Kiedy należy opodatkować przychód z nieodpłatnego nabycia akcji przez pracowników

Źródłami przychodów podlegającymi opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych są m.in. kapitały pieniężne. Przez przychody z kapitałów pieniężnych należy rozumieć także dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje). Dochodem z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym m.in. dochód przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego (akcyjnego).

Kodeks spółek handlowych przewiduje możliwość zmiany umowy spółki i podwyższenie kapitału akcyjnego, przeznaczając na ten cel środki z kapitału zapasowego. Do zmiany umowy spółki konieczna jest uchwała zgromadzenia akcjonariuszy.

Warto podkreślić, że przepisy podatkowe w żaden sposób nie uzależniają powstania obowiązku podatkowego z tytułu udziału w zyskach osób prawnych od rodzaju środków, z jakich powstał kapitał zapasowy. Bez względu na źródło powstania kapitału zapasowego przekazanie całości lub jego części na podwyższenie kapitału akcyjnego rodzi po stronie akcjonariuszy dochód do opodatkowania.

Takie stanowisko zajmują również organy podatkowe. W interpretacji o zakresie stosowania prawa podatkowego wydanej przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Kielcach 18 sierpnia 2006 r., nr OG/005/128/PDII/415- -77/06, czytamy:

"Ustawy podatkowe nie uzależniają powstania obowiązku podatkowego z tytułu udziału w zyskach osób prawnych od rodzaju środków, z jakich powstał kapitał zapasowy. Każde przekazanie całości czy części kapitału zapasowego na podwyższenie kapitału akcyjnego rodzi po stronie akcjonariuszy dochód do opodatkowania, bez względu na pierwotne źródło powstania kapitału zapasowego."

 

W przypadku wydania nowych akcji dochodem akcjonariusza do opodatkowania jest kwota odpowiadająca wartości nowych akcji.

 

Z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych pobiera się 19-proc. zryczałtowany podatek dochodowy.

W powyższym przypadku zryczałtowany podatek pobiera się bez pomniejszania przychodów o koszty uzyskania i nie łączy się tych przychodów z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 updof.

W omawianej sytuacji obowiązek obliczenia, pobrania i odprowadzenia podatku dochodowego na konto urzędu skarbowego spoczywa na płatniku, czyli Państwa spółce. Mają Państwo obowiązek pobrać zryczałtowany podatek w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu rejestrowego o dokonaniu wpisu o podwyższeniu kapitału akcyjnego. Następnie należy przekazać ten podatek do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło jego pobranie, na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według Państwa siedziby (bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby). Do końca stycznia roku następującego po roku, w którym pobrali Państwo podatek, należy przesłać do tego samego urzędu deklarację roczną PIT-8AR.

Obowiązek pobrania w takiej sytuacji zryczałtowanego podatku dochodowego przez spółkę potwierdzają również organy podatkowe. W interpretacji o zakresie stosowania prawa podatkowego wydanej 9 września 2004 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kępnie, nr ZPD-411-174/2004, czytamy:

"(...) zgodnie z art. 41 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w razie przeznaczenia dochodu na powiększenie kapitału zakładowego płatnicy (w tym wypadku spółka akcyjna) pobierają zryczałtowany podatek dochodowy w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu rejestrowego o dokonaniu wpisu o podwyższeniu kapitału zakładowego lub akcyjnego. Płatnicy ci, zgodnie z art. 42 ust. 1 updof, przekazują kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według siedziby płatnika."

 

Leszek Syguła

ekspert w zakresie podatków dochodowych,

prawnik, doktorant Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu