Kategorie

Standardy audytu wewnętrznego

Członkostwo w Unii wymaga większej dyscypliny i racjonalizacji wydatków publicznych, dbałości o prawidłowe wykorzystanie środków pochodzących z Unii oraz przeciwdziałania nadużyciom finansowym. Temu wszystkiemu służyć ma audyt wewnętrzny w jednostkach sektora publicznego. Wprowadzenie tego obowiązku zrodziło nową grupę zawodową - audytorów wewnętrznych, a co za tym idzie, konieczność opracowania standardów wykonywania tego zawodu. Powinny być one nawigatorem każdego audytora. Jakich zasad nakazują przestrzegać te standardy?
Rozwój praktyk zarządzania sektorem publicznym wykreował ideę audytu wewnętrznego i ukształtował miejsce audytora wewnętrznego w jednostkach tego sektora. W polskiej rzeczywistości jest to zjawisko nowe, wzbudza więc uzasadnione zainteresowanie, wywołując wiele dyskusji na temat jego roli i miejsca. Niezwykle ważne jest więc prawidłowe ukształtowanie zasad wykonywania tego zawodu. Zasady te określają m.in. standardy audytu wewnętrznego.
Standardy kontroli finansowej oraz standardy audytu wewnętrznego nie są przepisami prawa, lecz wskazówką ministra finansów dotyczącą zasad budowania systemów kontroli finansowej w jednostkach sektora finansów publicznych oraz zasad działania audytorów wewnętrznych. Stwierdzenie to sformułowane przez resort finansów i zamieszczone m.in. na stronie internetowej z zakładką dotyczącą audytu wewnętrznego i kontroli finansowej oddaje rangę standardów opracowanych przez Ministerstwo Finansów. Ogólny charakter standardów Ministerstwo Finansów uzasadnia tym, że sektor finansów publicznych obejmuje jednostki organizacyjne różnej wielkości i wykonujące różnorodne zadania, stąd też standardy zostały sformułowane w sposób jak najbardziej ogólny i zwięzły. Mają one bowiem służyć wszystkim.
W zamyśle ministra finansów standardy mają być podstawą do tworzenia lub opisywania bardziej szczegółowych i precyzyjnych procedur czy zasad dobrej praktyki, które jednostki sektora finansów publicznych będą tworzyć adekwatnie do swoich potrzeb.
Departament Koordynacji Kontroli Finansowej i Audytu Wewnętrznego jest otwarty na propozycje zmian standardów. Stwierdzono, że zakres i tekst standardów będzie podlegać zmianom. Będą one modyfikowane na podstawie sugestii i wniosków ze strony audytorów wewnętrznych oraz innych pracowników jednostek doskonalących swój system kontroli finansowej.
Standardy są dziełem zespołu Ministerstwa Finansów odpowiedzialnego za koordynację kontroli finansowej i audytu wewnętrznego, który współpracował z głównym inspektorem audytu wewnętrznego oraz wieloma specjalistami z innych instytucji.
Trzeba przyznać, że Departament Koordynacji Kontroli Finansowej i Audytu Wewnętrznego w Ministerstwie Finansów to jedna z najowocniej pracujących jednostek organizacyjnych w całym resorcie. Owoce pracy tego departamentu są widoczne m.in. na jego stronie internetowej. Zakładki niektórych departamentów są po prostu martwe, mimo że tak wiele nastąpiło zmian w zakresie ich pracy. Tymczasem rezultaty i wyniki pracy departamentu Koordynacji Kontroli Finansowej i Audytu Wewnetrznego są po prostu imponujące. Zarówno kandydaci przygotowujący się do egzaminu na audytora wewnętrznego, jak i sami audytorzy są w tej szczęśliwej sytuacji, że strona internetowa tego departamentu po prostu żyje. Można tam znaleźć szereg aktualnych informacji zarówno na temat egzaminów na audytora wewnętrznego, jak i obowiązków audytorów w sektorze finansów publicznych. Jak już wspomniałam, departament otwarty jest na współpracę. Zachęca do niej sam Augustyn Kubik, główny inspektror audytu wewnętrznego, jak i dyrektor departamentu Bożena Zwolenik.
Jakie regulacje prawne
Szczegółowe warunki planowania, tryb przeprowadzania oraz sposób dokumentowania audytu wewnętrznego określiło rozporządzenie ministra finansów z dnia 5 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu przeprowadzania audytu wewnętrznego (Dz.U. nr 111, poz. 973). Stanowi ono wykonanie delegacji zawartej w art. 35j ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 155, poz. 1014 z późn. zm.). Jak informuje resort finansów, zostało ono przygotowane z uwzględnieniem i na podstawie powszechnie uznawanych standardów międzynarodowych (Standardy Profesjonalnej Praktyki Audytu Wewnętrznego opracowane przez Instytut Audytorów Wewnętrznych).
Rola i zadania audytora
Omówienie standardów, według których powinien pracować audytor wewnętrzny, wymaga skupienia się na roli audytora i zadaniach, jakie przed nim stoją. Audytor wewnętrzny, przeprowadzając audyt wewnętrzny:
• bada wiarygodność sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z wykonania budżetu przez następcze sprawdzenia przestrzegania zasad rachunkowości, zgodności zapisów w księgach rachunkowych z dowodami księgowymi, zgodności sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z wykonania budżetu z zapisami w księgach rachunkowych,
• dokonuje oceny adekwatności, efektywności i skuteczności systemów kontroli, zarządzania ryzykiem i kierowania jednostką sektora finansów publicznych,
• dokonuje oceny przestrzegania zasady celowości i oszczędności w dokonywaniu wydatków, uzyskiwania możliwie najlepszych efektów w ramach posiadanych środków oraz przestrzegania terminów realizacji zadań i zaciągniętych zobowiązań.
Audytor wewnętrzny w celu przygotowania planu audytu wewnętrznego dokonuje analizy obszarów ryzyka w zakresie działania jednostki sektora finansów publicznych, w której jest przeprowadzany audyt wewnętrzny, biorąc pod uwagę przede wszystkim m.in. cele i zadania jednostki, przepisy prawne dotyczące działania jednostki, wyniki wcześniej przeprowadzonego audytu lub kontroli. Audytor wewnętrzny, przygotowując plan audytu wewnętrznego, ustala kolejność poddania obszarów ryzyka audytowi wewnętrznemu, biorąc pod uwagę stopień ich ważności oraz uwzględnia czynniki organizacyjne.
W przypadku zmiany czynników, na podstawie których sporządzony został plan audytu wewnętrznego, a także w szczególnie uzasadnionych przypadkach audytor wewnętrzny, na wniosek kierownika jednostki, przeprowadza audyt wewnętrzny poza planem audytu wewnętrznego. Jeżeli przeprowadzenie audytu wewnętrznego poza planem audytu wewnętrznego stworzy zagrożenie dla realizacji tego planu, audytor wewnętrzny zawiadamia o tym na piśmie kierownika jednostki oraz (w większości przypadków) głównego inspektora audytu wewnętrznego.
W związku z zadaniami, jakie stoją przed audytorem, ma on prawo wglądu do dokumentów i innych materiałów związanych z funkcjonowaniem komórki, w której jest przeprowadzany audyt wewnętrzny, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych. Audytor wewnętrzny może sporządzać z dokumentów niezbędne odpisy, kopie lub wyciągi, jak również zestawienia i obliczenia, w tym zawartych na elektronicznych nośnikach informacji, w celu włączenia ich do bieżących akt audytu wewnętrznego.
