Polski podatek akcyzowy zgodny z prawem UE

Sprawa  (C-228/09 Komisja Europejska przeciwko Polsce) dotyczyła wykładni przepisów dyrektywy 2006/112/WE (tzw. dyrektywa VAT) określających podstawę opodatkowania podatkiem VAT.

Zgodnie z tymi przepisami do podstawy opodatkowania wlicza się m.in. akcyzę i tym podobne podatki konsumpcyjne, nie wlicza się natomiast opłat ponoszonych w imieniu i na rzecz nabywcy – np. opłat rejestracyjnych w przypadku samochodów.

Komisja Europejska twierdziła, że obowiązujący w Polsce podatek akcyzowy od samochodów jest w rzeczywistości opłatą ściśle związaną z pierwszą rejestracją samochodu w Polsce i nie powinien być wliczany do podstawy opodatkowania VAT. Z tego względu Komisja wniosła skargę do Trybunału Sprawiedliwości, zarzucając Polsce naruszenie przepisów dyrektywy VAT.

Polska stała na stanowisku, że sporny podatek nie jest związany z rejestracją, lecz ze sprzedażą samochodu, stanowi więc typowy podatek konsumpcyjny i powinien być wliczany do podstawy opodatkowania VAT (czyli w Polsce do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów u usług).

Polecamy: serwis PIT

Trybunał Sprawiedliwości przyznał rację Polsce i oddalił skargę Komisji. Trybunał stwierdził m.in.:

(...) aspektem decydującym o wliczeniu danej opłaty do wartości dostarczanego towaru jest to, czy sprzedawca uiścił ją w swoim imieniu i na swój rachunek. Jeśli tak, to zapłata uwzględniana w celu obliczenia podstawy opodatkowania obejmuje kwotę tej opłaty. Skoro w wypadku dostawy zobowiązani z tytułu spornej opłaty są sprzedawcy samochodów w Polsce, opłata ta musi być co do zasady wliczona do podstawy opodatkowania podatkiem VAT, zgodnie z art. 78 akapit pierwszy lit. a) dyrektywy 2006/112.

Przepis art. 78 akapit pierwszy lit. a) dyrektywy 2006/112 (w sprawie VAT) przewiduje, że w odniesieniu do dostaw towarów do podstawy opodatkowania wlicza się „podatki, cła, opłaty i inne należności, z wyjątkiem samego VAT”. Włączenie tych elementów do podstawy opodatkowania podatkiem VAT przewidziane jest również w odniesieniu do nabycia wewnątrzwspólnotowego i importu towarów, odpowiednio w art. 83 i art. 86 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy.

Trybunał wyjaśnił jednak, że aby podatki, cła, opłaty i inne należności mogły być wliczone do podstawy opodatkowania podatkiem VAT, mimo że nie stanowią one wartości dodanej ani gospodarczego wynagrodzenia z tytułu dostawy towaru, muszą pozostawać w bezpośrednim związku z tą dostawą (ww. wyrok w sprawie De Danske Bilimportører, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo).

Zgodnie z art. 80 ust. 3 pkt 1–3 polskiej ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r. obowiązek uiszczenia spornej opłaty powstaje, w wypadku sprzedaży, z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, licząc od dnia wydania towaru. Obowiązek uiszczenia tej opłaty powstaje w wypadku importu z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego, a w wypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego – z chwilą nabycia praw do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju.

Polecamy: serwis Urząd skarbowy

Zdaniem Trybunału wynika stąd, że przepisy polskiej ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r. dotyczące powstania omawianego obowiązku podatkowego nie zawierają, w odniesieniu do sprzedaży samochodu w Polsce lub importu, żadnej wzmianki o jego rejestracji. Przeciwnie, przepisy te ustanawiają bezpośredni związek pomiędzy sporną opłatą a czynnością dostawy lub importu.