedsiębiorstwa. To największy grzech Polskiego Ładu" – uważa Damian Trepanowski, członek zarządu Business Tax Group. Rząd obiecuje zmianę problematycznych przepisów.

Cena LPG o 20% w górę na jesieni 2024 r. Po 20 grudnia pełne embargo na gaz z Rosji

Ilość LPG na polskim rynku w 2024 r. bardzo wzrosła, więc efektu wstrzymania dostaw tego paliwa z Rosji jeszcze nie widać - ocenił dla PAP dyrektor Generalny Polskiej Organizacji Gazu Płynnego Bartosz Kwiatkowski. Jego zdaniem wzrost cen LPG, o co najmniej 20 proc. będzie odczuwalny jesienią.

REKLAMA

Podatek od nieruchomości 2025: Czym jest całość techniczno-użytkowa budowli?

Centrum projektu zmian w podatku od nieruchomości, które mają wejść w życie z dniem 1 stycznia 2025 r., jest rozszerzenie definicji budowli o instalacje i urządzenia, które stanowią wraz z tym obiektem całość techniczno-użytkową. Czym ona jest, czyli – gdzie budowla ma mieć początek, a gdzie koniec? Dlaczego, to taki problem dla podatników?

Będą zmiany w podatku od nieruchomości. Ale przedsiębiorcy wyrażają zdecydowany sprzeciw wobec tych propozycji

Nowe przepisy dotyczące podatku od nieruchomości są bardzo niekorzystne dla firm. Propozycje zmian definicji budynku i budowli na potrzeby podatku od nieruchomości spowodują drastyczny wzrost opodatkowania majątku firm. Przedsiębiorcy wyrażają zdecydowany sprzeciw wobec tych propozycji.

REKLAMA