Audytor wewnętrzny sporządza notatkę służbową z innych czynności podjętych w toku zadania audytowego, a także zdarzeń, które mają istotne znaczenie dla ustaleń audytu wewnętrznego. Audytor wewnętrzny sporządza sprawozdanie z przeprowadzenia audytu wewnętrznego, w którym przedstawia, w sposób jasny, rzetelny i zwięzły, ustalenia i wnioski poczynione w czasie audytu wewnętrznego.
Audytor pyta, my wyjaśniamy
Pracownicy komórki, w której jest przeprowadzany audyt wewnętrzny, są obowiązani, na żądanie audytora wewnętrznego, udzielać informacji i ustnych wyjaśnień. Udzielone informacje i złożone ustne wyjaśnienia powinny być utrwalone na piśmie oraz podpisane przez osobę, która je złożyła, i przez audytora wewnętrznego albo przez samego audytora wewnętrznego. Pracownicy komórki, w której jest przeprowadzany audyt wewnętrzny, mają prawo z własnej inicjatywy złożyć oświadczenia dotyczące przedmiotu audytu. Audytor wewnętrzny nie może odmówić włączenia tych oświadczeń do bieżących akt audytu wewnętrznego.
Kto stoi na straży etyki zawodowej
Najważniejsze dla audytora są standardy profesjonalnej praktyki oraz zasady kodeksu etyki. Od audytora wewnętrznego wymagana jest przede wszystkim rzetelność. Niezwykle istotna jest też niezależność. Pozwala ona audytorom wewnętrznym na formułowanie osądów w sposób bezstronny i bez uprzedzeń. Audytor ma zatem dać rozsądną, lecz nie absolutną gwarancję, że realizacja wyznaczonych przez organizację celów przy odpowiednim i zgodnym z prawem (legalnym) prowadzeniu działalności nie będzie utrudniona przez zdarzenia, które są możliwe do przewidzenia.
Powinien on ocenić ryzyka wystąpienia nieprawidłowości, ocenić sprawność i adekwatność systemu kontroli wewnętrznej. Audytor szacuje ryzyka w instytucji w celu zidentyfikowania słabości systemu gospodarki finansowej, systemu kontroli, systemu zarządzania organizacją. Nie wydaje on jednak wyroków – lecz obnaża słabości, identyfikuje problemy i sugeruje ich rozwiązanie, biorąc pod uwagę występujące w systemie błędy. Audytor wewnętrzny wnosi do jednostki wartość dodaną.
Audyt wewnętrzny i zewnętrzny – podobieństwa i różnice
Warto zwrócić uwagę na podobieństwa i różnice między audytem wewnętrznym i zewnętrznym oraz między rolą audytora wewnętrznego i biegłego rewidenta. Podstawowe wymogi stawiane audytorom wewnętrznym, to: posiadanie obywatelstwa polskiego, posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych oraz korzystanie z pełni praw publicznych, niekaralność za przestępstwo popełnione z winy umyślnej, posiadanie wyższego wykształcenia oraz zdanie odpowiedniego egzaminu.
Audytor wewnętrzny podlega bezpośrednio kierownikowi jednostki, który ma zapewnić organizacyjną odrębność wykonywania przez niego zadań określonych w ustawie. W przypadku urzędów, do których stosowane są przepisy ustawy o służbie cywilnej audytorzy wewnętrzni podlegają dyrektorowi generalnemu. W pozostałych jednostkach sektora finansów publicznych audytor podlega kierownikowi jednostki. Audytor wewnętrzny nie może wykonywać czynności nie związanych z przeprowadzaniem audytu, w szczególności nie może uczestniczyć w pracach koncepcyjnych dotyczących tworzenia nowych procedur i systemów oraz w czynnościach mających na celu ich wdrożenie. Wymagania te wynikają z konieczności zapewnienia obiektywizmu audytora wewnętrznego. Warunek zapewnienia organizacyjnej odrębności wykonywania zadań nie będzie wypełniony w przypadku usytuowania audytora w ramach komórki spełniającej zadania inne niż audyt wewnętrzny.
Każde działanie lub zaniechanie ingerujące w rzetelność i obiektywizm audytorów wewnętrznych stanowi naruszenie ustawy. Ważne jest zatem takie zorganizowanie i umieszczenie komórki audytu w jednostce przez kierownika tej jednostki, które zapewni bezwzględną niezależność i oddzielenie funkcji audytu od pozostałych komórek w strukturze jednostki. Resort finansów stawia na profesjonalizm audytorów wewnętrznych. Powinien on być zapewniony poprzez odpowiedni system kwalifikacyjny. Niezależnie od tego, kierownicy jednostek, w których zatrudnieni będą audytorzy, powinni dbać o ich zawodowy rozwój, umożliwiając im udział w szkoleniach, seminariach i stażach.
W okresie prac nad ustawą toczyła się dyskusja, czy audyt wewnętrzny jest wystarczający, czy zapewni odpowiedni nadzór kontroli finansów publicznych. Wiele osób, szczególnie ze środowiska audytorów zewnętrznych, wypowiadało się, że ich zdaniem finanse publiczne powinny podlegać audytowi zewnętrznemu. Twierdzili oni, iż tylko taki audyt jest naprawdę niezależny i tylko on może pomóc ratować stan finansów publicznych i ograniczyć wszelkie nieprawidłowości w gospodarowaniu środkami publicznymi, a więc pieniędzmi poniekąd nas wszystkich. Jakie są zatem podstawowe różnice między jednym a drugim audytorem?
Po pierwsze, audytor wewnętrzny zatrudniony jest w danej jednostce na umowę o pracę na czas nieokreślony. Umowa ta, co wymaga podkreślenia, podlega szczególnej ochronie. Audytorom wewnętrznym zatrudnionym w jednostkach administracji rządowej przysługuje szczególna ochrona stosunku pracy polegająca na konieczności uzyskania zgody GIAW – głównego inspektora audytu wewnętrznego – na jego rozwiązanie. Natomiast audyt zewnętrzny dokonywany jest na podstawie umowy cywilnoprawnej. Biegły rewident nie jest pracownikiem danej jednostki. Wykonuje swoje zadania w danej jednostce przez określony czas.
Co ocenia audytor
Audytor, przeprowadzając audyt wewnętrzny, powinien m.in. oceniać przestrzeganie zasady celowości i oszczędności w dokonywaniu wydatków przez podmioty dysponujące publicznymi pieniędzmi. Audyt wewnętrzny nie ogranicza się wyłącznie do obszaru finansowego, daje możliwość spojrzenia na całość organizacji w celu poszukiwania i eliminowania słabych jej stron. Działanie to służy wspomaganiu kierownictwa całego sektora publicznego.
Różni się także co do zasady przedmiot kontroli audytora wewnętrznego i biegłego rewidenta. Audytor ma kontrolować całość działalności firmy, zarówno za okres miniony, jak i obecny, natomiast biegły kontroluje roczne sprawozdania finansowe jednostki za okres miniony. Chociaż należy przyznać, że zgodnie z polskimi normami profesjonalnymi biegły coraz częściej wypowiada się także na temat: systemu kontroli wewnętrznej, jakości informacji menedżerskiej, możliwości kontynuacji działania itp. Różnią się także efekty pracy obu audytorów – audytor wewnętrzny sporządza raport pokontrolny i zalecenia, audytor zewnętrzny natomiast opinię i raport biegłego. Odmienny jest również krąg odbiorców tych dokumentów. W przypadku audytu zewnętrznego są to zarządy, właściciele jednostek, kredytodawcy i inwestorzy. Pamiętać należy także o służbach fiskalnych. Opinia i raport z badania muszą być dostarczone do urzędu skarbowego.
