REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak rozliczać należności nieściągalne

Małgorzata Kawczyńska
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Spółka wykazuje w swoich księgach należność nieściągalną. Komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji. Dłużnik nie pracuje, nie posiada żadnych ruchomości podlegających zajęciu. Również egzekucja z wierzytelności i kont bankowych dłużnika okazała się bezskuteczna. Należność dotyczy 2005 r. O możliwości niedokonania spłaty spółka wiedziała już w 2006 r., mimo to nie utworzono odpisu aktualizującego, jak również nie przeksięgowano spłaty na należności dochodzone na drodze sądowej. Postanowienie o umorzeniu otrzymano w 2007 r. Jak w takiej sytuacji będzie wyglądać ewidencja księgowa?

RADA

REKLAMA

Autopromocja

Jeżeli spółka uzna, że kwota nieściągalnej wierzytelności stanowi istotną wartość, wówczas należy ją odnieść na kapitał własny jako błąd podstawowy z lat ubiegłych. W przeciwnym wypadku obciąży koszty roku 2007.

UZASADNIENIE

Odpis aktualizujący należności tworzy się, uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty. Spółka, mając wątpliwość co do ściągnięcia należności, powinna więc utworzyć odpis aktualizacyjny w roku, w którym taka wątpliwość się pojawiła.

Tabela. Tworzenie odpisu aktualizującego

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Jeżeli spółka wiedziała o prawdopodobieństwie nieściągalności danej wierzytelności w 2006 r., powinna ona wtedy utworzyć odpis aktualizacyjny. W przypadku gdy nie dokonała odpisu w roku, w którym dowiedziała się o tej sytuacji, powinna to zrobić w następnym roku obrotowym, tj. 2007 r. Jeżeli kwota umorzonej przez komornika wierzytelności jest istotna, brak dokonania odpisu w 2006 r. należy uznać za błąd podstawowy. W takim przypadku w sprawozdaniu finansowym za 2007 r. trzeba skorygować wynik lat ubiegłych.

Należy również zwrócić uwagę na art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym w przypadku gdy np. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał postanowienie, można żądać wznowienia postępowania. Zapis ten oznacza, że dopóki istnieje możliwość wznowienia egzekucji długu, dopóty nie należy ostatecznie spisywać wierzytelności.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 25a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem wierzytelności, które uprzednio, na podstawie art. 12 ust. 3, zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony w ust. 2 ustawy, to znaczy:

1. Postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo

2. Postanowieniem sądu o:

a) oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, lub

b) umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy zachodzi okoliczność wymieniona pod lit. a), lub

c) ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, albo

3. Protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od tej kwoty.

UWAGA

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako przedawnione.

REKLAMA

W związku z tym, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie precyzują momentu, w którym należy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy aktualizujące wartość należności, lecz możliwość odniesienia w koszty wiążą z momentem zaistnienia zdarzeń uprawdopodobniających nieściągalność tych należności - dopiero z chwilą zaistnienia tych zdarzeń podatnik ma prawo (a nie obowiązek) odniesienia w ciężar kosztów uzyskania przychodów przedmiotowych odpisów.

Jednocześnie termin ten jest ograniczony przepisem art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. terminem przedawnienia). Tylko należności nieprzedawnione, których nieściągalność została uprawdopodobniona, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Stanowisko takie zostało zawarte w interpretacji Drugiego Urzędu Mazowieckiego z 28 grudnia 2006 r., nr 1472/ROP1/423-362/06/MC.

Przykład 1

W 2005 r. spółka Z sprzedała kontrahentowi X towar na kwotę 1 220 000 zł brutto. Należność ta stanowi kwotę istotną dla spółki. W 2006 r. spółka Z uznała, że otrzymanie zapłaty od kontrahenta X jest mało prawdopodobne, i wystąpiła na drogę sądową w celu wyegzekwowania długu.

Spółka Z nie utworzyła jednak odpisu aktualizującego. W 2007 r. umorzono postępowanie egzekucyjne z powodu braku możliwości zaspokojenia długu. Ponieważ kwota wierzytelności jest istotna, uznano ją za błąd podstawowy. W związku z tym, że spółka Z posiada dokumenty wymagane przez updop, ma prawo zaliczyć kwotę odpisu netto do kosztów uzyskania przychodu.

W 2008 r. spółka Z odzyskała część należności od kontrahenta X w kwocie 610 000 zł. W związku z tym, że istnieje prawdopodobieństwo wznowienia egzekucji długu, spółka Z nie dokonała ostatecznego spisania pozostałej części należności.

