Czy zmiana rodzaju działalności powoduje obowiązek złożenia VAT-Z

rada

Nawet jeśli nie będzie Pan już świadczył usług transportowych, nadal będzie Pan wykonywał czynności opodatkowane, tj. najem na cele użytkowe, który jest opodatkowany VAT według 22-proc. stawki. Nie powinien Pan zatem składać zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania działalności VAT-Z. Z tytułu świadczenia usług najmu nadal pozostanie Pan podatnikiem VAT czynnym, zobowiązanym do rozliczania się z tytułu VAT. Ponadto powinien Pan dokonać aktualizacji w urzędzie gminy, w wydziale ewidencji działalności gospodarczej i złożyć NIP-1 do urzęduskarbowego.

uzasadnienie

Z przedstawionego w pytaniu problemu wynika, że ma Pan zamiar zakończyć jedynie wykonywanie działalności gospodarczej opodatkowanej w zakresie świadczenia usług transportowych. Natomiast w miejsce tego będzie Pan świadczył usługi najmu nieruchomości na cele użytkowe. Tego rodzaju działalność podlega opodatkowaniu według stawki VAT w wysokości 22%.

W takiej sytuacji nie ma zatem możliwości przeprowadzenia likwidacji działalności gospodarczej. Trzeba bowiem pamiętać, iż najem również jest rodzajem działalności gospodarczej, która podlega regulacjom ustawy o VAT.

Możemy wyróżnić dwa rodzaje najmu. Najem na cele mieszkaniowe i najem na cele użytkowe. Ten pierwszy podlega zwolnieniu przedmiotowemu z VAT. Zgodnie bowiem z poz. 4 załącznika nr 4 do ustawy o VAT usługi sklasyfikowane pod symbolem ex 70.20.11 w zakresie wynajmowania lub dzierżawienia nieruchomości o charakterze mieszkalnym na własny rachunek, z wyłączeniem wynajmu lokali w budynkach mieszkalnych na cele inne niż mieszkaniowe, są zwolnione z VAT. Tym samym na podstawie przepisów art. 43 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT najem na cele użytkowe, a o takim mowa w pytaniu, będzie podlegał opodatkowaniu VAT według stawki podstawowej, czyli 22%.

WaŻne!

Najem na cele mieszkaniowe jest zwolniony z VAT, natomiast na cele użytkowe opodatkowany według stawki VAT w wysokości 22%.

Rezygnacja z wykonywania usług w zakresie transportu nie zmienia zatem faktu, że nadal będzie Pan wykonywał czynności opodatkowane, co jednocześnie wyklucza możliwość całkowitej likwidacji działalności gospodarczej poprzez złożenie VAT-Z i wykreślenie z ewidencji podatników.

Do rejestracji w VAT i rozliczania się z tego podatku za okresy miesięczne, względnie kwartalnie, zobowiązani są podatnicy wykonujący czynności opodatkowane tym podatkiem. Tylko całkowite zaprzestanie wykonywania jakichkolwiek czynności podlegających ustawie o VAT może świadczyć o tym, że podatnik nie będzie już prowadził działalności gospodarczej. W takiej sytuacji składa on VAT-Z, jak również NIP-3. VAT-Z należy złożyć w terminie 7 dni od dnia zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Natomiast zgłoszenie aktualizacyjne NIP-3 należy złożyć w terminie 14 dni od dnia zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych dla podatnika VAT, a dla podatnika podatku dochodowego w terminie 30 dni od dnia zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Likwidację działalności należy także zgłosić w ZUS. Trzeba to uczynić w terminie 7 dni od dnia wygaśnięcia tytułu do ubezpieczenia, czyli od dnia zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Nie podlega to żadnym dodatkowym opłatom. Podobnie jak wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej, czego dokonuje się w urzędzie gminy.

WaŻne!

Likwidując jednoosobową działalność gospodarczą, w urzędzie skarbowym należy złożyć VAT-Z oraz NIP-3.