Cele audytu wewnętrznego
W myśl standardów, celami audytu wewnętrznego są:
• identyfikacja i analiza ryzyka związanego z działalnością jednostki, a w szczególności ocena efektywności zarządzania ryzykiem oraz ocena systemu kontroli wewnętrznej,
• wyrażanie opinii na temat skuteczności mechanizmów kontrolnych w badanym systemie,
• dostarczanie kierownikowi jednostki, w oparciu o ocenę systemu kontroli wewnętrznej, racjonalnego zapewnienia, że jednostka działa prawidłowo,
• składanie sprawozdań z poczynionych ustaleń, oraz tam gdzie jest to właściwe, przedstawianie uwag i wniosków dotyczących poprawy skuteczności działania jednostki w danym obszarze.
Możliwe są także sytuacje, w których wystąpi konieczność przeprowadzenia w jednostce zarówno audytu wewnętrznego, jak i zewnętrznego. Konieczna jest wówczas współpraca obu audytorów. Wykonanie procedur audytorskich ułatwia biegłemu rewidentowi efektywny system kontroli wewnętrznej. Międzynarodowe standardy audytorskie zakładają, że audytorzy wewnętrzni i zewnętrzni powinni koordynować i wzajemnie uzupełniać swoje działania. Zgodnie z przyjętą za granicą praktyką audytorzy wspólnie raportują rezultaty swojej pracy do Komitetu Audytu (komórki niezależnej od zarządu). Przedstawione tu przykładowe relacje między audytorem wewnętrznym a biegłym rewidentem nie wyczerpują oczywiście wszystkich mogących pojawić się w tym zakresie kwestii.
Standardy audytu wewnętrznego
Standardy audytu wewnętrznego dzielą się na:
• standardy ogólne – organizacja,
• Standardy szczegółowe – wykonywanie zawodu,
• Standardy szczegółowe – realizacja audytu wewnętrznego.
Standardy ogólne – organizacja
Standardy organizacji określają zasady i zakres działania komórki (stanowiska) audytu wewnętrznego, jej umiejscowienie w strukturze organizacyjnej jednostki oraz obowiązki audytora wewnętrznego.
Audytor wewnętrzny (kierownik komórki audytu wewnętrznego) podlega bezpośrednio kierownikowi danej jednostki oraz wspomaga ją w realizacji celów i funkcji wyznaczonych przez przepisy prawa, regulacje wewnętrzne, a także inne dokumenty. Audytor wewnętrzny (kierownik komórki audytu wewnętrznego) odpowiada wobec kierownika jednostki za realizację zadań związanych z audytem wewnętrznym. Jednocześnie audytorzy wewnętrzni muszą zachowywać swoją niezależność i postępować zgodnie z ustalonymi standardami audytu wewnętrznego i normami etyki zawodowej.
Zasadą obowiązującą w audycie wewnętrznym jest przeprowadzanie zadań audytowych w sposób kompleksowy i konstruktywny. Zawsze, kiedy jest to możliwe, trzeba występować o pomoc ze strony personelu komórki audytowanej przy planowaniu i wykonywaniu danego zadania, słuchać ich opinii i wskazówek. Niezależnie od tego audytorzy wewnętrzni muszą mieć zagwarantowany, z uwzględnieniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, nieograniczony dostęp do wszelkich dokumentów.
Komórka audytu wewnętrznego
Kierownik jednostki jest odpowiedzialny za utworzenie komórki audytu wewnętrznego lub stanowiska do spraw audytu wewnętrznego i za zapewnienie organizacyjnej odrębności wykonywanych przez nie zadań. Audyt wewnętrzny przeprowadza audytor wewnętrzny zatrudniony w jednostce, a w przypadkach określonych w ustawie, audytor wewnętrzny zatrudniony w jednostce nadrzędnej lub nadzorującej. Należy dążyć do tego, aby w każdej jednostce zatrudnionych było co najmniej dwóch audytorów wewnętrznych. Audytor wewnętrzny (kierownik komórki audytu wewnętrznego) opracowuje procedury, zawierające zwięzły opis stosowanej metodyki audytu wewnętrznego. Zasady organizacji, szczegółowe cele, zakres i procedury audytu wewnętrznego powinny być określone w formie pisemnej, zgodne ze Standardami oraz uzgodnione z kierownikiem jednostki.
Obowiązki i zadania audytora wewnętrznego
Jak już wcześniej wspomniano, obowiązkiem audytora wewnętrznego jest rzetelne, obiektywne i niezależne:
• ustalenie stanu faktycznego w zakresie funkcjonowania gospodarki finansowej,
• określenie oraz analiza przyczyn i skutków uchybień,
• przedstawienie uwag i wniosków w sprawie usunięcia uchybień oraz usprawnienia audytowanej działalności.
Audytor wewnętrzny, przeprowadzając audyt wewnętrzny:
• bada wiarygodność sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z wykonania budżetu (planu finansowego),
• dokonuje oceny adekwatności, efektywności i skuteczności systemów kontroli, w tym przestrzegania procedur kontroli zarządzania ryzykiem i kierowania jednostki,
• dokonuje oceny przestrzegania zasady celowości i oszczędności w dokonywaniu wydatków, uzyskiwania możliwie najlepszych efektów w ramach posiadanych środków oraz przestrzegania terminów realizacji zadań i zaciągniętych zobowiązań.
Planowanie i sprawozdawczość oraz czynności sprawdzające
Audyt wewnętrzny przeprowadza się na podstawie rocznego planu audytu opartego na analizie ryzyka. Zalecane jest opracowanie planu, który powinien obejmować obszary pracy komórki audytu wewnętrznego w perspektywie średnio i długookresowej. Wyniki z wykonania planu audytu wewnętrznego w danym roku przedstawia się w sprawozdaniu rocznym. Audytor wewnętrzny powinien, o ile zachodzi taka potrzeba, przeprowadzać czynności sprawdzające.
SŁOWNICZEK
AUDYT WEWNĘTRZNY – ogół działań, przez które kierownik jednostki uzyskuje obiektywną i niezależną ocenę funkcjonowania jednostki w zakresie gospodarki finansowej pod względem legalności, gospodarności, celowości, rzetelności, a także przejrzystości i jawności.
CELOWOŚĆ – badanie w szczególności:
• zapewnienia zgodności działań jednostki z jej celami statutowymi,
• zapewnienia optymalizacji zastosowanych metod i środków, ich adekwatności dla osiągnięcia założonych celów,
• zakresu przyjętych przez kierownictwo kryteriów oceny realizacji celów i zadań.
CZYNNIK RYZYKA – zdarzenie, działanie, zaniechanie, które może spowodować wystąpienie ryzyka.
GOSPODARNOŚĆ – badanie w szczególności:
• zapewnienia oszczędnego i efektywnego wykorzystania środków,
• uzyskania właściwej relacji nakładów do efektów (czy taki sam wynik działalności jednostki można było osiągnąć mniejszym nakładem środków lub czy przy zastosowaniu takich samych środków można było osiągnąć lepszy wynik),
• wykorzystania możliwości zapobiegania lub ograniczania wysokości szkód powstałych w działalności jednostki.
JAWNOŚĆ – badanie w szczególności:
• udostępniania sprawozdań dotyczących finansów i działalności jednostki,
• udostępniania innych informacji dotyczących funkcjonowania jednostki i podejmowanych decyzji.
LEGALNOŚĆ – badanie w szczególności:
