Kategorie

Odliczenie VAT w następnych okresach rozliczeniowych

Radosław Kowalski
Prawnik, doradca podatkowy, właściciel kancelarii doradztwa podatkowego, wcześniej kierownik działu windykacji w jednej z największych firm teleinformatycznych. Specjalizuje się w zagadnieniach podatkowych. Autor licznych publikacji, doświadczony wykładowca i szkoleniowiec.
inforCMS
Odliczanie podatku naliczonego wynikającego z transakcji związanej ze sprzedażą opodatkowaną lub inną, ale z prawem do rozliczenia, jest jednym z najważniejszych uprawnień czynnego podatnika VAT. Ważne przy tym jest nie tylko to, aby podatnik w prawidłowy sposób zdefiniował kwotę VAT naliczonego podlegającego rozliczeniu, ale również to, by odliczenie dotyczyło odpowiedniego okresu rozliczeniowego.

Przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2014 r. w istotny sposób modyfikują terminy odliczania podatku naliczonego. Istnieje jednak podejrzenie, że zmiany mogą być dalej idące, niż spodziewał się tego sam ustawodawca. Tylko czy taka ewentualna zmiana jest uzasadniona i w ogóle legalna - o tym w niniejszym tekście.

Nowy termin odliczania VAT

Reklama

Od 2014 roku prawodawca wprowadził nowy, uniwersalny sposób definiowania momentu odliczenia VAT naliczonego. Otóż w art. 86 ust. 10 ustawy o VAT zostało zapisane, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

Uniwersalność takiej regulacji polega na tym, że ma ona zastosowanie zarówno w przypadku odliczana VAT z faktur krajowych przy zakupach dokonywanych od podmiotów opodatkowujących swoją sprzedaż, jak i we wszelkiego rodzaju przypadkach odwrotnego obciążenia (w kraju, import usług, WNT) i przy imporcie towarów.

W zależności od okoliczności istotne jest to, kiedy powstał obowiązek podatkowy u sprzedawcy lub nabywcy czy importera. Oczywiście w dalszych przepisach zapisane są dodatkowe warunki, jakie muszą być spełnione, aby podatnik mógł zrealizować swoje prawo do rozliczenia podatku naliczonego, a także przypadki szczególne (jak np. faktury od podatnika kasowego czy VAT naliczony przy zaliczkowanych świadczeniach).

I właśnie z tymi dodatkowymi warunkami, zsumowanymi z niefrasobliwością legislacyjną ustawodawcy, może być związany problem dotyczący terminów odliczania VAT.

Data otrzymania faktury a odliczenie VAT

Reklama

Wprowadzając, jako wyznacznik terminu rozliczania VAT naliczonego, moment powstania obowiązku podatkowego, w art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT ustawodawca zastrzegł, że w przypadku odliczenia VAT „z faktury krajowej” , rozliczenie nie może nastąpić wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał taką fakturę. Swoją drogą absurd polega na tym, że jeżeli sprzedaż była np. w styczniu, nabywca otrzymał fakturę 1 lutego, to musi czekać z rozliczeniem aż do deklaracji za luty, tj. składanej do 25 marca, chociaż już 25 lutego jest w posiadaniu źródła VAT naliczonego, jakim jest faktura.

Co ważne, i o czym należy pamiętać, od 1 stycznia 2014 r. prawodawca „zachęca” do fakturowania zbiorczego sprzedaży danego okresu, zezwalając na to, aby faktury - przy zastosowaniu ogólnej zasady - były wystawiane aż do 15 dnia następnego miesiąca po miesiącu dokonania dostawy czy wykonania usługi.

Zatem z jednej strony sprzedawca może odsunąć w czasie fakturowanie, co absolutnie nie odracza obowiązku zapłaty podatku (przy ogólnych zasadach definiowania momentu powstania obowiązku podatkowego), z drugiej zaś, tym samym, skazuje nabywcę na dłuższe oczekiwanie z odliczeniem podatku naliczonego.

Co gorsze, pojawiły się obawy, że to nie jest jedyny problem nabywcy.