Zatem tylko gdyby zaprzestał Pan zupełnego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych i nie świadczył usług w zakresie najmu, wówczas musiałby Pan rozpocząć procedurę likwidacji działalności gospodarczej zgodnie z zasadami omówionymi powyżej. Do tego oczywiście doszłyby wszelkie obowiązku w zakresie rozliczeń w poszczególnych podatkach. Jednak w Pana przypadku nie będzie to miało zastosowania, ponieważ Pan nie będzie likwidował działalności gospodarczej, lecz tylko zmieniał zakres jej prowadzenia.

Dlatego jedyne, co powinien Pan zrobić, to dokonać aktualizacji w ewidencji działalności gospodarczej.

Wpisem do ewidencji jest również wykreślenie albo zmiana wpisu. Wniosek o wpis do ewidencji składa się na formularzu zgodnym z określonym wzorem urzędowym. Składając wniosek, wnioskodawca uiszcza opłatę.

Wniosek o dokonanie wpisu do ewidencji zawiera:

1) firmę przedsiębiorcy oraz jego numer PESEL, o ile taki posiada;

2) numer identyfikacji podatkowej (NIP), o ile taki posiada;

3) oznaczenie miejsca zamieszkania i adresu, adres do doręczeń przedsiębiorcy oraz adres, pod którym jest wykonywana działalność gospodarcza, a jeżeli przedsiębiorca wykonuje działalność poza miejscem zamieszkania - adres głównego miejsca wykonywania działalności i oddziału, jeżeli został utworzony;

4) określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej, zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD);

5) informacje o istnieniu lub ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej;

6) informacje o umowie spółki cywilnej, jeżeli taka została zawarta;

7) dane stałego pełnomocnika uprawnionego do prowadzenia spraw przedsiębiorcy, o ile przedsiębiorca udzielił takiego pełnomocnictwa.

Wniosek o wpis do ewidencji podlega opłacie w wysokości 100 złotych. Jeżeli wniosek dotyczy zmiany wpisu, opłata wynosi 50 złotych. Pobrane opłaty stanowią dochód budżetu gminy prowadzącej ewidencję. Tylko wniosek o wykreślenie wpisu jest zwolniony z opłat.

Jeśli wniosek nie będzie zawiera danych wymienionych w punktach od 1 do 7 lub jest nieopłacony, organ ewidencyjny niezwłocznie wzywa do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Wniosek o wpis do ewidencji może być wysłany listem poleconym. W tym przypadku własnoręczność podpisu wnioskodawcy powinna być poświadczona przez notariusza.

Wniosek o zmianę wpisu należy złożyć w terminie 7 dni od dnia zmiany danych powstałej po dniu dokonania wpisu do ewidencji.

WaŻne!

Wniosek o zmianę wpisu w ewidencji działalności gospodarczej należy złożyć w terminie 7 dni od dnia zmiany danych powstałej po dniu dokonania wpisu do ewidencji i uiścić opłatę w wysokości 50 zł.

Podsumowując, należy zatem stwierdzić, iż zobowiązany zgłosić zaprzestanie działalności jest tylko ten podatnik, który w ogóle nie wykonuje czynności podlegających opodatkowaniu. Natomiast jeśli podatnik jedynie ogranicza krąg wykonywanych przez siebie czynności podlegających opodatkowaniu, to w dalszym ciągu pozostaje podatnikiem podatku od towarów i usług, w związku z czym nie może zgłosić zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Podatnik taki ma jednak obowiązek złożenia zgłoszenia aktualizacyjnego.

Ponieważ lokal użytkowy, który jest własnością firmy jednoosobowej, będzie w dalszym ciągu wynajmowany w celach zarobkowych, nie może być mowy o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.

Z tytułu wynajmu lokalu na cele użytkowe nadal będzie Pan podatnikiem podatku od towarów i usług. Dlatego też nie powinien Pan składać zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na druku VAT-Z.

Obowiązkiem Pana będzie nadal sporządzanie deklaracji VAT-7 oraz rozliczanie się z tytułu podatków.

- art. 41 ust. 1, art. 43 ust. 1 pkt 1, art. 96 ust. 6, poz. 4 załącznika nr 4 do ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1382

- art. 27, art. 28, art. 30, art. 33 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 127, poz. 880

Magdalena Jabłecka

ekspert w zakresie VAT