Faktury w księgach

Zagadnienie ewidencji faktur na przełomie okresów jest o tyle skomplikowane, że istnieją rozbieżności w tym zakresie pomiędzy prawem bilansowym a ustawą o VAT.

Przywołując art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości, w księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. Tym samym dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów do aktywów lub pasywów danego okresu sprawozdawczego zaliczane będą koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające na ten okres sprawozdawczy koszty, które jeszcze nie zostały poniesione. Zgodnie więc z ustawą o rachunkowości, ujęcie w księgach rachunkowych sprzedawcy faktury wystawionej w grudniu, ale dotyczącej sprzedaży dokonanej w listopadzie wygląda w sposób następujący:

Sprawa jest w miarę prosta, jeśli chodzi o podatek dochodowy od osób prawnych. W tym przypadku za datę powstania przychodu uważa się dzień wystawienia faktury (rachunku), nie później jednak niż ostatni dzień miesiąca, w którym wydano rzecz. Tym samym przychód podatkowy tak samo jak bilansowy powstaje w listopadzie. Tak też został zaewidencjonowany w tabeli. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 4, jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. A zatem, nawiązując do pytania, obowiązek podatkowy powstanie dopiero w grudniu (co powinno wynikać z analityki do konta syntetycznego, na którym ewidencjonowane są rozrachunki z tytułu VAT). Nawiązując jeszcze do pytania o potwierdzenie sald, należy pamiętać, że potwierdzając salda takich rozrachunków (obowiązek uzgodnienia sald dotyczy należności), należy mieć na uwadze, że jeżeli w wyniku inwentaryzacji rozrachunków powstaną różnice w saldach, należy je wyjaśnić z kontrahentami. W sporządzanym protokole warto opisać rozbieżności, które wystąpiły pomiędzy księgami rachunkowymi a stanem, który podawany jest przez kontrahenta.