REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Eksport pośredni (Ex Works) a VAT

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Kancelaria Prawna Skarbiec
Kancelaria Prawna Skarbiec świadczy doradztwo prawne z zakresu prawa podatkowego, gospodarczego, cywilnego i karnego.
Robert Nogacki
radca prawny
Eksport pośredni (Ex Works) a VAT
Eksport pośredni (Ex Works) a VAT
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Eksport pośredni (Ex Works) - na czym polega? Jakie są zasady opodatkowania VAT? Czym jest dostawa łańcuchowa na gruncie VAT? Czy dostawę łańcuchową można uznać za eksport pośredni?

Dostawa łańcuchowa na gruncie VAT

Zgodnie z zawartą w ustawie o VAT definicją za łańcuchową uznaje się taką dostawę, w ramach której kilka podmiotów dokonuje dostawy tego samego towaru w ten sposób, że pierwszy z nich wydaje ten towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności nabywcy – wówczas uznaje się, że dostawy towarów dokonał każdy z podmiotów biorących udział w tych czynnościach (art. 7 ust. 8).

REKLAMA

Autopromocja

Eksport poza granice Unii ze stawką VAT 0%

Polska spółka z o.o. eksportowała towar do krajów spoza terytorium Unii Europejskiej. Cały proces przebiegał w ten sposób, że towar nabywał i odbierał od niej z jej zakładu położonego w Polsce duński przewoźnik, który organizował i opłacał jego transport. Przewoził go następnie do portu morskiego w Gdyni, gdzie zgłaszał go do odprawy celnej w ramach kolejnej transakcji, której stroną był odbiorca spoza UE, po czym towar opuszczał obszar Unii. Spółka w ramach tego eksportu stosowała preferencyjną 0% stawkę podatku od towarów i usług.

Fiskus oskarżył spółkę o wyłudzenie VAT

Fiskus dopatrzył się w tych rozliczeniach nieprawidłowości i oskarżył spółkę o wyłudzenie VAT. Stwierdził, że dokonywanych przez przedsiębiorcę transakcji nie można zakwalifikować jako łańcucha dostaw. Zdaniem organu podatkowego polska firma dokonała jedynie dostawy towaru na terenie kraju, zaś rzeczywistym eksporterem poza granice Unii Europejskiej jest duński kontrahent. Dlatego też, stosując art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, uznał, że spółka powinna odprowadzić przy tych transakcjach 8% VAT. Fiskus zaprzeczył, jakoby przedmiotowa transakcja miała charakter dostawy łańcuchowej, bo polska spółka nie działała z zamiarem wydania towaru odbiorcy końcowemu w kraju spoza UE. Jej gospodarcze zaangażowanie kończyło się na sfinalizowaniu dostawy do duńskiego kontrahenta.

Organ uznał dostawę za eksport EXW, ale wykonany przez duńskiego kontrahenta

Organ podatkowy stwierdził również, że nawet pomijając fakt wydania duńskiej firmie towaru na terytorium Polski, i tak w przypadku spółki dokonana przez nią transakcja miała charakter dostawy krajowej, bowiem przeniosła ona na nabywców spoza Unii prawo do rozporządzania towarami jak właściciel już na terenie kraju. Ekonomiczne władztwo nad towarem uzyskiwali oni już w momencie załadunku na statek w porcie w Gdyni. Zrealizowane dostawy na rzecz duńskiej firmy zostały zdaniem fiskusa dokonane na zasadach EXW, gdzie eksporterem towarów był ten właśnie duński kontrahent.

Eksport pośredni (Ex Works) – na czym polega?

