REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak rozliczać należności nieściągalne

Małgorzata Kawczyńska
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Spółka wykazuje w swoich księgach należność nieściągalną. Komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji. Dłużnik nie pracuje, nie posiada żadnych ruchomości podlegających zajęciu. Również egzekucja z wierzytelności i kont bankowych dłużnika okazała się bezskuteczna. Należność dotyczy 2005 r. O możliwości niedokonania spłaty spółka wiedziała już w 2006 r., mimo to nie utworzono odpisu aktualizującego, jak również nie przeksięgowano spłaty na należności dochodzone na drodze sądowej. Postanowienie o umorzeniu otrzymano w 2007 r. Jak w takiej sytuacji będzie wyglądać ewidencja księgowa?

RADA

Autopromocja

Jeżeli spółka uzna, że kwota nieściągalnej wierzytelności stanowi istotną wartość, wówczas należy ją odnieść na kapitał własny jako błąd podstawowy z lat ubiegłych. W przeciwnym wypadku obciąży koszty roku 2007.

UZASADNIENIE

Odpis aktualizujący należności tworzy się, uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty. Spółka, mając wątpliwość co do ściągnięcia należności, powinna więc utworzyć odpis aktualizacyjny w roku, w którym taka wątpliwość się pojawiła.

Tabela. Tworzenie odpisu aktualizującego

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Jeżeli spółka wiedziała o prawdopodobieństwie nieściągalności danej wierzytelności w 2006 r., powinna ona wtedy utworzyć odpis aktualizacyjny. W przypadku gdy nie dokonała odpisu w roku, w którym dowiedziała się o tej sytuacji, powinna to zrobić w następnym roku obrotowym, tj. 2007 r. Jeżeli kwota umorzonej przez komornika wierzytelności jest istotna, brak dokonania odpisu w 2006 r. należy uznać za błąd podstawowy. W takim przypadku w sprawozdaniu finansowym za 2007 r. trzeba skorygować wynik lat ubiegłych.

Należy również zwrócić uwagę na art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym w przypadku gdy np. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał postanowienie, można żądać wznowienia postępowania. Zapis ten oznacza, że dopóki istnieje możliwość wznowienia egzekucji długu, dopóty nie należy ostatecznie spisywać wierzytelności.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 25a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem wierzytelności, które uprzednio, na podstawie art. 12 ust. 3, zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony w ust. 2 ustawy, to znaczy:

1. Postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo

2. Postanowieniem sądu o:

a) oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, lub

b) umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy zachodzi okoliczność wymieniona pod lit. a), lub

c) ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, albo

3. Protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od tej kwoty.

UWAGA

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako przedawnione.

W związku z tym, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie precyzują momentu, w którym należy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy aktualizujące wartość należności, lecz możliwość odniesienia w koszty wiążą z momentem zaistnienia zdarzeń uprawdopodobniających nieściągalność tych należności - dopiero z chwilą zaistnienia tych zdarzeń podatnik ma prawo (a nie obowiązek) odniesienia w ciężar kosztów uzyskania przychodów przedmiotowych odpisów.

Jednocześnie termin ten jest ograniczony przepisem art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. terminem przedawnienia). Tylko należności nieprzedawnione, których nieściągalność została uprawdopodobniona, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Stanowisko takie zostało zawarte w interpretacji Drugiego Urzędu Mazowieckiego z 28 grudnia 2006 r., nr 1472/ROP1/423-362/06/MC.

Przykład 1

W 2005 r. spółka Z sprzedała kontrahentowi X towar na kwotę 1 220 000 zł brutto. Należność ta stanowi kwotę istotną dla spółki. W 2006 r. spółka Z uznała, że otrzymanie zapłaty od kontrahenta X jest mało prawdopodobne, i wystąpiła na drogę sądową w celu wyegzekwowania długu.

Spółka Z nie utworzyła jednak odpisu aktualizującego. W 2007 r. umorzono postępowanie egzekucyjne z powodu braku możliwości zaspokojenia długu. Ponieważ kwota wierzytelności jest istotna, uznano ją za błąd podstawowy. W związku z tym, że spółka Z posiada dokumenty wymagane przez updop, ma prawo zaliczyć kwotę odpisu netto do kosztów uzyskania przychodu.

