Odzwierciedlenie w księgach kompensaty wzajemnej należności i zobowiązań

RADA

Wydatki związane z remontem najlepiej rozliczyć na zasadach kompensaty przez konta rozrachunkowe.

UZASADNIENIE

Przede wszystkim należy podkreślić poprawność zakwalifikowania ponoszonych przez spółkę wydatków. Zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości jednostki zaliczają do środków trwałych ulepszenia w obcych środkach trwałych.

Nieprawidłowa kwalifikacja ponoszonych wydatków może spowodować błędne ustalenie wyniku finansowego spółki oraz zaniżenie wartości jej rzeczowych aktywów trwałych.

Zgodnie z przepisami art. 676 Kodeksu cywilnego, jeżeli najemca ulepszył rzecz najętą, wynajmujący, w braku odmiennej umowy, może według swego wyboru albo zatrzymać ulepszenie za zapłatą sumy odpowiadającej jej wartości w chwili zwrotu, albo żądać przywrócenia stanu poprzedniego.

W danym przypadku następuje zwrot przez najemcę wydatków na remont poniesionych przez wynajmującego w wynajętym lokalu. Wydaje się, że zawarcie aneksu do umowy najmu będzie właściwą formą ustalenia wzajemnych praw i obowiązków spółki i ZBK. Tego rodzaju ustalenia mogą być także zawarte w odpowiednich oświadczeniach, najlepiej w formie pisemnej, składanych przy okazji udzielania zgody przez właściciela na przeprowadzenie remontu.

Nie ma podstawy do zaprzestania wystawiania przez ZBK miesięcznych faktur za czynsz. W przypadku braku faktur, dla najemcy kwoty miesięcznego czynszu, do wysokości ogólnej kwoty remontu, stanowiłyby przychód podatkowy, na podstawie przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - jako wartość innych nieodpłatnych świadczeń.

Spółka i ZBK mogą dowolnie rozwiązać sprawę finansowych rozliczeń poprzez potrącenie wzajemnych należności i zobowiązań w ustalonym przez siebie czasie. W przykładzie ewidencji u najemcy założono, że najemca co miesiąc dokonuje kompensaty zobowiązań wobec ZBK z tytułu czynszu z należnością od ZBK z tytułu kosztów remontu do wysokości miesięcznego czynszu. Należność od ZBK wynika z wystawionej przez spółkę faktury, obejmującej koszty remontu.

Ewidencja w spółce operacji związanych ze zwrotem wydatków na remont lokalu oraz faktur za czynsz najmu

1. Faktura z tytułu czynszu za najem:

- wartość netto

Wn „Pozostałe koszty operacyjne”

- VAT naliczony

Wn „Rozliczenie VAT”

- wartość brutto

Ma „Zobowiązania wobec dostawców”

- w analityce nazwa kontrahenta

2. Faktury za remont lokalu:

- wartości netto

Wn „Usługi obce”

- VAT naliczony

Wn „Rozliczenie VAT”

- wartość brutto

Wn „Zobowiązania wobec dostawców”

3. Refaktura za remont lokalu:

- wartości netto

Ma „Pozostałe przychody operacyjne”

- wartość brutto

Wn „Należności od odbiorców”

- w analityce nazwa kontrahenta

- VAT naliczony

Ma „Rozliczenie VAT”

4. Kompensata wzajemnych należności i zobowiązań, na podstawie aneksu do umowy najmu, co miesiąc do kwoty brutto czynszu za najem:

Wn „Należności od odbiorców”

- w analityce nazwa kontrahenta

Ma „Zobowiązania wobec dostawców”

- w analityce nazwa kontrahenta

Przykład

Spółka (najemca) wynajmuje lokal od zarządu budynków komunalnych (wynajmujący). Za zgodą ZBK lokal będzie remontowany.

Według obustronnych ustaleń koszty remontu pokryje spółka. Rozliczenie - zgodnie z aneksem do umowy - następuje na zasadach potrąceń wzajemnych należności i zobowiązań. Koszt remontu wynosi 15 000 zł (netto), który będzie rozliczony w czasie, a miesięczna kwota czynszu to 1500 zł.

Ewidencja księgowa

1. Faktura z tytułu czynszu najmu:

- wartość netto

Wn„Rozliczenia międzyokresowe kosztów” 15 000

- VAT naliczony

Wn„Rozliczenie VAT” 3 300

- wartość brutto

Ma„Zobowiązania wobec dostawców” 18 300

2. Faktura miesięczna za najem lokalu:

- wartości netto

Wn„Usługi obce - czynsz” 1 500

- VAT naliczony

Wn„Rozliczenie VAT” 330

- wartość brutto

Ma„Zobowiązania wobec dostawców” 1 830

- w analityce „ZBK”

3. Refaktura za remont lokalu:

Wn„Należności od odbiorców” 18 300

- w analityce „ZBK”

- wartości netto

Ma„Rozliczenia międzyokresowe przychodów” 15 000

- wartość brutto

- VAT należny

Ma„Rozliczenie VAT” 3 300

4. Kompensata wzajemnych należności i zobowiązań, na podstawie aneksu do umowy najmu, co miesiąc do kwoty brutto czynszu za najem:

Wn„Należności od odbiorców” 1 830

- w analityce „ZBK”

Ma„Zobowiązania wobec dostawców” 1 830

- w analityce „ZBK”

5. Przeniesienie przychodów przypadających na dany miesiąc:

Wn„Rozliczenia międzyokresowe przychodów” 1 500

Ma„Pozostałe przychody operacyjne” 1 500

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

- art. 3 ust. 1 pkt 15c ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

- art. 676 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 82, poz. 557

Teresa Fołta

biegły rewident