W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego spółka podniosła, że ustawa o VAT dopuszcza sytuację, gdy dostawa towaru dokonywana na rzecz podatnika z Unii Europejskiej, w rzeczywistości traktowana jest jako dostawa dokonywana na warunkach eksportu towarów. A przy eksporcie nie jest istotny status nabywcy czy też jego siedziba, lecz to, gdzie towar fizycznie jest transportowany. Sytuacja ta została uregulowana w art. 2 pkt 8 lit. b ustawy o podatku od towarów i usług, który stanowi, że pod pojęciem „eksportu towarów” rozumie się dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej przez nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz (z wyłączeniem określonych, wskazanych w tej ustawie towarów), jeżeli wywóz towarów poza UE jest potwierdzony przez właściwy organ celny. I faktu tego, iż taka transakcja traktowana jest jak eksport, nie zmienia to, że towary odbiera w Polsce przewoźnik działający na zlecenie odbiorcy końcowego.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jak podkreślił przedsiębiorca, polski ustawodawca dokonał podziału eksportu na bezpośredni i pośredni. Ale oba dopuszczają zastosowanie w ich ramach 0% stawki VAT. W ramach eksportu pośredniego w tzw. warunkach Ex Works normalne jest to, że do przeniesienia na zagranicznego nabywcę prawa do rozporządzania towarami jak właściciel dochodzi w innym miejscu, niż terytorium przeznaczenia dostawy. To właśnie cecha charakterystyczna pośredniości. Gdyby było to niedopuszczalne, wówczas w praktyce do eksportu pośredniego nigdy by nie dochodziło. Spółka stała na stanowisku, że dla możliwości skorzystania z preferencyjnej stawki 0% VAT przy eksporcie towaru wystarczające jest, że nabywca spoza UE uzyska prawo do rozporządzania towarem jak właściciel, a dostawca wykaże, że towar został przetransportowany poza granice Unii. W spornej sprawie spółka dysponuje właśnie takim potwierdzeniem wywozu towaru poza UE. Zatem spółka prawidłowo zastosowała zerową stawkę VAT dedykowaną dla eksportu towarów, nawet mimo tego, że organizatorem transportu poza Unię nie była ona, a pośrednik z innego państwa członkowskiego UE, który nabył od niej ten towar.

To, że dostawa nie miała charakteru dostawy łańcuchowej, nie oznacza, że nie stanowi eksportu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przyznał rację przedsiębiorcy. Orzekł, iż trafne jest jego stanowisko oparte na orzecznictwie NSA i Trybunału Sprawiedliwości UE, że eksport pośredni występuje także wtedy, gdy polska firma sprzeda towar innej, zagranicznej, która to dokona następnie jego wywozu poza terytorium Unii lub wywóz ten zleci. Natomiast podnoszony przez organ podatkowy eksport wykonywany w warunkach dostawy łańcuchowej jest tylko jednym z wariantów eksportu pośredniego. Zatem niewypełnienie przez transakcję znamion dostawy łańcuchowej nie oznacza, że nie można jej zakwalifikować jako eksport pośredni.

Czym jest eksport pośredni w warunkach Ex Works?

Sąd wyjaśnił organom, na czym polega tzw. eksport pośredni i dostawa na zasadach EXW. Reguła Ex Works oznacza, że nabywca towaru organizuje i ponosi koszty oraz ryzyko dostawy poza obszar Wspólnoty, a w gestii sprzedającego leży jedynie pozostawienie towaru do jego dyspozycji w punkcie wydania. Dlatego też w warunkach EXW, jakie wystąpiły w tej sprawie, cała inicjatywa transportowa oraz wszelkie formalności celne spoczywały na duńskim nabywcy towaru. Polska spółka wypełniła wymogi regulacji art. 2 pkt 8 lit. b ustawy o VAT co do uznania jej dostawy za eksport pośredni, na poparcie czego posiada takie dokumenty, jak: listy przewozowe [m.in. Międzynarodowy Samochodowy List Przewozowy (CMR)] ze specyfikacją poszczególnych sztuk ładunku, wskazujące na przewóz towarów z miejsca nadania na terytorium kraju do miejsca wywozu towaru poza terytorium UE.

„Skarżąca, nawiązując do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i TSUE, trafnie podaje, że eksport pośredni ma miejsce wówczas, gdy polski eksporter sprzedaje towary podmiotowi zagranicznemu, który wywozi je lub zleca ich wywóz poza granice Wspólnoty i dokonuje odprawy celnej we własnym imieniu. (…) Dostawa będzie stanowiła dostawę eksportową, nawet gdy organizatorem transportu będzie nabywca z innego państwa członkowskiego (pośrednik), bowiem również ten schemat transakcyjny wpisywał się będzie w definicję eksportu pośredniego, stosownie do art. 2 pkt 8 lit. b u.p.t.u.” (wyrok z 8 września 2020 r., sygn. akt I SA/Bd 167/20).

