Jak rozliczać VAT w przypadku zakupu biletów lotniczych dla pracowników

RADA

Zasady rozliczania VAT w przypadku zakupu biletów lotniczych różnią się w zależności od tego, czy chodzi o bilety lotnicze na trasach krajowych, czy też o bilety lotnicze na trasach międzynarodowych. Usługi transportu lotniczego na trasach krajowych opodatkowane są 7-proc. stawką VAT, natomiast w przypadku lotów na trasach międzynarodowych - stawką 0%. Przekazanie biletu lotniczego pracownikowi odbywającemu podróż służbową nie stanowi podlegającego opodatkowaniu nieodpłatnego świadczenia usług. Nie trzeba w takim wypadku wystawiać faktury wewnętrznej z VAT. Natomiast przekazanie biletów krajowych jako nagród dla pracowników podlega opodatkowaniu VAT jako nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste pracowników i powinno być udokumentowane fakturą wewnętrzną z 7-proc. VAT. Z tym że przekazanie pracownikom jako nagród biletów lotniczych na trasach międzynarodowych już wygląda inaczej. Opodatkowanie takich usług według stawki 0% powoduje brak podatku naliczonego przy nabyciu, a w konsekwencji - brak opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług. W efekcie nie trzeba wystawiać faktury wewnętrznej z naliczonym z tego tytułu VAT.

UZASADNIENIE

Rozwój tanich linii lotniczych spowodował, że coraz częściej podróżujemy samolotami. Bilety lotnicze są kupowane również przez przedsiębiorców, którzy wysyłają pracowników w podróże służbowe czy też przekazują te bilety w ramach nagród. Pojawia się w związku z tym pytanie, jak tego typu czynności rozliczać na gruncie VAT.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że zakup biletu lotniczego stanowi w istocie zakup usługi transportu lotniczego. Bilet jest jedynie dokumentem uprawniającym do skorzystania z nabytej usługi. Podobnie ma się rzecz ze sprzedażą czy przekazaniem biletu. Opodatkowanie takiej czynności należy rozpatrywać w kontekście opodatkowania świadczenia usług, a nie dostaw towarów. Ponadto należy wskazać, że usługi transportu lotniczego opodatkowane są stawką 7%. Tak jest w przypadku lotów na trasach krajowych (art. 41 ust. 2 w zw. z poz. 148 i 149 załącznika nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług). Natomiast stawką 0% opodatkowane są usługi tego transportu w przypadku lotów na trasach międzynarodowych (art. 83 ust. 1 pkt 23 w zw. z art. 83 ust. 3 pkt 2 ustawy).

Ważne!

Usługi transportu lotniczego na trasach krajowych opodatkowane są 7-proc. stawką VAT, natomiast w przypadku lotów na trasach międzynarodowych - stawką 0%.

Mając to na uwadze, zauważyć należy, że podatek naliczony przy zakupie biletów lotniczych występuje tylko w przypadku zakupu biletów krajowych. Podatek od zakupu biletów dla pracowników odbywających podróże służbowe:

1) może zostać odliczony w całości - jeśli podróż służbowa pracownika dotyczy w całości działalności opodatkowanej pracodawcy,

2) może zostać odliczony w części (ustalonej na podstawie tzw. proporcji - art. 90 ustawy) - jeśli podróż służbowa pracownika dotyczy jednocześnie działalności opodatkowanej i zwolnionej pracodawcy,

3) nie może zostać odliczony - jeśli podróż służbowa pracownika dotyczy w całości działalności zwolnionej z podatku.

Niezależnie od tego, która z powyższych sytuacji ma miejsce, przekazanie biletu lotniczego pracownikowi odbywającemu podróż służbową nie stanowi podlegającego opodatkowaniu nieodpłatnego świadczenia usługi. W konsekwencji nie trzeba wystawiać faktury wewnętrznej z naliczonym z tego tytułu VAT. Nieodpłatne świadczenie usług podlega bowiem opodatkowaniu tylko wówczas, gdy nie jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa przez podatnika (art. 8 ust. 2 ustawy). Zaś przekazanie biletów lotniczych pracownikowi odbywającemu podróż służbową jest niewątpliwie związane z prowadzeniem takiego przedsiębiorstwa.

Ważne!