Ewidencja księgowa w roku 2005

1. Wystawienie faktury dla kontrahenta X na kwotę brutto 1 220 000 zł, wartość netto - 1 000 000 zł, VAT - 220 000 zł:

Wn „Rozrachunki z odbiorcami” 1 220 000

Ma „VAT należny” 220 000

Ma „Przychody ze sprzedaży” 1 000 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Ewidencja księgowa w następnych latach obrotowych

1. Utworzenie odpisu aktualizującego należność od kontrahenta X, uznanego za błąd podstawowy - w 2007 r.:

Wn „Zysk (strata) z lat ubiegłych” 1 220 000

- w analityce „Błąd podstawowy”

Ma „Odpis aktualizujący należności” 1 220 000

Ewidencja pozabilansowa

Wn „Koszty do uwzględnienia w wyniku podatkowym” 1 000 000

Koszt podatkowy stanowi odpis aktualizujący netto w wysokości 1 000 000 zł.

2. Częściowa spłata należności przez kontrahenta X - w 2008 r.:

Wn „Rachunek bankowy” 610 000

Ma „Rozrachunki z odbiorcami” 610 000

3. Korekta odpisu uznanego za błąd podstawowy w wyniku spłaty części należności przez kontrahenta X:

Wn „Odpis aktualizujący należności” 610 000

Ma „Zysk (strata) z lat ubiegłych” 610 000

- w analityce „Błąd podstawowy”

Ewidencja pozabilansowa

Ma „Przychody do uwzględnienia w wyniku podatkowym” 500 000

Przychód podatkowy stanowi odpis aktualizujący netto w wysokości 500 000 zł.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Przykład 2

31 marca 2005 r. spółka X sprzedała kontrahentowi Y towar na kwotę 61 000 zł brutto. W grudniu 2005 r. spółka X uznała, że istnieje duże ryzyko, iż kontrahent Y nie ureguluje należności, ale nie utworzyła odpisu aktualizującego.

W 2006 r. spółka X utworzyła odpis aktualizujący na tę należność, zaliczając go do kosztów roku bieżącego, nie uznając go jednak za koszt podatkowy, ponieważ nie posiadała dokumentów zaświadczających o nieściągalności tej należności. Nie wystąpiła również na drogę sądową.

W wyniku potwierdzenia sald w ramach rocznej inwentaryzacji spółka stwierdziła, że należność od kontrahenta Y uległa przedawnieniu w kwietniu 2007 r.

Spisała więc przedawnioną należność.

W wyniku przedawnienia należności nie ma jednak możliwości zaliczenia straty z tego tytułu do kosztów uzyskania przychodu.

Ewidencja księgowa w roku 2005

1. Wystawienie faktury dla kontrahenta X na kwotę brutto 61 000 zł, wartość netto - 50 000 zł, VAT - 11 000 zł:

Wn „Rozrachunki z odbiorcami” 61 000

Ma „VAT należny” 11 000

Ma „Przychody ze sprzedaży” 50 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Ewidencja księgowa w roku 2006

1. Utworzenie odpisu aktualizującego na należność od kontrahenta Y:

Wn „Pozostałe koszty operacyjne” 61 000

Ma „Odpis aktualizujący należności” 61 000

Ewidencja pozabilansowa

Wn „Koszty NKUP” 61 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Ewidencja księgowa w roku 2007

1. Spisanie przez spółkę X należności od kontrahenta Y:

Wn „Odpis aktualizujący należności” 61 000

Ma „Rozrachunki z odbiorcami” 61 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• art. 35b ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

• art. 16 ust. 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

• art. 117-125, art. 554 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 181, poz. 1287

• art. 145 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 181, poz. 1524

Małgorzata Kawczyńska

główna księgowa, finalistka konkursu Księgowy Roku 2005

Źródło: Biuletyn Rachunkowości

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ceny energii elektrycznej dla firm w 2025 roku. Aktualna sytuacja i prognozy

W 2025 roku polski rynek energii elektrycznej dla firm stoi przed szeregiem wyzwań i możliwości. Zrozumienie obecnej sytuacji cenowej oraz dostępnych form dofinansowania, zwłaszcza w kontekście inwestycji w fotowoltaikę, jest kluczowe dla przedsiębiorstw planujących optymalizację kosztów energetycznych.

Program do rozliczeń rocznych PIT

Rozlicz deklaracje roczne z programem polecanym przez tysiące firm i księgowych. Zawiera wszystkie typy deklaracji PIT, komplet załączników oraz formularzy NIP.

ETS 2: Na czym polega nowy system handlu emisjami w UE. Założenia, harmonogram i skutki wdrożenia. Czy jest szansa na rezygnację z ETS 2?

Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) odgrywa kluczową rolę w polityce klimatycznej UE, jednak jego rozszerzenie na nowe sektory gospodarki w ramach ETS 2 budzi kontrowersje. W artykule przedstawione zostały założenia systemu ETS 2, jego harmonogram wdrożenia oraz potencjalne skutki ekonomiczne i społeczne. Przeanalizowano również możliwości opóźnienia lub rezygnacji z wdrożenia ETS 2 w kontekście polityki klimatycznej oraz nacisków gospodarczych i społecznych.

Samotny rodzic, ulga podatkowa i 800+. Komu skarbówka pozwoli skorzystać, a kto zostanie z niczym?

Ulga prorodzinna to temat, który każdego roku podczas rozliczeń PIT budzi wiele emocji, zwłaszcza wśród rozwiedzionych lub żyjących w separacji rodziców. Czy opieka naprzemienna oznacza równe prawa do ulgi? Czy ten rodzaj opieki daje możliwość rozliczenia PIT jako samotny rodzic? Ministerstwo Finansów rozwiewa wątpliwości.

REKLAMA

Rozliczenie podatkowe 2025: Logowanie do Twój e-PIT. Dane autoryzujące, bankowość elektroniczna, Profil Zaufany, mObywatel, e-Dowód

W ramach usługi Twój e-PIT przygotowanej przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową w 2025 roku, można złożyć elektronicznie zeznania podatkowe: PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37 i PIT-38 a także oświadczenie PIT-OP i informację PIT-DZ. Czas na to rozliczenie jest do 30 kwietnia 2025 r. Najpierw jednak trzeba się zalogować do e-US (e-Urząd Skarbowy - urzadskarbowy.gov.pl). Jak to zrobić?

Księgowy, biuro rachunkowe czy samodzielna księgowość? Jeden błąd może kosztować Cię fortunę!

Prowadzenie księgowości to obowiązek każdego przedsiębiorcy, ale sposób jego realizacji zależy od wielu czynników. Zatrudnienie księgowego, współpraca z biurem rachunkowym czy samodzielne rozliczenia – każda opcja ma swoje plusy i minusy. Źle dobrane rozwiązanie może prowadzić do kosztownych błędów, kar i niepotrzebnego stresu. Sprawdź, komu najlepiej powierzyć finanse swojej firmy i uniknij pułapek, które mogą Cię słono kosztować!

Czym są przychody pasywne, wykluczające z Estońskiego CIT? Sądy odpowiadają niejednoznacznie

Przychody pasywne w Estońskim CIT. Czy w przypadku gdy firma informatyczna sprzedaje prawa do gier jako licencje, są to przychody pasywne, wykluczające z Estońskiego CIT? Na pytanie, czy limit do 50% przychodów z wierzytelności dla podatników na Estońskim CIT powinien być liczony z uwzględnieniem zbywania własnych wierzytelności w ramach faktoringu, sądy odpowiadają niejednoznacznie.

Dość biurokratycznych absurdów! 14 kluczowych zmian, które uwolnią firmy od zbędnych ograniczeń

Mikro, małe i średnie firmy od lat duszą się pod ciężarem skomplikowanych przepisów i biurokratycznych wymagań. Rzecznik MŚP, Agnieszka Majewska, przekazała premierowi Donaldowi Tuskowi listę 14 postulatów, które mogą zrewolucjonizować prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce. Uproszczenia podatkowe, ograniczenie kontroli, mniej biurokracji i szybsze procedury inwestycyjne – te zmiany mogą zdecydować o przyszłości setek tysięcy przedsiębiorstw. Czy rząd odpowie na ten apel?

REKLAMA

Odliczenie w PIT zakupu smartfona, smartwatcha i tabletu jest możliwe. Kto ma takie prawo? [Ulga rehabilitacyjna 2025]

Wydatki poniesione przez podatnika z orzeczoną niepełnosprawnością na zakup telefonu komórkowego (smartfona), smartwatcha i tabletu oraz oprogramowania i baterii do tych urządzeń (a także na naprawy tych urządzeń), można uznać za wydatki, podlegające odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej określonej w art. 26 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 26 ust. 7a pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podstawowym warunkiem tego odliczenia jest to, by te urządzenia ułatwiały wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Takie jest stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej zaprezentowane np. w interpretacji indywidualnej z 19 listopada 2024 r.

Twój e-PIT już jest! Jak szybko rozliczyć PIT i otrzymać zwrot podatku?

Usługa Twój e-PIT ruszyła 15 lutego 2025 roku rusza. To najprostszy sposób na szybkie i wygodne rozliczenie podatku PIT za 2024 rok. Sprawdź, jakie nowości wprowadzono w tym roku i jak złożyć zeznanie w kilka kliknięć, by nie czekać na zwrot podatku!

REKLAMA