REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy nabywca towaru od zagranicznego dostawcy musi sam rozliczyć VAT?

Subskrybuj nas na Youtube
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

W przypadku niektórych transakcji ustawa o VAT nakłada obowiązek rozliczenia podatku na nabywcę. Jest to odstępstwo od zasady ogólnej, zgodnie z którą podatek należny rozlicza sprzedawca. Klasycznym przykładem transakcji, w ramach której VAT zostaje rozliczony przez nabywcę jest import usług, jednakże do czynności takich należy zaliczyć również dostawę towarów, dla której podatnikiem jest nabywca. Od 1 kwietnia 2013 r. zacznie obowiązywać nowelizacja przepisów w tym zakresie.

Na wstępie warto przybliżyć w ogólnym zarysie, co należy rozumieć pod pojęciem „dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca”.

REKLAMA

Dostawa towaru to przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel (najczęściej klasyczna sprzedaż). Co do zasady obowiązek rozliczenia podatku VAT z tytułu dokonania dostawy towaru spoczywa na sprzedawcy.

W przypadku pewnego rodzaju transakcji mechanizm rozliczenia podatku został odwrócony, co skutkuje przeniesieniem obowiązku rozliczenia podatku na nabywcę towaru (podmiot taki rozlicza podatek należny, który jednocześnie stanowi dla niego podatek naliczony, podlegający odliczeniu). 

Jednym z przypadków, kiedy stosowany jest mechanizm odwróconego obciążenia jest nabycie towaru znajdującego się na terytorium Polski (który w ramach transakcji nie jest przemieszczany pomiędzy różnymi krajami) od podmiotu nie posiadającego siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności (np. oddziału) na terytorium kraju.


Stan prawny do 31 marca 2013 r.


W stanie prawnym obowiązującym do 31 marca 2013 r. podatnikiem podatku VAT był podmiot nabywający towary, jeżeli dokonującym ich dostawy na terytorium kraju był podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Pojęcie „miejsca siedziby działalności gospodarczej podatnika” definiował art. 10 rozporządzenia wykonawczego Rady UE nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r., zgodnie z którym jest miejsce, w którym wykonywane są funkcje  naczelnego zarządu przedsiębiorstwa.

Natomiast w  myśl art. 11 tego rozporządzenia  „stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej” oznaczało dowolne miejsce - inne niż miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika, które charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego  i technicznego, by umożliwić mu odbiór i wykorzystywanie  usług  świadczonych do własnych potrzeb tego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Trzeba przy tym zauważyć, iż zgodnie z art. 11 ust. 3 ww. rozporządzenia, fakt posiadania numeru identyfikacyjnego VAT sam  w sobie nie jest wystarczający, by uznać,  że podatnik posiada  stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Zatem obowiązek rozliczenia podatku VAT spoczywał na nabywcy w każdym przypadku nabycia towaru od podmiotu nie posiadającego siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju.

Co niezwykle istotne, obowiązek opodatkowania takiej transakcji ciążył na nabywcy także w przypadku, gdy sprzedawca  zarejestrowany był na potrzeby podatku VAT w Polsce.


Nieodpłatne przekazanie towarów z logo opodatkowane VAT po 1 kwietnia 2013 r.

Wewnątrzwspólnotowe nabycie i dostawa towarów - zmiany w VAT od 1 kwietnia 2013 r.


Przykład
Spółka Alfa z siedzibą w Czechach, zarejestrowana na potrzeby podatku VAT w Polsce dokonała 20 marca 2013 r. sprzedaży towaru znajdującego się w magazynie w Bielsku Białej na rzecz podatnika polskiego. W analizowanej sytuacji polski przedsiębiorca zobowiązany był do rozliczenia podatku VAT. Bez znaczenia pozostawał fakt, że spółka Alfa zarejestrowana jest na potrzeby podatku VAT w Polsce.

Podatnik polski był zatem zobowiązany do weryfikacji, czy jego kontrahent posiada w Polsce siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Było to o tyle istotne, że w przypadku, gdyby w przedstawionym powyżej przykładzie spółka Alfa opodatkowała sprzedaż 23% stawką VAT, polski przedsiębiorca nie miałby prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w treści faktury otrzymanej od kontrahenta (spółki Alfa).

 


Stan prawny od 1 kwietnia 2013 r.


Od  1 kwietnia 2013 r.  art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług, stanowi, iż  podatnikami są również osoby nabywające towary, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

a) dokonującym ich dostawy na terytorium kraju jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku dostawy towarów innych niż gaz w systemie gazowym, energia elektryczna w systemie elektroenergetycznym, energia cieplna lub chłodnicza przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,

b) nabywcą jest:

- w przypadku nabycia gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym, energii cieplnej lub chłodniczej przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej - podmiot zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 lub art. 97 ust. 4,

- w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana zgodnie z art. 97 ust. 4,

c) dostawa towarów nie jest dokonywana w ramach sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju.

 

W świetle powyższego musi być spełniony szereg warunków dotyczących zarówno samej transakcji, jak i jej strony, aby nabywca zobowiązany był do samoopodatkowania transakcji.

 


Warunki dotyczące transakcji:

- dostawa towarów nie jest dokonywana w ramach sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju;

- towar w momencie transakcji musi się znajdować na terytorium kraju.


Warunki dotyczące dostawcy:

- jest nim podmiot nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju;

- nie jest zarejestrowany na potrzeby podatku VAT na terytorium Polski.