• zgodności funkcjonowania jednostki lub audytowanej działalności z obowiązującymi przepisami prawa,
• prawidłowości stanowienia przepisów wewnętrznych obowiązujących w jednostce w ramach wykonywania jej zadań,
• zgodności audytowanej działalności z aktami administracyjnymi, orzeczeniami sądowymi, umowami cywilnoprawnymi oraz innymi obowiązującymi aktami i normami,
• zaniechania działania mimo prawnie określonego obowiązku.
OBSZAR AUDYTU WEWNĘTRZNEGO – każdy obszar działania jednostki, w obrębie którego audytor wewnętrzny wyodrębnił obszary ryzyka do przeprowadzenia zadania audytowego.
OBSZAR RYZYKA – procesy, zjawiska lub problemy wymagające przeprowadzenia audytu wewnętrznego.
PRZEJRZYSTOŚĆ – badanie w szczególności:
• klasyfikowania dochodów i wydatków publicznych,
• stosowania obowiązujących zasad rachunkowości,
• prowadzenia sprawozdawczości.
RACJONALNE ZAPEWNIENIE – satysfakcjonujący poziom zaufania przy danych kosztach, korzyściach i stopniu ryzyka.
RYZYKO – prawdopodobieństwo wystąpienia dowolnego zdarzenia, działania lub zaniechania, którego skutkiem może być szkoda w majątku lub wizerunku danej jednostki lub które może przeszkodzić w osiągnięciu wyznaczonych celów i zadań.
RZETELNOŚĆ – badanie w szczególności:
• wypełniania obowiązków przez pracowników z należytą starannością, sumiennie i terminowo, · należytego wypełniania zadań jednostki, w szczególności określonych dla poszczególnych komórek organizacyjnych i osób,
• dokumentowania określonych działań lub stanów faktycznych zgodnie z rzeczywistością, we właściwej formie i w wymaganych terminach, z uwzględnieniem wszystkich faktów i okoliczności.
Standardy dotyczące wykonywania zawodu
Standardy te określają zasady związane z niezależnością i obiektywizmem, rzetelnością i profesjonalizmem, oceną jakości i efektywności pracy audytora wewnętrznego, a także zgodności ze standardami.
Audytorowi wewnętrznemu należy stawiać wysokie wymagania dotyczące umiejętności zawodowych, umiejętności postępowania z ludźmi na wszystkich szczeblach organizacji oraz zdolności do twórczego myślenia i działania, ponieważ audytowani oceniają działanie audytora wewnętrznego i instytucję audytu wewnętrznego na podstawie kontaktów z poszczególnymi audytorami. Postawa audytora wewnętrznego, który nie spełnia zakładanych wysokich standardów wykonywania tego zawodu, może zaszkodzić funkcji i wizerunkowi audytu wewnętrznego.
Audytor wewnętrzny powinien zachowywać się taktownie i z szacunkiem wobec audytowanych i kolegów – innych audytorów wewnętrznych. Audytorowi wewnętrznemu potrzebna jest determinacja w radzeniu sobie z trudnymi problemami oraz we wkraczaniu w nowe obszary poddawane badaniu. Audytor wewnętrzny nie powinien ulegać naciskom. Powinien być skłonny do wytężonej i długotrwałej pracy, jakiej wymaga ustalenie faktów, zdolny do ich udokumentowania, w taki sposób, aby nie budziły żadnych wątpliwości i nadawały się do przyjęcia przez kierownictwo.
Uwagi sformułowane w trakcie wykonywania zadania audytowego powinny opierać się na faktach, zaś fakty nie mogą zostać pozbawione właściwego im kontekstu. Audytor wewnętrzny musi dokonać obiektywnej, czyli pozbawionej dążenia do osiągnięcia jakichkolwiek własnych osobistych celów, oceny istotności ustaleń, jakie przyniosło zadanie audytowe. Ustalenia i wnioski audytor wewnętrzny musi oprzeć na faktach, a nie na wrażeniach, jakim uległ w czasie dokonywania badań. Powinien pamiętać, że jego działalność jest usługą świadczoną kierownictwu, które ma mieć zaufanie do wyników jego pracy.
Niezależność i obiektywizm
Audytor wewnętrzny powinien być niezależny, zarówno w sferze organizacyjnej, jak i operacyjnej.
Niezależność organizacyjna wyraża się w tym, że audytor wewnętrzny podlega bezpośrednio kierownikowi jednostki, który zapewnia organizacyjną odrębność wykonywanych przez niego zadań. Niezależność operacyjna polega na tym, że audytor wewnętrzny nie powinien być narażony na próby narzucenia obszarów audytu, wpływania na sposób wykonywania pracy i przekazywania wyników. Musi on mieć zagwarantowany nieograniczony dostęp do wszelkich dokumentów, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, do wszystkich pracowników oraz wszelkich innych źródeł informacji potrzebnych do przeprowadzenia audytu. Audytor wewnętrzny nie może brać udziału w działalności operacyjnej jednostki.
Obiektywizm
Obowiązkiem audytora wewnętrznego jest ustalenie stanu faktycznego. Audytor wewnętrzny powinien zachować obiektywizm podczas przeprowadzania zadania audytowego, formułować swoje oceny w oparciu o fakty, w sposób bezstronny i wolny od uprzedzeń oraz unikać konfliktu interesów. W przypadku gdy audytor wewnętrzny bierze udział w innych działaniach niż czynności audytowe, działania te nie mogą prowadzić do konfliktu interesów. W szczególności należy wykluczyć z zakresu obowiązków audytora wewnętrznego takie zadania lub uprawnienia, które wchodzą w zakres zarządzania jednostką. Audytor wewnętrzny nie może dostosowywać swoich ocen dotyczących audytu wewnętrznego do oczekiwań innych osób. Zadania audytowe muszą być wykonywane w taki sposób, aby audytor wewnętrzny nie był stawiany w sytuacjach, w których mógłby czuć się niezdolny do wydawania obiektywnych opinii, zgodnych z jego umiejętnościami i wiedzą. Kierownik komórki audytu wewnętrznego powinien w taki sposób wyznaczać zadania audytowe pozostałym audytorom wewnętrznym, aby uniknąć potencjalnych konfliktów interesów lub stronniczości.
Bezstronność
Audytor wewnętrzny nie powinien, co najmniej przez dwa lata, oceniać działalności jednostki, za którą był uprzednio odpowiedzialny. Udział audytora wewnętrznego w badaniu działań, za które odpowiada kierownik komórki audytu wewnętrznego, powinien podlegać nadzorowi osoby niezatrudnionej w tej komórce.
O każdym rzeczywistym lub domniemanym naruszeniu niezależności lub obiektywizmu audytor wewnętrzny (kierownik komórki audytu wewnętrznego) informuje kierownika jednostki.
Rzetelność i profesjonalizm
Audytor wewnętrzny powinien wykonywać swoje zadania w sposób rzetelny. Działania audytowe powinny być wykonywane w sposób rozważny, ale zdecydowany i skuteczny.
Audytor wewnętrzny powinien sumiennie wykonywać swoje obowiązki, dążąc do osiągnięcia najlepszych rezultatów swojej pracy, mając na względzie wnikliwe oraz rozważne wykonywanie zadań. W swoim postępowaniu audytor wewnętrzny powinien być kreatywny, a wyznaczone zadania wykonywać z zaangażowaniem i z najlepszą wolą i wiedzą.
Audytor wewnętrzny nie powinien uchylać się od przedstawiania kierownikowi jednostki wniosków mogących skutkować koniecznością podjęcia trudnych decyzji.
Ważne adresy
Uwagi i propozycje dotyczące standardów można przekazywać do Departamentu Koordynacji Kontroli Finansowej i Audytu Wewnętrznego Ministerstwa Finansów