Polecamy: Podstawa opodatkowania VAT 2014 - zmiana ustawy o VAT

 

Czy dwa następne okresy są dla każdego

Jak zostało „zadeklarowane” w uzasadnieniu rządowym do projektu zmian w ustawie o VAT odnoszącym się do odliczenia podatku naliczonego:

Pozostawiono przy tym zasadę, że jeżeli podatnik nie dokona odliczenia we wskazanych terminach, będzie miał do tego prawo w dwóch kolejnych okresach rozliczeniowych (art. 86 ust. 11 ustawy o VAT).

Niestety, są wątpliwości czy istotnie „pozostawiono” taką zasadę w niezmienionym kształcie.

Otóż w przepisie normującym odliczenie w dwóch kolejnych okresach rozliczeniowych prawodawca stanowi, że jest to możliwe, jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w art. 86 ust. 10, 10d (import w procedurze szczególnej) i 10e (faktura od podatnika „kasowego”) ustawy o VAT. Niestety, prawodawca nie wskazuje tutaj na „nieodliczenie” w trybie ust. 10b, czyli w rozliczeniu za okres otrzymania faktury zakupowej.

Czy zatem podatnik, który kupił usługę wykonaną w styczniu, a fakturę otrzymał w lutym, ma do dyspozycji dwa następne okresy rozliczeniowe? A jeżeli może skorzystać z owych dwóch kolejnych okresów, to czy powinien je liczyć od miesiąca/kwartału otrzymania faktury czy może jednak od miesiąca/kwartału powstania obowiązku podatkowego u sprzedawcy?

Zdania są obecnie podzielone, przy czym coraz częściej można spotkać się z opinią, że gdy metody z ust. 10, 10d czy 10e nie mają zastosowania, to rozliczenie może być dokonane wyłącznie w jednym okresie rozliczeniowym.

Uważam, że nie sposób zgodzić się z takim poglądem, nie można też zaakceptować tezy, że, owszem, mamy dwa następne okresy rozliczeniowe, ale liczone od momentu powstania obowiązku podatkowego.

PRZYKŁAD
Obowiązek podatkowy powstał w styczniu, nabywca otrzymał fakturę w maju. Przy założeniu, że nie może odliczyć VAT w dwóch kolejnych okresach rozliczeniowych, odliczy VAT tylko w deklaracji za maj.

 

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Polecamy: Zmiany 2014 - Podatki, Księgowość, Kadry, Firma, Prawo

Jak to uzasadnić? Otóż w pierwszej kolejności należy przyjrzeć się konstrukcji art. 86 i wzajemnej relacji ust. 10 oraz 10b art. 86 ustawy.

Niewątpliwie termin odliczania VAT wyznaczany jest w ust. 10, który wyraźnie wskazuje na przesłankę materialną: moment powstania obowiązku podatkowego (tutaj u sprzedawcy). To właśnie moment powstania obowiązku podatkowego musi powstać, aby możliwe było zrealizowanie obiektywnego prawa do odliczenia podatku naliczonego. Dopiero gdy powstanie obowiązek podatkowy, należy zbadać, czy jest spełniony kolejny warunek, a mianowicie czy podatnik otrzymał fakturę.

W efekcie podatnik dokonujący odliczenia VAT po powstaniu obowiązku podatkowego u sprzedawcy, ale nie wcześniej niż w deklaracji za okres otrzymania faktury, stosuje art. 86 ust. 10 w związku z ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT. Co za tym idzie, jeżeli nie dokona odliczenia w deklaracji za miesiąc/kwartał otrzymania faktury, następujący już po okresie rozliczeniowym, w którym powstał obowiązek podatkowy, ma do dyspozycji dwa następne okresy rozliczeniowe następujące po okresie, w którym otrzymał fakturę (po raz pierwszy mógł z takiego prawa skorzystać na podstawie art. 86 ust. 10 w związku z ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT).

Dla uniknięcia wątpliwości konieczne byłoby przeredagowanie regulacji ust. 10b, tak aby wyraźnie wskazywała, że ma jedynie charakter doprecyzowujący ust. 10 (jak to jest wyraźnie zapisane np. w art. 86 ust. 10b pkt 2 ustawy o VAT). Do czasu nowelizacji minister powinien rozwiać wątpliwości poprzez wydanie interpretacji ogólnej.