Nabywcą jest:

- polski podatnik podatku VAT;

- inny podmiot zidentyfikowany w Polsce dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych, innymi słowy posiadający polski numer VAT UE.

Nowelizacja wprowadziła zatem w praktyce jedną istotną zmianę. W sytuacji, gdy podmiot sprzedający na rzecz polskiego podatnika towary znajdujące się na terytorium kraju jest zarejestrowany na potrzeby podatku VAT w Polsce, wówczas, ma on obowiązek rozliczenia podatku VAT z tytułu dokonywanej sprzedaży (podatku nie rozlicza już nabywca) i to nawet w sytuacji, gdy nie ma on w Polsce siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności.

Natomiast nabywca nadal będzie zobowiązany do rozliczenia transakcji, jeżeli dokonujący dostawy towarów podmiot zagraniczny nie jest zarejestrowany na potrzeby podatku VAT w Polsce.

 

Przykład
Spółka A Sp z o.o. zakupiła maszyny od firmy słowackiej (maszyny w chwili transakcji znajdowały się na terytorium Polski - w magazynie w Nowym Targu). Wyobraźmy sobie 2 sytuacje:

- pierwszą, w której słowacki przedsiębiorca jest zarejestrowany na potrzeby podatku VAT w Polsce. W takim przypadku, jeżeli sprzedaż miała miejsce po 1 kwietnia 2013 r. podatek należny powinien zostać rozliczony przez podatnika słowackiego (natomiast do 31 marca 2013 r. pomimo rejestracji na potrzeby podatku VAT w Polsce podatek rozliczany był przez polskiego przedsiębiorcę - nabywcę maszyn);

- drugą, w której słowacki przedsiębiorca nie jest zarejestrowany na potrzeby podatku VAT w Polsce. W takim przypadku podatek VAT z tytułu transakcji rozliczyć powinien nabywca (zarówno w stanie prawnym obowiązującym do 31 marca 2013 r., jak i w stanie prawnym obowiązującym obecnie).

 

Anna Resiak, Kierownik zespołu ds. podatku VAT, ECDDP Sp. z o.o.

Bartosz Nowodworski, Konsultant podatkowy, ECDDP Sp. z o.o.

 

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
KSeF wchodzi na stałe – od 2026 roku faktury tylko elektroniczne. Szczegóły ustawy już znane!

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA

Krajowy System e-Faktur (KSeF). Prezydent podpisał ustawę

Prezydent Karol Nawrocki podpisał w środę zmianę ustawy o VAT, wprowadzającą Krajowy System e-Faktur (KSeF) - poinformowała kancelaria prezydenta. Co to oznacza dla firm?

Nierozwiązany problem ziemi po PGR-ach: czy minister Krajewski uratuje miejsca pracy i gospodarstwa indywidualne?

Nierozwiązane od lat kwestie zagospodarowania dzierżawionej ziemi państwowej powracają dziś z ogromną siłą. Na decyzje ministerstwa rolnictwa czekają zarówno pracownicy spółek gospodarujących na gruntach po dawnych PGR-ach, jak i rolnicy indywidualni, którzy chcą powiększać swoje gospodarstwa. W tle stoją dramatyczne obawy o przyszłość setek osób zatrudnionych w spółkach oraz widmo likwidacji stad bydła.

Dobra wiadomość dla rolników! Prezydent podpisał ustawę o przechowywaniu nawozów naturalnych – zmiany wejdą w życie błyskawicznie

Prezydent RP podpisał ustawę przygotowaną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która wprowadza istotne zmiany dla rolników w zakresie przechowywania nawozów naturalnych. Nowe przepisy wydłużają terminy dostosowania gospodarstw, upraszczają procedury budowlane i zapewniają dodatkowe wsparcie administracyjne.

Pracujący studenci, a ubezpieczenie w ZUS. Umowy o pracę, o dzieło i zlecenia - składki i świadczenia

Nie tylko latem wielu studentów podejmuje pracę, na podstawie kilku rodzajów umów. Różnią się one obowiązkiem odprowadzania składek a co za tym idzie, również prawem do świadczeń. Wyjaśniamy jakie umowy są podpisywane i jak są oskładkowane.

REKLAMA

Rekord: Ponad 1,24 mln cudzoziemców pracuje legalnie w Polsce i płaci składki do ZUS

Na koniec I półrocza 2025 r. liczba cudzoziemców legalnie pracujących i objętych ubezpieczeniami społecznymi w ZUS przekroczyła 1,24 mln osób. W województwie kujawsko-pomorskim było ich ponad 48,3 tys.W porównaniu z końcem 2024 roku wzrost odnotowano zarówno w skali kraju, jak i w regionie - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.

Działalność nierejestrowana w 2025 roku - własny biznes bez składek ZUS i formalności [limit]. Kiedy rejestracja firmy jest już konieczna i jak to zrobić?

Rozpoczęcie działalności gospodarczej w Polsce może wydawać się skomplikowane – zwłaszcza dla osób, które dopiero testują swój pomysł na biznes. Dlatego działalność nierejestrowana (zwana też nieewidencjonowaną) to atrakcyjna forma dla początkujących przedsiębiorców. Jednak wraz z rozwojem działalności pojawia się pytanie: czy to już czas, by przejść na zarejestrowaną firmę? Przedstawiamy, kiedy warto podjąć ten krok, jakie są jego konsekwencje oraz jak się do tego przygotować.

REKLAMA