Uwagi dot. „Standardów kontroli finansowej w jednostkach sektora finansów publicznych” można kierować na adres:
Slawomir.Kacprzak@mofnet.gov.pl
Uwagi dot. „Standardów audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych” można kierować na adres:
Daniel.Maksym@mofnet.gov.pl;
Urszula.Sojka@mofnet.gov.pl
Oddział Instytutu Audytorów Wewnętrznych w Polsce:
www.iia.org.pl
Należyta staranność
Wszelkie działania audytora wewnętrznego powinny cechować się należytą starannością.
Zachowanie należytej staranności przez audytora wewnętrznego oznacza takie posługiwanie się posiadaną wiedzą, umiejętnościami i doświadczeniem, aby uzyskać kompetentną ocenę procesu lub stanu. Do wniosków audytor wewnętrzny powinien dochodzić po przeprowadzeniu wszechstronnych analiz, ocen i dyskusji z kompetentnymi pracownikami jednostki.
Standardy szczegółowe
Określają one zarządzanie komórką audytu wewnętrznego w jednostce, zakres działań audytu wewnętrznego, przeprowadzanie audytu wewnętrznego, nadzór nad przeprowadzaniem audytu wewnętrznego, komunikowanie wyników oraz przeprowadzanie czynności sprawdzających (tzw. audytu sprawdzającego). Czas pracy pracowników audytu wewnętrznego jest ograniczony. Z tego powodu podstawowe znaczenie ma takie przeznaczenie i wykorzystanie czasu, które przynosi największe korzyści danej jednostce. Aby zaplanować efektywne wykorzystanie umiejętności i czasu pracy audytorów wewnętrznych oraz materiałów potrzebnych do wykonania zadania audytowego, audytor wewnętrzny dokonuje oceny ryzyka. Kluczowe znaczenie dla właściwego wykorzystania zasobów komórki audytu wewnętrznego ma ustalenie priorytetów obszarów ryzyka, a więc także kolejności, w jakiej powyższe obszary zostaną poddane audytowi.
Ze względu na fakt, że audytorzy wewnętrzni zajmują się oceną efektywności i gospodarności zarządzania, oceną elementów systemu kontroli wewnętrznej, ich ustalenia powinny przyczyniać się do poprawy działalności jednostki audytowanej w przyszłości. Audytorzy wewnętrzni nie powinni wykorzystywać błędów wykrytych w trakcie swoich badań do oceniania osób za nie odpowiedzialnych.
Planowanie prac w komórkach audytu wewnętrznego powinno opierać się na ocenie wystąpienia potencjalnych zagrożeń w obszarach poddawanych audytowi, według kryterium istotności i ryzyka. Zatem ocena ryzyka stanowi technikę stosowaną do wyboru oraz uprzedniego typowania potencjalnych zadań audytu. Audytor wewnętrzny przeprowadza również ocenę ryzyka dotyczącego środowiska audytu.
Standardy audytu wewnętrznego nie zalecają żadnych metod przeprowadzania audytu wewnętrznego. Każdorazowo audytor wewnętrzny powinien tak dobrać metody przeprowadzenia audytu wewnętrznego, aby jak najlepiej wykonać zadanie audytowe.
Wiesława Moczydłowska
PODSTAWA PRAWNA
• Komunikat nr 1 ministra finansów z dnia 30 stycznia 2003 r. w sprawie ogłoszenia „Standardów audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych”
• Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 155, poz. 1014 z późn. zm.)
• Rozporządzenie ministra finansów z dnia 5 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu przeprowadzania audytu wewnętrznego (Dz.U. nr 111, poz. 973).
EKSPERT WYJAŚNIA
Sławomir Kacprzak, radca generalny w Departamencie Koordynacji Kontroli Finansowej i Audytu Wewnętrznego Ministerstwa Finansów
Czy standardy były potrzebne
Minister Finansów ponad rok temu wydał „Standardy audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych”. Jaka jest ich rola, skoro na rynku dostępne są standardy wydane przez Instytut Audytorów Wewnętrznych?
– W przepisach ustawy o finansach publicznych zostały ustalone tylko ogólne zasady prowadzenia audytu wewnętrznego w sektorze publicznym. Jednocześnie minister finansów, jako organ właściwy w sprawach koordynacji audytu wewnętrznego w administracji publicznej, został zobowiązany w przepisach ustawy do określenia standardów audytu wewnętrznego zgodnych z powszechnie uznanymi standardami w tej dziedzinie. W praktyce, podstawowym dokumentem, który posłużył nam jako wzór do opracowania naszych standardów, były „Standardy profesjonalnej praktyki audytu wewnętrznego” opracowane przez Instytut Audytorów Wewnętrznych – IIA (Institute of Internal Auditors – Framework for the Standards for the Professional Practice of Internal Auditing). Przy opracowywaniu Standardów staraliśmy się oczywiście uwzględnić polskie rozwiązania prawne i terminologię.
Standardy audytu wewnętrznego mają przede wszystkim służyć pomocą w organizacji i pracach audytu wewnętrznego, a także w jego ocenie. Jako podstawowy cel Standardów można wskazać zapewnienie odpowiedniej jakości audytu wewnętrznego oraz jego spójnego i jednolitego wykonywania w administracji publicznej. W trzech częściach Standardów zostały określone podstawowe zasady organizacji audytu wewnętrznego, podstawowe wymagania dotyczące wykonywania zawodu audytora wewnętrznego oraz podstawowe zasady przeprowadzania audytu wewnętrznego. Standardy, podobnie jak przepisy prawa, nie opisują szczegółowo technik czy sposobów przeprowadzania audytu wewnętrznego. Audytorzy powinni więc, pamiętając o ogólnych zasadach ustalonych w przepisach i Standardach, opracować bardziej szczegółowe i precyzyjne procedury audytu wewnętrznego dostosowane już do jednostki, w której pracują – jej zadań, struktury organizacyjnej czy uwarunkowań finansowych. Funkcjonowanie Standardów audytu wewnętrznego jest jednym z przedmiotów oceny, której, z upoważnienia ministra finansów, dokonują w wybranych jednostkach pracownicy naszego departamentu.
Bezpośrednią przyczyną wprowadzenia audytu wewnętrznego w polskiej administracji publicznej były zobowiązania poczynione w procesie negocjacji o przystąpienie do Unii Europejskiej. Strona unijna wymagała wprowadzenia w Polsce skutecznego systemu ochrony przekazywanych przez siebie środków finansowych. Jednym z elementów tego systemu jest właśnie audyt wewnętrzny prowadzony zgodnie z międzynarodowymi standardami. Wdrażanie audytu wewnętrznego w polskiej administracji publicznej było na bieżąco oceniane przez służby Komisji Europejskiej. Urzędnicy z Brukseli zapoznawali się z wszystkimi ważniejszymi dokumentami, które tworzyliśmy na potrzeby tego systemu. Standardy audytu wewnętrznego, oparte na Standardach IIA, nie wzbudziły zastrzeżeń ze strony Komisji.
Uzupełnieniem Standardów audytu wewnętrznego są inne dokumenty opracowane w Ministerstwie Finansów: „Kodeks etyki audytora wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych” i „Karta audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych”. W kwietniu tego roku zostały ogłoszone nieco zmienione wersje tych dokumentów, w których uwzględnione zostały uwagi ze strony pracowników Komisji Europejskiej. Wzorem do opracowania kodeksu etyki, podobnie jak w przypadku Standardów, był podobny dokument IIA.