W pierwszych wyjaśnieniach wydawanych na podstawie obecnie obowiązujących przepisów organy podatkowe potwierdziły to stanowisko (zob. przykładowo interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 16 września 2013 r., sygn. IPPP3/443-538/13-2/LK).

 

A co, jeżeli jednak jeden miesiąc/kwartał

Gdyby jednak ukształtowała się wykładnia, że otrzymując fakturę w miesiącu/kwartale późniejszym niż ten, w którym powstał obowiązek podatkowy, nabywca nie ma dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych (czego oczywiście nie można obecnie wykluczyć), oznaczałoby to kolejne komplikacje. Otóż dokładnie taka sama konstrukcja jak w ust. 11 została zastosowana w ust. 13 art. 86 ustawy o VAT. Ten ostatni stanowi o tym, jak należy zachować się w przypadku, gdy nie odliczymy podatku naliczonego, a minie termin na realizację tego prawa.

Według tego przepisu, jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu pięciu lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Co ważne, tutaj również prawodawca nie odwołuje się do regulacji art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT.

To by oznaczało, że nadając przepisom ust. 10b pkt 1 samodzielny byt prawny, musielibyśmy pogodzić się z tym, że jeżeli podatnik otrzymał fakturę w okresie późniejszym niż ten, w którym u świadczącego powstał obowiązek podatkowy, i nie zrealizował takiego prawa w rozliczeniu za okres otrzymania faktury, to nie tylko nie miałby możliwości dokonania rozliczenia w kolejnych okresach, ale równie poza jego zasięgiem byłaby korekta w trybie ust. 13, gdyż ten - podobnie jak ust. 11 - pomija regulacje mówiące o odliczeniu według daty otrzymania faktury. Do czasu przedawnienia zobowiązań należałoby stosować wtedy ogólne zasady dokonywania korekt, które wynikają z Ordynacji podatkowej.

PODSTAWA PRAWNA:

• art. 86 ust. 10, ust. 10b pkt 1, ust. 11, ust. 13 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054; ost.zm. Dz.U. z 2013 r. poz. 1608

Radosław Kowalski

doradca podatkowy, właściciel kancelarii doradztwa podatkowego

 

 

Źródło: Biuletyn VAT
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    14 maja 2021
    Zakres dat:

    Rekompensata dla gmin za zmianę opodatkowania wiatraków

    Opodatkowanie elektrowni wiatrowych. Senat podjął uchwałę o przekazaniu do Sejmu projektu ustawy o wypłacie gminom rekompensaty za dochody, utracone w 2018 r. w wyniku zmiany opodatkowania budowli wchodzących w skład elektrowni wiatrowych. Projekt to inicjatywa ustawodawcza Senatu.

    MF chce usprawnić proces egzekucji wierzytelności

    Egzekucja wierzytelności publicznoprawnych. Resort finansów zamierza usprawnić proces egzekucji wierzytelności publicznoprawnych; chce m.in. uzyskiwać jak najwięcej informacji o majątku dłużników w sposób elektroniczny i zautomatyzowany - mówi dyrektor departamentu poboru podatków w Ministerstwie Finansów Arkadiusz Jedynak.

    Prawie 20 mln e-PITów za 2020 rok - nowy rekord

    e-PIT za 2020 rok. Ministerstwo Finansów poinformowało, że 19,6 mln deklaracji podatkowych PIT za 2020 r. złożono elektronicznie, z czego ponad połowę (10,1 mln) przez usługę Twój e-PIT. Tylko 2,1 mln zeznań rocznych zostało przesłanych w wersji papierowej. Dużą popularnością cieszy się cały serwis e-Urząd Skarbowy, do którego logowano się już 26,3 mln razy. Klientom e-Urzędu Skarbowego Ministerstwo Finansów i KAS udostępniły kolejną usługę – możliwość złożenia zgłoszenia aktualizacyjnego ZAP-3.

    Jak złożyć zawiadomienie ZAW-NR?

    ZAW-NR - jak złożyć zawiadomienie przez e-Urząd Skarbowy? Kto może złożyć zawiadomienie? Ile czasu ma podatnik na złożenie ZAW-NR w czasie trwania COVID-19? Jak wypełnić ZAW-NR?

