Czy dywidenda rzeczowa podlega opodatkowaniu VAT?

Tak wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 28 stycznia 2011 r. (IPPP1-443-1173/10-3/PR).

Sprawa dotyczyła spółki działającej w branży deweloperskiej. Rozważała ona wypłatę wspólnikom dywidendy w formie rzeczowej, stanowiącej surogat świadczenia pieniężnego, w postaci wybudowanych lokali mieszkalnych i miejsc parkingowych. Ich wartość byłaby równa kwocie, którą wspólnicy powinni otrzymać tytułem dywidendy.

W związku z powyższym, spółka zwróciła się do organu podatkowego z wnioskiem o interpretację, w którym zapytała, czy wypłata dywidendy w formie rzeczowej spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w VAT? Spółka wskazała jednocześnie, że w stosunku do lokali mieszkalnych oraz miejsc postojowych będących przedmiotem dywidendy przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego. 

Przedstawiając własne stanowisko w sprawie spółka uznała, że w opisanej sytuacji nie zaistnieje konieczność opodatkowania dywidendy rzeczowej podatkiem VAT, ponieważ takie zdarzenie nie zostało wyszczególnione w katalogu czynności opodatkowanych, nie stanowiąc ani dostawy towarów, ani świadczenia usług. Zdaniem spółki, jest to jednostronna czynność prawna, do której nie ma zastosowania również art. 7 ust. 2 ustawy o VAT dotyczący przekazania towarów bez wynagrodzenia.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem spółki. Powołując się na zasadę powszechności opodatkowania wskazał, że w istocie mamy do czynienia z przeniesieniem prawa do rozporządzania towarami, stanowiącymi przedmiot dywidendy, jak właściciel - czyli czynnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług z tytułu nieodpłatnego przekazania.

Tym samym wypłata dywidendy dokonywana przez spółkę w formie rzeczowej na rzecz wspólników polegająca na przeniesieniu na nich prawa do rozporządzania lokalami mieszkalnymi wraz z miejscami parkingowymi, stanowi nieodpłatne przekazanie towarów w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy, w konsekwencji czego spółka zobowiązana będzie do naliczenia podatku VAT z tytułu przekazania przedmiotowych towarów.

Komentarz eksperta

W mojej ocenie powyższe stanowisko organu budzi wątpliwości. Konsekwencje w zakresie podatku VAT wypłaty przez spółkę na rzecz wspólników dywidendy rzeczowej nie są jednoznaczne.

W orzecznictwie pojawiają się argumenty które wskazywałby, iż wypłata dywidendy rzeczowej może być uznana za czynność nieopodatkowaną VAT. Jednakże organy podatkowe stoją na stanowisku, iż wypłata takiej dywidendy powinna być uznana za dostawę towarów i opodatkowana VAT. Takie stanowisko odnajdziemy również w komentowanej interpretacji.

Organ podatkowy przedmiotowej interpretacji stwierdził, iż wypłata przez spółkę dywidendy w postaci przeniesienia prawa własności do lokali mieszkalnych wraz z miejscami parkingowymi w przypadku, gdy przy ich nabyciu przysługiwało spółce prawo do odliczenia podatku naliczonego powinna być opodatkowana VAT na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT.

Wspomniany przepis stanowi, iż za dostawę towarów rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności wszelkie przekazania towarów bez wynagrodzenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy ich nabyciu.

Tym samym organ podatkowy, aby stwierdzić, iż omawiana wypłata dywidenda jest opodatkowana VAT powinien wykazać, iż przekazywane prawa własności do lokali mieszkalnych wraz z miejscami parkingowymi są wydawane na cele niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem. Jednakże organ podatkowy w omawianej interpretacji takich argumentów nie przedstawił.

Interpretując art. 7 ust. 2 ustawy o VAT a contrario, można stwierdzić, iż bezpłatne przekazanie towarów na cele związane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podatnika nie jest dostawą towarów w rozumieniu ustawy o VAT i nie podlega opodatkowaniu VAT (pogląd ten odnajdziemy w orzecznictwie m.in. w wyroku WSA we Wrocławiu z 23 czerwca 2009 r. I SA/Wr 508/09).

Moim zdaniem, w stanie faktycznym będącym przedmiotem komentowanej interpretacji można uznać, iż wypłata dywidendy przez spółkę jest ściśle i bezpośrednio związana z prowadzonym przedsiębiorstwem. Podobny pogląd podzielił w uzasadnieniu wyroku z 8 grudnia 2009 r. WSA w Gdańsku (I SA/Gd 733/09).

Ponadto należy wskazać, iż celem prowadzenia przedsiębiorstwa jest, co do zasady osiąganie zysku. Natomiast wypłata dywidendy jest jedną z form zagospodarowania wypracowanego zysku. W konsekwencji, gdyby spółka w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej nie wygenerowała zysku nie dochodziłoby do wypłaty dywidendy.

Polecamy: Serwis VAT

Polecamy: Serwis CIT

Dlatego też, wydaje się zasadne stwierdzenie, iż wypłata dywidendy w komentowanej interpretacji nie może zostać uznana za czynność opodatkowaną VAT na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT

Wypłata dywidendy w przypadku, gdy jest dokonywana w postaci pieniężnej nie wywołuje konsekwencji na gruncie ustawy o VAT Dywidenda taka nie jest ani dostawą towaru, ani usługą świadczoną przez wypłacającego. Stąd też, odmienne traktowanie na gruncie ustawy o VAT wypłaty dywidendy biorąc pod uwagę jej przedmiot jest niezbyt zasadne. Zarówno dywidenda pieniężna jak i rzeczowa służą, co do zasady, temu samemu celowi – przysporzeniu majątkowemu wspólników.