Kategorie

Kiedy rozliczyć VAT w przypadku wykupienia wierzytelności od osoby fizycznej

Paweł Płotek
inforCMS
Jak należy określić moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu VAT, stawki podatku i podstawy opodatkowania w przypadku wykupienia wierzytelności osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą od spółki z o.o.?

rada

W przypadku jednorazowego nabycia wierzytelności przez podmiot niezajmujący się profesjonalnie obrotem wierzytelnościami nie powstaje obowiązek zapłaty i rozliczenia VAT. Nabywca będzie obowiązany zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu dokonania sprzedaży wierzytelności. Podmiot zajmujący się profesjonalnie obrotem wierzytelnościami, który nabywa wierzytelność, świadczy usługę. Według większości organów podatkowych i sądów usługa ta jest zwolniona z VAT. Podstawą opodatkowania jest obrót ustalany jako różnica między wartością nominalną nabywanej wierzytelności a ceną, po jakiej następuje nabycie. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, jednak nie później niż 7 dnia od dnia dokonania cesji. Szczegóły w uzasadnieniu.

uzasadnienie

Wykupienie wierzytelności następuje przez dokonanie jej cesji. W ramach umowy cesji dotychczasowy wierzyciel (cedent) przelewa wierzytelność na osobę trzecią (cesjonariusza), w konsekwencji czego cesjonariusz wstępuje w rolę dotychczasowego wierzyciela.

Nieprofesjonalny obrót wierzytelnościami

Rozliczenie tych transakcji zależy od tego, czy kupujący (cesjonariusz) działa jako podatnik VAT, czy też nie, w zakresie obrotu wierzytelnościami.

Dlatego, gdy nabywający wierzytelność nie zajmuje się profesjonalnie obrotem wierzytelnościami (jego czynność ma charakter jednorazowy i jest np. efektem wzajemnych rozliczeń), wówczas sprzedaż tej wierzytelności podlegać będzie wyłącznie podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Status zbywcy wierzytelności nie jest istotny. Gdyż z tytułu zbycia wierzytelności nie może on być podatnikiem VAT. Podatnikiem jest nabywca wierzytelności.

Profesjonalny obrót wierzytelnościami

Inaczej jest, gdy kupujący wierzytelność profesjonalnie zajmuje się obrotem wierzytelnościami. Rozliczanie takich transakcji wzbudza jednak liczne kontrowersje wśród organów podatkowych i sądów. Przez pojęcie podmiotu zajmującego się profesjonalnie obrotem wierzytelnościami należy rozumieć podmiot, który nabywa wierzytelności w celu jej egzekucji albo dalszej odsprzedaży.

UWAGA

Zobacz, jak przedstawiliśmy w publikacji „Encyklopedia księgowego” definicję wierzytelności.

„Skupowanie wierzytelności i późniejsze ich odzyskiwanie na własny rachunek jest zwolnione z podatku VAT. Tego rodzaju usługi skupu wierzytelności zaliczają się do usług pośrednictwa finansowego sklasyfikowanych w PKWiU Sekcja J ex 65-67 i, jako takie podlegają zwolnieniu z podatku od towarów i usług. Jednak według niektórych sądów administracyjnych czynność ta nie podlega w ogóle VAT (m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z 3 kwietnia 2007 r. SA/ Wr 89/07)”.

Pełna definicja w „Encyklopedii księgowego”. Ponad 300 innych kompleksowo wyjaśnionych haseł!

Nabycie wierzytelności w celu jej wykorzystania do operacji prawno-gospodarczych zaliczane jest do usług pośrednictwa finansowego. Usługa ta mieści się w grupowaniu PKWiU 65.23.10, tj. usługi pośrednictwa finansowego, gdzie indziej niesklasyfikowane, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalno-rentowych. Sprzedawca taki jest w opisanej sytuacji usługobiorcą.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

PKWiU posługuje się pojęciem usługi pośrednictwa finansowego. Jak wynika z załącznika nr 4, usługi te są zwolnione z opodatkowania VAT. Zatem w sytuacji gdy PKWiU posługuje się pojęciem usług finansowych, nie rozróżniając ich na nabywanie wierzytelności czy też na ich zbywanie, to również nabycie wierzytelności będzie zwolnione z VAT.

 

Reklama

Potwierdzają to również sądy administracyjne: „W ocenie sądu obrót wierzytelnościami w rozumieniu ustawy o VAT następuje już w momencie ich nabycia przez podmiot świadczący usługi finansowe w celu ich dalszej odsprzedaży lub windykacji na własny rachunek i ryzyko, a co się z tym wiąże cywilnoprawna czynność sprzedaży wierzytelności dokonana w takich warunkach jest po stronie nabywcy świadczeniem usługi pośrednictwa finansowego zwolnionej od podatku VAT” - czytamy w wyroku WSA we Wrocławiu z 29 maja 2007 r. (sygn. akt I SA/Wr 208/07).