    VAT od taksy notarialnej - RPO dostrzega błędną praktykę notariuszy

    VAT od taksy notarialnej. W odpowiedzi na zgłoszenie redakcji portalu INFOR.pl, Rzecznik Praw Obywatelskich wystosował 12 maja 2021 r. pismo do Prezesa Krajowej Rady Notarialnej. Zdaniem RPO powszechna praktyka doliczania podatku VAT od taksy notarialnej budzi poważne zaniepokojenie. Obowiązujące regulacje w zakresie wynagrodzenia notariusza mające bez wątpienia charakter gwarancyjny i ochronny przemawiają, w opinii RPO, przeciwko dopuszczalności doliczania do wynagrodzenia notariusza stawki podatku od towarów i usług. Rzecznik zaprezentował w piśmie do Prezesa KRN obszerną argumentację prawną opartą zarówno o obowiązujące przepisy, jak i orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości UE.

    Nowy Ład - prezentacja, założenia

    Nowy Ład. Prezentacja nowego programu, czyli Nowego Ładu, zgodnie z planem nastąpi w sobotę (15 maja) - oświadczył wicepremier Jacek Sasin. Nowy Ład ma zawierać m.in. zmiany w systemie podatkowym.

    Krajowa Izba Doradców Podatkowych - nowe logo na 25-lecie

    Krajowa Izba Doradców Podatkowych (KIDP). Samorząd doradców podatkowych w Polsce świętuje swoje 25-lecie prezentując nowe logo organizacji. Nowy znak doradców został wybrany w drodze konkursu, który wygrało studio graficzne Podpunkt. Jego autorką jest Zuza Charkiewicz.

    PKPiR – co warto wiedzieć?

    KPiR – kiedy można stosować? Jak zgłosić i jak prawidłowo prowadzić KPiR? Kiedy KPiR jest nierzetelna? Kiedy struktura JPK_PKPiR na żądanie organu podatkowego? Jak wygląda KPiR?

    Data minimalnej trwałości żywności a termin przydatności do spożycia - czym się różnią?

    Data minimalnej trwałości żywności. Wielu konsumentów nie rozróżnia umieszczonych na opakowaniach produktów żywnościowych daty minimalnej trwałości żywności i terminu przydatności do spożycia. To jeden z powodów marnowania (wyrzucania) żywności, która jest nadal zdatna do spożycia. Zgodnie z unijnym prawem od końca marca 2021 roku w obrocie niekomercyjnym mogą się znaleźć produkty po upływie daty minimalnej trwałości podanej na opakowaniu. Kolejne planowane kroki w tej walce dotyczą również rozszerzenia listy produktów zwolnionych z obowiązku podawania daty minimalnej trwałości lub nawet zupełnej rezygnacji z jej podawania i pozostania tylko przy terminie przydatności do spożycia, czyli przy sformułowaniu „należy spożyć do”.

    Amazon wygrywa z Brukselą spór o podatki

    Amazon i 250 milionów euro zaległych podatków. Amazon wygrywa spór z Komisją Europejską w sprawie zapłaty zaległych podatków.

    Zmiana umowy w czasie COVID-19 – klauzula rebus sic stantibus

    Zmiana umowy w czasie COVID-19. Kodeks cywilny zawiera instrument prawny (klauzulę) zwany z łac. rebus sic stantibus, który dopuszcza możliwość ingerencji sądu w treść zawartej umowy, gdy z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków wykonanie umowy (spełnienie świadczenia) byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy. Jak zastosować klauzulę rebus sic stantibus z powodów wywołanych pandemią COVID-19?

    Jak odzyskać podatek od nieruchomości po wyroku TK?

    Podatek od nieruchomości. W dniu 24 lutego 2021 r. Trybunał Konstytucyjny wydał ważny dla przedsiębiorców wyrok (sygn. SK 39/19) w sprawie podatku od nieruchomości. Termin na wznowienie postępowania podatkowego już upłynął Pozostają jednak inne możliwości odzyskania zapłaconego podatku od nieruchomości w związku z tym orzeczeniem. Kogo dotyczy wyrok? Wprost: osób fizycznych i przedsiębiorców. Jednak ze względu na treść jego uzasadnienia i użyte przez sąd sformułowanie ma również zastosowanie do „innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.”

