Czy podatnik niezarejestrowany może odliczyć VAT naliczony

Czyli dopiero po złożeniu do właściwego naczelnika urzędu skarbowego zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R i uzyskaniu potwierdzenia rejestracji na druku VAT-5.

W praktyce, brak formalnego potwierdzenia rejestracji, po złożeniu zgłoszenia rejestracyjnego, również uprawnia do skorzystania z prawa odliczenia podatku naliczonego.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie w jakim nabyte towary lub usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Przepisy ustawy o VAT uznają za podatnika podatku od towarów i usług każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na formalną jego rejestrację dla celów tego podatku. Rejestracja nie jest więc kryterium decydującym o uznaniu osoby prowadzącej działalność gospodarczą za podatnika podatku od towarów i usług.

Polecamy: serwis Koszty

Polecamy: serwis Podatki osobiste

Skorzystanie z prawa odliczenia podatku naliczonego obarczone jest jednak formalnym wymogiem, określonym w art. 88 ust. 4 ustawy o VAT. Mianowicie z prawa tego nie mogą skorzystać podatnicy, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni. Warunkiem formalnym jest więc dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego.

Obowiązek taki spoczywa zresztą na podatniku przed dniem wykonania pierwszej czynności opodatkowanej (art. 96 ust. 1 ustawy o VAT). Wspomnieć w tym miejscu można, iż przepisy ustawy o VAT nie przewidują żadnej sankcji w przypadku braku rejestracji lub dokonania jej w terminie późniejszym niż rozpoczecie wykonywania działalności gospodarczej.

W konsekwencji, podatnik który nie dopełnił formalności rejestracyjnych może zrealizować swoje prawo do odliczenia podatku naliczonego po dokonaniu rejestracji. Wówczas skorzystać on może z obniżenia podatku należnego o podatek naliczony za okresy poprzedzające rejestrację.

Podatnik dokonuje zakupu towarów w styczniu 2010 r. Podatek naliczony wynikający z zakupów wyniósł 5.000 zł. W dniu 1 marca 2010 r. dopełnia on formalności rejestracyjnych i składa formularz VAT-R do naczelnika właściwego urzędu skarbowego. W składanej deklaracji VAT-7 za marzec 2010 r. może on uwzględnić podatek naliczony wynikający z zakupów dokonanych przed rejestracją (w styczniu 2010 r.).

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje również temu podatnikowi, który nie dopełnił formalności rejestracyjnych, a wobec którego organ podatkowy określił zobowiązanie podatkowe decyzji podatkowej.

Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie dokonała rejestracji jako podatnik podatku od towarów i usług, pomimo przekroczenia wartości sprzedaży odpowiadającej równowartości 10.000 euro. W sytuacji, gdy okoliczność powyższą ustalił organ skarbowy w prowadzonej kontroli zasadnym jest rozstrzygnięcie czy wydając decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego powinien uwzględnić prawo do odliczenia podatku naliczonego.

W wyroku z dnia 4 sierpnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3376/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że w opisanym wyżej przypadku organy podatkowe wydając decyzję określającą podatek od towarów i usług powinny brać pod uwagę podatek naliczony, gdyż uwzględnienie tylko podatku należnego narusza zasadę neutralności podatku VAT.