Także organy podatkowe zajmują takie stanowisko: „W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, zakup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub w celu dalszej ich sprzedaży mieści się niewątpliwie w zakresie usług pośrednictwa finansowego - sklasyfikowanych według PKWiU w sekcji J ex (65-67). W tak ujmowanej usłudze mieści się cywilnoprawna instytucja przelewu wierzytelności (cesji) polegająca na przeniesieniu wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej między zbywcą wierzytelności (cedentem) a jej nabywcą (cesjonariuszem). W takim przypadku nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę pośrednictwa finansowego, której celem jest uwolnienie sprzedawcy wierzytelności od ciężaru jej egzekucji” - czytamy w piśmie z 31 grudnia 2007 r. Izby Skarbowej w Warszawie (nr 1401/PH-I/4407/14-16/07/AŁ/PV-I).

Dlatego cesjonariusz (nabywca wierzytelności) do świadczonej usługi, która polega na uwolnieniu dotychczasowego wierzyciela od operacji dochodzenia długów oraz od ryzyka niespłacenia wierzytelności, powinien zastosować zwolnienie. Cesjonariusz powinien wystawić fakturę na cedenta. Jest to szczególna sytuacja, gdyż zwykle to sprzedawca wystawia fakturę za wykonaną usługę.

Podstawą opodatkowania z tytułu świadczenia tej usługi dla nabywcy wierzytelności (cesjonariusza) jest różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności cedowanej a kwotą, jaką cesjonariusz zapłacił za tę wierzytelność. Różnica stanowi wynagrodzenie cesjonariusza i jest kwotą brutto. Ponieważ w tym przypadku stosujemy zwolnienie, jest również kwotą netto.

PRZYKŁAD

Spółka zajmująca się skupem wierzytelności zakupiła je od spółki ABC za kwotę 35 000 zł. Wierzytelność wynika z faktury i wynosi 40 000 zł. Dlatego podstawą opodatkowania będzie kwota 5000 zł.

Reklama

Obowiązek podatkowy u kupującego wierzytelność powstaje na zasadach ogólnych, a więc z chwilą wykonania usługi. Jeżeli wykonanie tej usługi potwierdzone będzie fakturą VAT, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu po wykonaniu usługi. Momentem wykonania usługi jest dzień dokonania cesji i zapłaty przez cesjonariusza na rzecz cedenta umówionej ceny za wierzytelność. Nie jest to natomiast dzień ściągnięcia należności od dłużnika lub uzyskania ceny za dalszą sprzedaż wierzytelności.

Pojawiają się opinie, że usługa ta jest opodatkowana stawką 22%, gdyż swoim zakresem obejmuje, zdaniem części organów podatkowych, ściąganie długów i factoring, które wyłączone są ze zwolnienia z VAT. Dlatego z powodu rozbieżności interpretacyjnych nabywca wierzytelności powinien się zwrócić do Ministra Finansów, za pośrednictwem właściwej izby skarbowej, z wnioskiem o wydanie interpretacji w tej sprawie.

• art. 5, 15, 19, 29 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 74, poz. 444

Paweł Płotek

ekspert w zakresie VAT

Źródło: Biuletyn VAT
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.

    Zwrot VAT niektórym podmiotom - zmiany od 1 lipca 2021 r.

    Zwrot VAT. Ustawodawca przygotował projekt nowego rozporządzenia w zakresie zwrotu VAT niektórym podmiotom. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 lipca 2021 r. Co się zmieni?

    Zarobki w Szwecji. Ile można zarobić zbierając jagody?

    Zarobki w Szwecji. Z danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego wynika, że średnia pensja w Szwecji wynosi 35,3 tys. koron brutto (ok. 15 tys. zł). Mediana wynosi 31,7 tys. koron brutto (ok. 14 tys. zł).

    Raportowanie niefinansowe ESG zyskuje na znaczeniu

    Raportowanie niefinansowe ESG (environmental, social i governance). Inwestorzy coraz częściej szukają informacji o wpływie spółek na środowisko i społeczeństwo. Polskie firmy rzadko jednak raportują takie kwestie. Dlaczego warto raportować? Co powinny zawierać raporty ESG?

    Globalna stawka CIT a realna działalność gospodarcza

    Globalna stawka CIT. Polska nie poprze planu wprowadzenia globalnego minimalnego poziomu podatku od przedsiębiorstw, o ile nie będzie klauzuli wyłączającej z niego istotną działalność gospodarczą prowadzoną w kraju - powiedział dziennikowi "Financial Times" minister finansów Tadeusz Kościński.

    ZUS w Polsce vs. ZUS w Anglii

    Ubiegły miesiąc okazał się niezwykle istotny dla polskiej gospodarki. Premier Morawiecki ogłosił główne założenia „Nowego Ładu”, czyli programu ekonomiczno-społecznego, którego założeniem ma być zniwelowanie strat, jakie w naszej gospodarce poczyniła pandemia koronawirusa. Jednakże nie dla wszystkich plan ten okazał się dobrym pomysłem; co więcej, wzbudził wśród pewnej części społeczeństwa spore obawy.