Audyt w jednostkach samorządu
Audyt wewnętrzny w jednostkach samorządu terytorialnego rządzi się nieco innymi prawami? Czy w przepisach i standardach uwzględniona została specyfika tych jednostek?
– Do prowadzenia audytu wewnętrznego zobowiązane są tylko te jednostki samorządu terytorialnego, których przychody lub wydatki przekroczyły w ubiegłym roku 35 mln zł. Tryb prowadzenia audytu wewnętrznego dla całej administracji publicznej jest taki sam. Występują jednak pewne różnice w przypadku uprawnień i obowiązków audytorów wewnętrznych działających w sferze samorządowej. Z jednej strony mają mniej obowiązków – audytorzy zatrudnieni w jednostkach samorządu terytorialnego nie mają obowiązku przesyłania do Głównego Inspektora Audytu Wewnętrznego (GIAW) rocznych planów audytu oraz sprawozdań z wykonania tych planów, nie podlegają też ocenie prowadzonej przez pracowników naszego Departamentu. Z drugiej strony mają także mniej uprawnień – rozwiązanie stosunku pracy z samorządowym audytorem nie wymaga zgody GIAW. Możliwość zwolnienia audytorów w gminach, powiatach i województwach samorządowych bez zgody GIAW często jest wskazywana przez nich jako poważne ograniczenie ich niezależności i osłabienie ich pozycji w urzędzie.
Standardy audytu wewnętrznego zostały sformułowane w sposób na tyle ogólny, aby można je było stosować we wszystkich jednostkach sektora finansów publicznych, które są przecież bardzo różnorodne pod względem formy organizacyjnej, wykonywanych zadań czy wielkości. Oczywiście, audytorzy wewnętrzni, niezależnie od rodzaju jednostki, w której pracują, powinni zachowywać zasady wskazane w Standardach, czyli m.in. niezależność, obiektywizm, rzetelność czy profesjonalizm. Również audytorzy w jednostkach samorządu powinni opracować szczegółowe procedury, według których będzie prowadzony audyt wewnętrzny.
Rok 2004 to pierwszy rok obowiązkowego prowadzenia audytu wewnętrznego w samorządzie terytorialnym. Co najmniej od końca pierwszego kwartału br. we wszystkich jednostkach samorządu, które przekroczyły wspomniany próg, powinni być zatrudnieni audytorzy wewnętrzni. Teraz ich najważniejszym zadaniem jest opracowanie po raz pierwszy rocznego planu audytu – na rok 2005. Warto w tym miejscu wspomnieć o zakresie audytu wewnętrznego w tych jednostkach. Przepisy ustawy o finansach publicznych wyraźnie stanowią, iż audyt wewnętrzny prowadzi się w jednostkach samorządu terytorialnego. Audyt wewnętrzny nie może być więc ograniczony wyłącznie do urzędu gminy czy starostwa powiatowego, mimo że audytor będzie zatrudniony właśnie w urzędzie gminy czy starostwie. Analiza ryzyka, która powinna stanowić podstawę planu audytu, musi obejmować zatem wszystkie jednostki organizacyjne w gminie, powiecie czy województwie samorządowym. Natomiast w przypadku przekroczenia progu 35 mln zł przez poszczególne jednostki organizacyjne, powinny one samodzielnie prowadzić audyt wewnętrzny.
Właśnie z uwagi na zakres audytu wewnętrznego, który w tym przypadku wykracza poza macierzysty urząd, bardzo ważne jest, aby w gminie, powiecie czy województwie samorządowym określone zostały w formie wewnętrznych regulacji cele i zasady audytu wewnętrznego, a także uprawnienia i odpowiedzialność audytorów wewnętrznych. Jako podstawa do opracowania takiego dokumentu może służyć wspomniana już przez ze mnie Karta audytu wewnętrznego dostępna na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (www. mf. gov. pl).
CZYTELNICY PYTAJĄ
Jak zostać audytorem
Kto może być audytorem wewnętrznym? Jakie warunki trzeba spełniać?
– Audytorami wewnętrznymi zgodnie z art. 35k pkt 1-5 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2003 r. nr 15, poz. 148) mogą być osoby, które posiadają obywatelstwo polskie, wyższe wykształcenie, pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzystają z pełni praw publicznych, nie były karane za przestępstwa popełnione z winy umyślnej, a także złożyły z pozytywnym wynikiem egzamin przed komisją powołaną przez ministra finansów.
Ustawodawca przewidział trzyletni okres przejściowy, podczas którego kandydaci na audytorów mają możliwość przygotowania się do spełnienia ustawowych wymogów. Tak więc audytorami wewnętrznymi do 31 grudnia 2004 r. mogą być pracownicy z przynajmniej rocznym doświadczeniem na stanowisku związanym z przeprowadzaniem kontroli lub audytu. Po tym okresie jedynie osoby, które złożyły z wynikiem pozytywnym egzamin przed komisją powołaną przez ministra finansów mogą wykonywać funkcję audytora wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych.
Gdzie zatrudniać audytora
Czy audytor wewnętrzny może być zatrudniony w komórce kontroli wewnętrznej?
– Zgodnie z zaleceniami Ministerstwa Finansów powinny być tworzone tworzenie odrębne komórki organizacyjne bądź samodzielne stanowiska pracy, ze względu na zachowanie niezależności audytorów wewnętrznych, których zadaniem jest tylko i wyłącznie przeprowadzanie audytu wewnętrznego.
Jeżeli jednak, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, kierownik jednostki (i dyrektor generalny) zdecyduje, że nie ma takiej możliwości, dopuszczalne jest tymczasowe prowadzenie audytu wewnętrznego przez audytora zatrudnionego w komórce kontroli, pod warunkiem że:
• kierownik komórki kontroli i audytu wewnętrznego będzie spełniał warunki określone dla audytora wewnętrznego,
• zadania audytora wewnętrznego, zatrudnionego w komórce audytu wewnętrznego i kontroli, nie będą obejmowały kontroli wewnętrznej (a więc np. przygotowywania procedur wewnętrznej kontroli finansowej lub sprawowania kontroli określonej w tych procedurach).
Kiedy standard jest profesjonalny
Co to są powszechnie uznawane standardy?
– Są to wypracowane przez środowiska i instytucje profesjonalne standardy kontroli finansowej i audytu (nie tylko wewnętrznego).
Istnieje kilka powszechnie uznawanych źródeł takich standardów. Do najważniejszych zalicza się: międzynarodowy Instytut Audytorów Wewnętrznych (Institute of Internal Auditors), Komitet Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (International Accounting Standards Committee), INTOSAI – Międzynarodową Organizacją Najwyższych Organów Kontroli (International Organization of Supreme Audit Institutions) oraz Komitet Kontaktowy Najwyższych Organów Kontroli/Audytu państw UE (Europejskie Wytyczne Stosowania Standardów Audytu INTOSAI).
Minister finansów określił, zgodne z międzynarodowymi standardami, krajowe standardy w formie dwóch odrębnych zbiorów dokumentów, tj. Standardów kontroli finansowej w jednostkach sektora finansów publicznych oraz Standardów audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych
Wiesława Moczydłowska


Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Globalne podatki i minimalna stawka CIT [Raport PIE]

    Globalne podatki. Transfer zysków do rajów podatkowych powoduje, że globalne wpływy z podatku CIT są corocznie zmniejszane o ok 240 mld USD. Najbogatsi ludzie świata przelewają 7,6 bln USD na zagraniczne konta, by uniknąć organów podatkowych. Polski Instytut Ekonomiczny w raporcie „Global taxes in the post-COVID-19 era” wskazuje, że wprowadzenie globalnego podatku majątkowego zapewniłoby 289 mld USD rocznie, globalnego podatku klimatycznego – 279 mld USD rocznie, a globalnej minimalnej stawki CIT – 127 mld USD rocznie. Zebrane w ten sposób środki wystarczyłyby na zaszczepienie przeciw COVID-19 każdej dorosłej osoby na świecie 4 razy w ciągu roku.

    VAT e-commerce. Procedura szczególna dla przesyłek do 150 euro

    VAT e-commerce. Resort finansów objaśnia uproszczoną procedurę w zakresie deklarowania i odroczenia płatności podatku z tytułu importu towarów w przesyłkach o wartości nieprzekraczającej 150 euro (tzw. „USZ”). Zmiany już od 1 lipca 2021 r.

    Fundusze inwestycyjne - zmiana przepisów

    Fundusze inwestycyjne. 22 czerwca 2021 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Projekt ten dostosowuje polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej, dotyczących funduszy inwestycyjnych oraz zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Zgodnie z projektem większość zmian ma wejść w życie 2 sierpnia 2021 r.

    Należyta staranność w cenach transferowych w świetle objaśnień Ministerstwa Finansów

    Należyta staranność w cenach transferowych. Pojęcie należytej staranności nie jest sprecyzowane w przepisach. Ustawodawca nie wskazuje konkretnych działań, które powinny zostać powzięte, ani informacji, które należy weryfikować. Pewne wskazówki w zakresie domniemania oraz należytej staranności, o których mowa w art. 11o ust. 1b ustawy o CIT wynikają z objaśnień podatkowych MF.

    Pakiet Slim VAT 2 z poprawkami

    Slim VAT 2. Sejmowa komisja finansów publicznych przyjęła w dniu 22 czerwca, wraz z poprawkami, nowelizację ustawy o podatku od towarów i usług, której celem jest uproszczenie rozliczania przez podatników podatku od towarów i usług – tzw. pakiet Slim VAT 2.

    Refakturowanie podatku od nieruchomości na dzierżawcę lub najemcę

    Refakturowanie podatku od nieruchomości. Podatek od nieruchomości nie może być przedmiotem sprzedaży lub innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w efekcie nie podlega odrębnemu „refakturowaniu”. Jednak jeżeli strony umowy dzierżawy lub najmu postanowią, że wynajmujący „przerzuca” koszt podatku od nieruchomości na dzierżawcę (najemcę), wówczas koszt ten stanowi element ceny usługi dzierżawy (najmu). Innymi słowy wartość podatku od nieruchomości stanowi część zapłaty (czynszu) za usługę dzierżawy lub najmu. Dlatego też w takiej sytuacji wydzierżawiający (lub najemce) powinien wystawić fakturę, w której podstawa opodatkowania, to łączna cena (wartość) usługi dzierżawy obejmująca m.in. wartość podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Koszty podatku od nieruchomości nie mogą bowiem stanowić samodzielnego świadczenia, lecz są elementem podstawowej czynności, jaką jest dzierżawa nieruchomości, zatem co do zasady nie powinny być wykazywane na fakturze w odrębnej pozycji.

    Transparentność wynagrodzeń w UE - jak się przygotować?

    Transparentność wynagrodzeń w UE. Projekt przygotowany przez Komisję Europejską zakłada rewolucyjne zmiany w zakresie transparentności wynagrodzeń. Jakie rozwiązania zakłada i jakie konsekwencje może za sobą nieść? Jak przygotować organizację do ujawnienia płac?

    Jaki wzrost PKB w 2021 roku?

    PKB w 2021 roku. Wzrost gospodarczy (tj. wzrost Produktu Krajowego Brutto - PKB) Polski w 2021 r. może zbliżyć się do 5 proc., ale resort finansów pozostaje konserwatywny w swoich prognozach - powiedział 22 czerwca PAP Biznes minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński. Podkreślił, że w budżecie są zabezpieczone środki na wypadek kolejnej fali pandemii. Dodał, że wykonanie budżetu po czerwcu może być zbliżone do tego po maju, kiedy to w odnotowano nadwyżkę w wysokości 9,4 mld zł.

    Elektroniczny TAX FREE od początku 2022 roku

    Ustawa o VAT daje możliwość zwrotu podatku od towarów i usług podróżnym. Procedura TAX FREE pozwala turystom odwiedzającym Polskę na uniknięcie podwójnego opodatkowania. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa szykują zmiany dla przedsiębiorców działających w systemie zwrotu VAT podróżnym od początku 2022 roku, polegającą na odejściu od papierowej wersji procedury i zastąpienie jej elektronicznym systemem ewidencji.

    Przedsiębiorca jako honorowych dawca krwi - co przysługuje?

    Honorowy dawca krwi, który jest pracownikiem, po oddaniu krwi może otrzymać dwa dni wolnego. Co jednak w sytuacji gdy honorowym dawcą krwi jest przedsiębiorca? Czy z tego tytułu przysługują mu jakieś preferencje?

    Zmęczenie cyfrowe w czasie pandemii

    Zmęczenie cyfrowe. 41% ankietowanych niepokoi się wpływem Internetu na dobre samopoczucie bardziej niż przed pandemią – wynika z badania EY. Jak postrzegamy obecnie korzystanie z kanałów cyfrowych?