W 2008 r. spółka Z odzyskała część należności od kontrahenta X w kwocie 610 000 zł. W związku z tym, że istnieje prawdopodobieństwo wznowienia egzekucji długu, spółka Z nie dokonała ostatecznego spisania pozostałej części należności.

Ewidencja księgowa w roku 2005

1. Wystawienie faktury dla kontrahenta X na kwotę brutto 1 220 000 zł, wartość netto - 1 000 000 zł, VAT - 220 000 zł:

Wn „Rozrachunki z odbiorcami” 1 220 000

Ma „VAT należny” 220 000

Ma „Przychody ze sprzedaży” 1 000 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Ewidencja księgowa w następnych latach obrotowych

1. Utworzenie odpisu aktualizującego należność od kontrahenta X, uznanego za błąd podstawowy - w 2007 r.:

Wn „Zysk (strata) z lat ubiegłych” 1 220 000

- w analityce „Błąd podstawowy”

Ma „Odpis aktualizujący należności” 1 220 000

Ewidencja pozabilansowa

Wn „Koszty do uwzględnienia w wyniku podatkowym” 1 000 000

Koszt podatkowy stanowi odpis aktualizujący netto w wysokości 1 000 000 zł.

2. Częściowa spłata należności przez kontrahenta X - w 2008 r.:

Wn „Rachunek bankowy” 610 000

Ma „Rozrachunki z odbiorcami” 610 000

3. Korekta odpisu uznanego za błąd podstawowy w wyniku spłaty części należności przez kontrahenta X:

Wn „Odpis aktualizujący należności” 610 000

Ma „Zysk (strata) z lat ubiegłych” 610 000

- w analityce „Błąd podstawowy”

Ewidencja pozabilansowa

Ma „Przychody do uwzględnienia w wyniku podatkowym” 500 000

Przychód podatkowy stanowi odpis aktualizujący netto w wysokości 500 000 zł.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Przykład 2

31 marca 2005 r. spółka X sprzedała kontrahentowi Y towar na kwotę 61 000 zł brutto. W grudniu 2005 r. spółka X uznała, że istnieje duże ryzyko, iż kontrahent Y nie ureguluje należności, ale nie utworzyła odpisu aktualizującego.

W 2006 r. spółka X utworzyła odpis aktualizujący na tę należność, zaliczając go do kosztów roku bieżącego, nie uznając go jednak za koszt podatkowy, ponieważ nie posiadała dokumentów zaświadczających o nieściągalności tej należności. Nie wystąpiła również na drogę sądową.

W wyniku potwierdzenia sald w ramach rocznej inwentaryzacji spółka stwierdziła, że należność od kontrahenta Y uległa przedawnieniu w kwietniu 2007 r.

Spisała więc przedawnioną należność.

W wyniku przedawnienia należności nie ma jednak możliwości zaliczenia straty z tego tytułu do kosztów uzyskania przychodu.

Ewidencja księgowa w roku 2005

1. Wystawienie faktury dla kontrahenta X na kwotę brutto 61 000 zł, wartość netto - 50 000 zł, VAT - 11 000 zł:

Wn „Rozrachunki z odbiorcami” 61 000

Ma „VAT należny” 11 000

Ma „Przychody ze sprzedaży” 50 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Ewidencja księgowa w roku 2006

1. Utworzenie odpisu aktualizującego na należność od kontrahenta Y:

Wn „Pozostałe koszty operacyjne” 61 000

Ma „Odpis aktualizujący należności” 61 000

Ewidencja pozabilansowa

Wn „Koszty NKUP” 61 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Ewidencja księgowa w roku 2007

1. Spisanie przez spółkę X należności od kontrahenta Y:

Wn „Odpis aktualizujący należności” 61 000

Ma „Rozrachunki z odbiorcami” 61 000

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• art. 35b ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

• art. 16 ust. 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

• art. 117-125, art. 554 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 181, poz. 1287

• art. 145 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 181, poz. 1524

Małgorzata Kawczyńska

główna księgowa, finalistka konkursu Księgowy Roku 2005

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn Rachunkowości
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Krajowy Plan Odbudowy w Polsce w 2024 roku. Wyścig z czasem po 60 miliardów euro

    Zeszłotygodniowe informacje dotyczące odblokowania funduszy europejskich są optymistyczne – kierunek działań przyjęty przez polski rząd może liczyć na przychylność UE. Pamiętajmy jednak, że deklaracje te nie oznaczają, że środki na wspieranie reform i inwestycji zostaną nam „automatycznie” udostępnione - pisze Łukasz Kościjańczuk, partner w CRIDO.

    Czy laptop i wynajęte mieszkanie pracownika zagranicznej firmy to już zakład w Polsce?

    Pracownicy wykonujący pracę poza miejscem siedziby pracodawcy (lub innym miejscem określonym w umowie o pracę) mogą generować szereg konsekwencji podatkowych, zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy, szczególnie gdy w grę wchodzi praca poza Polską, lub w Polsce, ale dla pracodawcy z innego kraju - pisze Dr Adam Barcikowski – Manager w Nexia Advcero.

    Niższy VAT od 1 kwietnia 2024 r. Stawka 8% dla usług kosmetycznych, manicure i pedicure

    Ministerstwo Finansów przygotowało już projekt rozporządzenia, które obniży od 1 kwietnia 2024 r. - z 23% do 8% – stawkę VAT na określone usługi kosmetyczne.

    Czas na reformę Unijnego Kodeksu Celnego

    Reforma (projektu) nowego Unijnego Kodeksu Celnego po konsultacjach społecznych. Od 2027 roku przewidywane jest wejście w życie nowego UKC. Będą to zmiany rewolucyjne w wielu aspektach, dziś obowiązujących przepisów prawa celnego. Wiarygodni przedsiębiorcy mają mieć znaczne uproszczenia oraz mamy przejść na „inteligentne” odprawy celne ze zwiększonym monitoringiem systemów informatycznych.

    Twój e-PIT wspólnie z małżonkiem

    Usługa Twój e-PIT umożliwia złożenie rocznego PIT wspólnie z małżonkiem. Kiedy jest to możliwe? Jakie działania należny wykonać?

    PGNiG obniża ceny gazu dla gospodarstw domowych. Ale nadal ponad 90 zł/MWh drożej od ceny zamrożonej do połowy 2024 roku

    W czwartek 29 lutego 2024 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zatwierdził obniżenie o 8,3 proc. (do 290,97 zł/MWh) zatwierdzonej w grudniu 2023 r. i obowiązującej w 2024 r. taryfy na sprzedaż gazu dla gospodarstw domowych i innych tzw. odbiorców uprawnionych przez spółkę PGNiG Obrót Detaliczny. Ale do 30 czerwca 2024 r. cena netto gazu dla odbiorców uprawnionych (w tym odbiorców w gospodarstwach domowych) została zamrożona na poziomie 200,17 zł/MWh.

    Ujednolicenie sprawozdań finansowych komitetów wyborczych. Jest projekt rozporządzenia w tej sprawie

    Ustawodawca przygotował projekt rozporządzenia w sprawie łącznego sprawozdania finansowego komitetu wyborczego, który zarejestrował kandydata na wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz listę kandydatów na radnych. Jakie rozwiązania znalazły się w projekcie?

    Tabela kursów średnich NBP z 29 lutego 2024 roku [nr 043/A/NBP/2024]

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 29 lutego 2024 roku - nr 043/A/NBP/2024. Jaki dziś kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

    Czy w ramach ulgi rehabilitacyjnej można odliczyć remont łazienki?

    Ulga rehabilitacyjna a remont łazienki. Czy możliwe jest odliczenie w ramach ulgi rehabilitacyjnej kosztów remontu, adaptacji  i wyposażenia łazienki dla osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności?

    Księgowy na urlopie. Jak utrzymać płynność obsługi księgowej w firmie?

    Gdy księgowy udaje się na urlop, firma stoi przed wyzwaniem związanym nie tylko ze zorganizowaniem zastępstwa, ale również z utrzymaniem płynności obsługi księgowej. Podpowiadamy, jak przygotować firmę na taką sytuację.

    REKLAMA