    Nowelizacja ustawy o AML – nowe obowiązki dla rynku walut wirtualnych

    Nowelizacja ustawy o AML. Wirtualne waluty to ekspresowo rozwijająca się branża z dziedziny nowoczesnych technologii. Jednak zarówno wydobycie, sprzedaż, wymiana i spekulacja walutami nie jest zarezerwowana wyłącznie dla przedsiębiorców jako inwestycja czy środek płatniczy. Walutę wirtualną często wykorzystuje się również do realizacji nieuczciwych celów i w ramach działań niezgodnych z prawem. W związku z tym pojawiają się kolejne regulacje prawne – zarówno krajowe, jak i międzynarodowe – dotyczące AML/CFT. 15 maja 2021 weszła w życie nowelizacja ustawy o AML. Co warto o niej wiedzieć?

    Blockchain w księgowości – przyszłość, która już zapukała do drzwi

    Blockchain w księgowości. Wiele wskazuje na to, że rachunkowość oparta o nowe technologie, w tym technologię blockchain to nieodległa przyszłość. Prowadzenie księgowości z wykorzystaniem rejestru rozproszonego i inteligentnych umów może pomóc przedsiębiorcom osiągać większe dochody szybciej i łatwiej. Jednocześnie, wprowadzanie nowych rozwiązań zawsze wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Czy wątpliwości branży księgowej związane z blockchainem są uzasadnione?

    Ulga na ekspansję - kto skorzysta i na jakich zasadach?

    Ulga na ekspansję, która została zaproponowana w ramach Polskiego Ładu, ma objąć przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie podmioty, które podejmują ekspansją na rynki zagraniczne. Na jakich warunkach będzie można korzystać z ulgi na ekspansję? Kiedy ulga wejdzie w życie?

    Dodatkowe prace a opodatkowanie VAT kar umownych

    VAT od kar umownych - dodatkowe prace. W trakcie realizacji projektu budowlanego mogą wystąpić nowe okoliczności, takie jak np. problemy z gruntem czy wady dokumentacji projektowej. Może to spowodować konieczność podjęcia dodatkowych prac, a tym samym poniesienia dodatkowych kosztów przez wykonawcę, które powinny obciążać zamawiającego. Strony umowy budowlanej muszą ustalić, czy taka kara umowna podlega, czy nie podlega opodatkowaniu VAT.

    Jak postrzegamy księgowych? Sowa, mrówka czy leniwiec?

    Księgowi są nazywani zaufanymi doradcami i wysokiej klasy specjalistami. Chociaż te określenia brzmią poważnie, po pracy często rozwijają nietypowe zainteresowania, jak sporty ekstremalne, sztuki walki, żeglarstwo bądź śpiew w chórze. Sposób, w jaki ich odbieramy, pokazują też metafory. Księgowego można porównać do wielu zwierząt – mądrej sowy, walecznego tygrysa bądź pracowitej mrówki. Z okazji Dnia Księgowego postanowiliśmy przyjrzeć się wizerunkowi specjalistów od rachunkowości.

    Nowy podatek od elektroniki uderzy w twórców i konsumentów

    Opłata reprograficzna. Nowy podatek od elektroniki uderzy w kieszenie konsumentów i przedsiębiorców, nie pomoże twórcom - stwierdził Związek Cyfrowa Polska, wydając negatywną ocenę do projektu ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego w ramach konsultacji społecznych resortu kultury.

    Podatkowa grupa kapitałowa – rozliczenie straty

    Podatkowa grupa kapitałowa. Spośród pięciu spółek tworzących grupę jedna przyniosła stratę, a cztery dochody. Spółka dominująca pomniejszyła o tę stratę podatek dochodowy wykazany i zaliczkowany przez cztery rentowne spółki, zachowując powstałą na plus różnicę zaliczek CIT, a następnie rozdysponowując ją pomiędzy siebie i spółkę przynoszącą straty. Była pewna, że to działanie będzie obojętne podatkowo, ale fiskus stwierdził, że jest to przysporzenie majątku tych spółek i musi zostać opodatkowane jak zwykły przychód. Spór między przedsiębiorcą a Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej rozstrzygnął sąd, stwierdzając, że: „Stanowisko KIS jest nie tylko nieprawidłowe, ale także nielogiczne i sprzeczne wewnętrznie. Jest również wyrazem nadmiernego fiskalizmu państwa”.

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku - jakie korzyści dla firm?

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku. Ministerstwo Finansów proponuje przedsiębiorcom program Podatnik Bezgotówkowy. To propozycja dla tych firm, które większość transakcji płatniczych przeprowadzają w systemie cashless. Uzyskanie takiego statusu „Klienta Premium” będzie możliwe od 2022 roku. Firma, która go uzyska, skorzysta z najszybszego zwrotu VAT w Europie. Pieniądze znajdą się na ich kontach w maksymalnie 15 dni.

    Jaka stawka ryczałtu dla usług gastronomicznych?

    Stawka ryczałtu - usługi gastronomiczne. Czy sprzedaż usług gastronomicznych (przygotowywanie gotowych posiłków na rzecz kontrahentów) można opodatkować na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ze stawką 3%?