Przekazanie biletu lotniczego pracownikowi odbywającemu podróż służbową nie stanowi podlegającego opodatkowaniu nieodpłatnego świadczenia usług. Nie trzeba w takim wypadku wystawiać faktury wewnętrznej z VAT.

W przypadku zakupu biletów lotniczych na trasach międzynarodowych podatek naliczony, ze względu na opodatkowanie takich usług stawką 0%, nie występuje. Jednocześnie, podobnie jak w przypadku krajowych biletów lotniczych, przekazanie biletów lotniczych na trasach międzynarodowych pracownikom odbywającym podróże służbowe nie stanowi nieodpłatnego świadczenia usług (a więc także nie trzeba wystawiać faktury wewnętrznej z naliczonym z tego tytułu VAT). Po pierwsze ze względu na związek takiego przekazania z prowadzeniem przedsiębiorstwa przez pracodawcę, po drugie - ze względu na brak przy nabyciu podatku naliczonego, który mógłby podlegać odliczeniu (istnienie prawa do odliczenia jest drugim z warunków opodatkowania nieodpłatnie świadczonych usług - art. 8 ust. 2 ustawy).

Bilety lotnicze mogą być również kupowane w celu przekazania ich pracownikom jako nagrody. W przypadku zakupu biletów krajowych wchodzą w grę dwa rozwiązania.

Po pierwsze można uznać, że zakup takich biletów stanowi zakup usług pośrednictwa wykorzystywanych do wykonywania czynności opodatkowanych (zakładając, że pracodawca wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane; w przypadku wykonywania również czynności zwolnionych wchodzi w grę odliczenie proporcjonalne lub - jeśli bilet otrzymuje pracownik, którego praca dotyczy wyłącznie czynności zwolnionych z podatku - brak prawa do odliczenia), które dają prawo do odliczenia podatku naliczonego przy ich zakupie. Przyjęcie takiego wniosku powoduje, że przekazanie biletów krajowych jako nagród dla pracowników podlega opodatkowaniu VAT jako nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste pracowników (art. 8 ust. 2 ustawy) i powinno być udokumentowane fakturą wewnętrzną (z podatkiem naliczonym według stawki 7%).

Ważne!

Przekazanie biletów krajowych jako nagród dla pracowników podlega opodatkowaniu VAT jako nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste pracowników i powinno być udokumentowane fakturą wewnętrzną z 7% VAT.

Po drugie można przyjąć, że związek między zakupami takich biletów a wykonywanymi przez pracodawcę czynnościami opodatkowanymi jest zbyt pośredni, aby można było w tym zakresie korzystać z prawa do odliczenia. Przyjęcie takiego stanowiska oznacza, że przekazanie takich biletów nie podlega opodatkowaniu VAT jako nieodpłatne świadczenie usług (a więc także nie trzeba wystawiać faktury wewnętrznej z naliczonym z tego tytułu VAT). Osobiście za prawidłowe uważam pierwsze z zaprezentowanych stanowisk. Niemniej jednak, ze względu na niejasne przepisy w omawianym zakresie, jest możliwe postępowanie na oba wskazane sposoby.

Podobnych problemów nie ma w przypadku przekazania pracownikom jako nagród biletów lotniczych na trasach międzynarodowych. Opodatkowanie takich usług według stawki 0% powoduje brak podatku naliczonego przy nabyciu, a w konsekwencji - brak opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług (a więc nie trzeba wystawiać faktury wewnętrznej z naliczonym z tego tytułu VAT).

Warto wspomnieć również o sytuacji, kiedy podatnik nabywa usługi transportu międzynarodowego od zagranicznych kontrahentów. Wówczas mamy do czynienia z importem usług transportu lotniczego. Zobowiązanym do rozliczenia podatku od świadczonych usług transportu jest podmiot, który tę usługę zakupił, a nie świadczący usługi. Obowiązek podatkowy od usługi transportu spoczywa na nabywcy usługi. Nabywca powinien wystawić wówczas fakturę wewnętrzną oraz wykazać import w deklaracji podatkowej VAT-7.

l art. 8 ust. 2, art. 41 ust. 2 w zw. z poz. 148 i 149 załącznika nr 3, art. 83 ust. 1 pkt 23 w zw. z art. 83 ust. 3 pkt 2, art. 86 ust. 1 oraz art. 90 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 143, poz. 1029

Tomasz Krywan

konsultant podatkowy