Prawo obowiązuje nie tylko przedsiębiorców

To nie przedsiębiorcy ustanawiają przepisy, ale to od nich wymaga się ich bezwzględnego przestrzegania. Dobrze byłoby, gdyby także oceniające to przestrzeganie organy podatkowe przepisy te znały i rozumiały. Bo gdy tak nie jest, przedsiębiorcy, zamiast skupić się na prowadzeniu swojego biznesu, muszą szukać pomocy prawnej, dochodząc ochrony swoich praw i majątku w sądzie.

Autor: radca prawny Robert Nogacki
Kancelaria Prawna Skarbiec

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Każda faktura VAT w 2026 r. obowiązkowo wystawiana aż w sześciu formach. Ryzyko powstania wielu oryginałów tej samej faktury. Czy ktoś się w tym połapie?

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca ustawę o VAT w zakresie obowiązkowego modelu KSeF została już podpisana przez Prezydenta RP i musimy jeszcze poczekać na rozporządzenia wykonawcze, gdzie m.in. uregulowane będą szczegóły informatyczne (kody, certyfikaty). Ale to nie koniec – musi się jeszcze pojawić oprogramowanie interfejsowe, a zwłaszcza jego „specyfikacja”. Ile będziemy na to czekać? Nie wiadomo. Ale czas płynie. Wiemy dziś, że obok dwóch faktur w postaci tradycyjnej (papierowe lub elektroniczne), pojawiają się w tych przepisach aż cztery nowe formy - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Self-billing w KSeF jako nowe możliwości dla zagranicznych podmiotów

Wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) budzi wiele pytań wśród polskich podatników, ale coraz częściej także wśród podmiotów zagranicznych działających w Polsce i rozliczających tu VAT. Jednym z kluczowych zagadnień – rzadko poruszanych publicznie – jest możliwość wystawiania faktur ustrukturyzowanych w formule self-billingu przez podmioty nieposiadające siedziby w Polsce. Czy KSeF przewiduje taką opcję? Jakie warunki muszą zostać spełnione i z jakimi wyzwaniami trzeba się liczyć?

Certyfikaty KSeF – ostatni dzwonek dla firm! Bez nich fiskus zablokuje faktury

Od listopada 2025 r. przedsiębiorcy będą mogli wnioskować o certyfikaty KSeF. Brak tego dokumentu od 2026 r. może oznaczać paraliż wystawiania faktur. A od 2027 r. system nie uzna już żadnej innej metody logowania.

KSeF nadchodzi! Skarbówka przejmuje faktury – obowiązek już od lutego 2026: Kto jest zobowiązany do korzystania z KSeF, a kto jest wyłączony? Zapoznaj się z podstawowymi informacjami

Od 1 lutego 2026 r. żadna firma nie ucieknie przed KSeF. Wszystkie faktury trafią do centralnego systemu skarbowego, a przedsiębiorcy będą musieli wystawiać je wyłącznie w nowym formacie. Najwięksi podatnicy wejdą w obowiązek pierwsi, a reszta już od kwietnia 2026 r. Sprawdź, kto i kiedy zostanie objęty nowymi rygorami – i jakie wyjątki jeszcze ratują niektórych z obowiązkowego e-fakturowania.

REKLAMA

Nowe prawo ratuje rolników przed komornikiem! Teraz egzekucje długów wstrzymane po złożeniu wniosku do KOWR

Rolnicy w tarapatach finansowych zyskali tarczę ochronną. Dzięki nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia złożenie wniosku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wstrzymuje egzekucję komorniczą. Zmiana ma dać czas na rozmowy z wierzycielami, ułatwić restrukturyzację i uchronić tysiące gospodarstw przed nagłą utratą majątku. To krok, który eksperci określają jako bardzo istotny dla bezpieczeństwa produkcji żywności w Polsce.

KSeF 2026: Tryb offline24, offline, awaria i awaria całkowita - co trzeba wiedzieć? MF wyjaśnia

Nowe przepisy dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur, które wejdą w życie od lutego 2026 r., przewidują różne procedury na wypadek problemów technicznych i awarii systemu. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, czym różni się tryb offline24, tryb offline, tryb awaryjny oraz procedura na wypadek awarii całkowitej – a także jakie obowiązki w zakresie wystawiania, przesyłania i udostępniania faktur będą spoczywać na podatnikach w każdej z tych sytuacji.

KSeF 2.0: Wielka rewolucja w fakturowaniu i VAT! Co dokładnie się zmieni i kogo obejmą nowe przepisy?

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu rozliczeń firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

REKLAMA

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA