Jak zaksięgować koszt udzielonej gwarancji

Z treści przedstawionego pytania nie wynika, czy jednostka sporządza sprawozdanie finansowe w wariancie porównawczym czy kalkulacyjnym, jak również to, czy przetarg dotyczył długotrwałej umowy o usługi, w tym budowlane (termin realizacji powyżej sześciu miesięcy) lub usługi o krótszym okresie realizacji lub też długotrwałej produkcji przemysłowej.

Powyższe informacje mają istotne znaczenie z punktu widzenia późniejszej prezentacji realizacji zawartych umów, w sprawozdaniu finansowym określonych w przepisach ustawy o rachunkowości, a ściślej sposobu i metody ich wyceny na dzień bilansowy.

Odpowiadając na powyższe pytanie stwierdzić należy, że w przypadku sporządzania przez jednostkę sprawozdania finansowego w wariancie porównawczym, poniesione koszty związane z zapłatą prowizji z tytułu udzielonej przez bank gwarancji przetargowej powinny być zaksięgowane na koncie zespołu 4 „Usługi obce” - „Usługi bankowe”, a nie na koncie zespołu 7 „Usługi finansowe”.

Do usług obcych, co do zasady, zalicza się między innymi usługi spedycyjne, transportowe, składowania, remontowe, budowlano-montażowe (świadczone również przez podwykonawców), projektowe, telekomunikacyjne, prawne, handlowe, najem i dzierżawa, leasing, bankowe opłaty manipulacyjne oraz prowizje (w tym prowizje od gwarancji przetargowej), z wyłączeniem prowizji od kredytów, usługi biurowe itp. Podobnie w wariancie kalkulacyjnym koszty usług bankowych (np. za prowadzenie rachunku, obsługę rachunku, wszelkiego rodzaju prowizje z wyłączeniem prowizji od kredytu, ubezpieczenia operacji finansowych) nie zalicza się do kosztów finansowych, ale do kosztów działalności operacyjnej, to jest do kosztów ogólnego zarządu.

Należy zwrócić uwagę również na fakt, że zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości: przychody z wykonania niezakończonej usługi, w tym budowlanej, objętej umową, w okresie realizacji dłuższym niż sześć miesięcy, wykonanej na dzień bilansowy w istotnym stopniu, ustala się na dzień bilansowy proporcjonalnie do stopnia zaawansowania usługi, jeżeli stopień ten, jak również przewidywane całkowite koszty wykonania usługi za cały czas jej realizacji, można ustalić w sposób wiarygodny.

Uregulowania zawarte w powyższej ustawie wskazują, że koszty wytworzenia niezakończonej usługi, w tym budowlanej, obejmują koszty poniesione od dnia zawarcia odpowiedniej umowy do dnia bilansowego. Koszty poniesione przed zawarciem umowy, związane z realizacją jej przedmiotu, zaliczane są do aktywów, jeżeli pokrycie w przyszłości tych kosztów przychodami uzyskanymi od zamawiającego jest prawdopodobne.

Przy czym do kosztu wytworzenia nie zalicza się kosztów: będących konsekwencją niewykorzystanych zdolności produkcyjnych i strat produkcyjnych, ogólnego zarządu, które nie są związane z doprowadzaniem produktu do postaci i miejsca, w jakich się znajduje na dzień wyceny, magazynowania wyrobów gotowych i półproduktów (chyba że poniesienie tych kosztów jest niezbędne w procesie produkcji), kosztów sprzedaży produktów.

Koszty te, w tym prowizja za udzielenie gwarancji przetargowej, co do zasady wpływają na wynik finansowy okresu sprawozdawczego, w którym zostały poniesione.

PODSTAWA PRAWNA

- Art. 3, art. 28 ust. 3, art. 34a oraz art. 34b ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.).