    E-faktury - zagrożenia i ryzyka

    E-faktury. Już w październiku 2021 r. w Polsce zostaną wprowadzone e-faktury – zapowiada polski rząd. Na razie będą dobrowolną formą rozliczenia, jednak za dwa lata (od 2023 roku) system podatkowy zostanie całkowicie zdigitalizowany. Eksperci wskazują, że oprócz oczywistych korzyści, takich jak uszczelnienie systemu podatkowego czy uproszczenie rozliczeń między kontrahentami, e-faktury wiążą się też z pewnymi ryzykami. To przede wszystkim obawa przed inwigilacją i działaniami hakerów.

    Pakiet VAT e-commerce, czyli podwyżki w e-handlu

    Pakiet VAT e-commerce. Nowelizacja ustawy o VAT wprowadza tzw. unijny pakiet e-commerce. Zmiana ma wejść we wszystkich krajach Unii. Celem jest wyrównanie szans firm z UE w konkurowaniu w obszarze handlu elektronicznego z podmiotami z krajów trzecich.

    Podatkowa Grupa Kapitałowa (PGK) – jakie korzyści?

    Podatkowa Grupa Kapitałowa (PGK) jest narzędziem do zmniejszenia zobowiązania podatkowego w ramach grupy kapitałowej umożliwiającym zwiększenie swobody dokonywania transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi wchodzącymi w skład PGK oraz zmniejszenie obowiązków administracyjnych związanych z rozliczeniem CIT. Jednak funkcjonowanie w ramach takiej grupy wiąże się również z ryzykiem, które wynika z konieczności przestrzegania bardzo rygorystycznych warunków PGK. Jest to więc rozwiązanie korzystne, a zarazem ryzykowne dla podatników.

    Czy podatek może zapłacić za podatnika inny podmiot?

    Zapłata podatku. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w wyroku z 14 kwietnia 2021 r. (sygn. II FSK 3305/18) , że zobowiązanie podatkowe płatnika wygasa również w przypadku, kiedy kiedy wpłata podatku realizowana jest przez podmiot trzeci. Konieczne jest jednak aby podatek został opłacony ze środków podatnika, by podmiot uiszczający podatek miał do wykonania tej czynności umocowanie oraz aby wiedzę o tym fakcie miał organ podatkowy, na rzecz którego dokonywana jest konkretna wpłata należności.

    Kościński: jesteśmy za sprawiedliwymi podatkami

    Raje podatkowe, podatek minimalny. Działania resortu finansów ukierunkowane są na wprowadzenie sprawiedliwych podatków w UE i poza nią, dlatego istotne jest zwalczanie rajów podatkowych - poinformował minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński.

    Tarcza PFR 1.0 - ponad 42 mld zł umorzonych subwencji

    Subwencje z Tarczy PFR. Z 61 mld zł udzielonych subwencji z Tarczy PFR 1.0 umorzymy firmom w sumie 42-45 mld zł, czyli o 4-6 mld zł więcej, niż pierwotnie zakładaliśmy - powiedział wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju Bartosz Marczuk.

    Opłata reprograficzna - czy przepisy są zgodne z prawem UE?

    Opłata reprograficzna - nowe regulacje. Przepisy dotyczące opłaty reprograficznej mogą być niezgodne z polskim i unijnym prawem. Projekt ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego budzi wątpliwości prawników. Które przepisy budzą wątpliwości?

    VAT e-commerce - projekt objaśnień podatkowych MF

    VAT e-commerce. Ministerstwo Finansów przygotowało projekt objaśnień podatkowych do pakietu zmian w VAT zwanego potocznie VAT e-commerce. W objaśnieniach tych zawarto 59 praktycznych przykładów jak działa pakiet. Objaśnienia te mają chronić przedsiębiorców z mocą wiążącą dla administracji skarbowej. Ministerstwo Finansów zaprasza podatników do zgłaszania uwag do tego projektu w ramach prekonsultacji do 30 czerwca.

    Akcyza. Wzory deklaracji uproszczonych AKC-UA i AKC-UAKZ

    Wzory deklaracji akcyzowych. Ukazało się rozporządzenie dotyczące wzorów deklaracji uproszczonych w sprawie podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych, chodzi o wzory AKC-UA i AKC-UAKZ. Nowe deklaracje mają zastosowanie począwszy od rozliczenia za trzeci kwartał 2021 r.

    22 czerwca 2021 roku przypada "Dzień Wolności Podatkowej"

    Dzień Wolności Podatkowej. W tym roku "Dzień Wolności Podatkowej" przypada 22 czerwca w 173. dniu roku. Na opłacenie wszystkich danin, czyli podatków i opłat, które są przymusowe niezależnie od tego, jak się nazywają, pracujemy 172 dni z 365, czyli o 12 dni dłużej niż w 2020 r. - poinformowało w poniedziałek Centrum im. Adama Smitha. W 2020 roku Dzień Wolności Podatkowej przypadał 10 czerwca, w 2019 roku 8 czerwca, a w roku 2018 - 6 czerwca.

    Rejestracja samochodu ciężarowego do 3,5 tony - nowy obowiązek akcyzowy od 1 lipca 2021 r.

    Rejestracja samochodu ciężarowego do 3,5 tony. Od 1 lipca 2021 r., aby zarejestrować samochód ciężarowy i specjalny o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, sprowadzany z innego kraju UE, będziemy musieli przedłożyć w wydziale komunikacji odpowiedni dokument z urzędu skarbowego, który potwierdzi, że nie musimy zapłacić akcyzy od tego samochodu. Jest to nowy obowiązek.

    Stawki VAT w gastronomii - dania na wynos z 5% czy 8% VAT?

    Stawki VAT w gastronomii. Sprzedaż w lokalach gastronomicznych dań na wynos jest dostawą towarów, dlatego mogła być opodatkowana stawką 5% zamiast 8%. Tak wynika z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE z 22 kwietnia 2021 r. w sprawie C-703/19, dotyczącej polskiego podatnika. Wyrok ma praktyczne konsekwencje głównie w stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2020 r. Zawiera jednak przydatne wskazówki odnoszące się również do stosowania obecnych przepisów, po wprowadzeniu nowej matrycy stawek VAT.

    Specjalista ds. e-przetargów

    Specjalista ds. e-przetargów. Nowelizacja ustawy Prawo zamówień publicznych, która weszła w życie 1 stycznia 2021 roku, wprowadziła kilka istotnych zmian, które mają na celu usprawnienie procesów zakupowych wśród wykonawców i zamawiających. Nowe prawo pokazuje, że niezbędne jest także posiadanie dodatkowych kompetencji przez specjalistów z tego sektora. Czy można zatem mówić o tworzeniu się nowego stanowiska pracy, które da się określić mianem specjalisty ds. e-przetargów?

    Niższych podatków, stabilnego prawa - czego życzyć przedsiębiorcom?

    Dzień Przedsiębiorcy jest obchodzony w dniu 21 czerwca. Czego można im życzyć? Stabilnego prawa, mniej uciążliwych formalności oraz niższych podatków i składek ZUS – wynika z badania zleconego przez inFakt agencji ARC Rynek i Opinia. Równie ważne jest, aby pomimo niesprzyjających warunków do prowadzenia biznesu nadal odczuwali satysfakcję ze swojej działalności.