    Czy ulga termomodernizacyjna obejmuje wydatki na dom w budowie?

    Ulga termomodernizacyjna. Wydatki poniesione w budynku mieszkalnym jednorodzinnym będącym w budowie nie mogą być uwzględniane w ramach ulgi. Dlaczego?

    PIT złożony po terminie - zasady, skutki, ulgi, odsetki, czynny żal

    PIT złożony po terminie. Na podstawie ustawy o PIT podatnicy są obowiązani składać zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym (w tym PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznania złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w 15 lutego roku następującego po roku podatkowym. Wyjątkami są tu deklaracja PIT-16A i deklaracja PIT-19A (składane do końca stycznia - a w 2021 roku wyjątkowo do 1 lutego) oraz zeznanie ryczałtowców PIT-28 (składanie od 15 lutego do końca tego miesiąca - w 2021 r. wyjątkowo do 1 marca 2021 r.).

    Brakuje specjalistów od Przemysłu 4.0

    Przemysł 4.0 - największym problemem jest tu nie COVID-19, a brak dostępu do kadr wykwalifikowanych we wdrażaniu rozwiązań nowoczesnego przemysłu. Już przed pandemią ich brakowało, a teraz praktycznie zniknęli z rynku - alarmują eksperci.

    Tarcza PFR 1.0 - umorzone subwencje bez podatku

    Tarcza Finansowa PFR 1.0. Firmy, którym Polski Fundusz Rozwoju umorzy subwencję, nie będą musiały płacić od umorzonej kwoty podatku – przyznał rząd w aktualizacji programu konwergencji. Zdaniem ekspertów nie trzeba też będzie korygować kosztów uzyskania przychodów.

    Otwarcie gospodarki - MŚP potrzebują gotówki

    Otwarcie gospodarki. W 2020 roku majowe zdejmowanie zakazów gospodarczych zwiększyło liczbę faktur wystawianych przez MŚP o 30%. Zanim jednak przelewy wpłynęły na konta, przedsiębiorcy znaleźli się w martwym punkcie. – w tym roku biznes też błaga o pieniądze. Znoszenie obostrzeń powoduje gwałtowny wzrost zapotrzebowania przedsiębiorców na finansowanie – firmy potrzebują gotówki, żeby wystartować.

    Lokalna dokumentacja cen transferowych – co warto wiedzieć?

    Lokalna dokumentacja cen transferowych. Kiedy należy przygotować lokalną dokumentację cen transferowych? Jakie elementy składowe powinna zawierać?

    Nowoczesny księgowy - co to znaczy?

    Nowoczesny księgowy. Jeszcze pod koniec XX. wieku osoba wykonująca zawód księgowego kojarzyła się przede wszystkim z zapracowaną starszą panią w okularach, liczącą coś na kalkulatorze i alergicznie reagującą na kolejnych petentów. Ponad ćwierć wieku temu dział księgowości w firmach nie miał nawet większego znaczenia, aż do 1994 roku i momentu ogłoszenia ustawy o rachunkowości. Dziś stereotyp nudnej księgowej jest już dawno nieaktualny, a na taką ścieżkę kariery coraz częściej decydują się także panowie - z danych CashDirector SA. wynika, że już 37% pracowników to mężczyźni, natomiast 63% to kobiety. Różnica ta zmniejsza się z roku na rok.

    Podział majątku wspólnego małżonków a podatek

    Podział majątku wspólnego małżonków a podatek. Małżonkowie, którzy dokonują podziału małżeńskiego majątku wspólnego (tzw. ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej) mają wątpliwości, czy od tego podziału muszą zapłacić podatek.

    System e-TOLL. Ulga podatkowa na urządzenia lokalizacyjne

    Ulga podatkowa na urządzenia lokalizacyjne (e-TOLL). Resort finansów proponuje przewoźnikom ulgę podatkową dotyczącą urządzeń lokalizacyjnych wykorzystywanych w nowym systemie poboru opłat drogowych e-TOLL.

    Uczestnictwo w strukturze cash poolingu – skutki w VAT

    Cash pooling a VAT. Czym jest cash pooling? Jakie skutki na gruncie przepisów dot. VAT wywołuje uczestnictwo w strukturze cash poolingu?

    Rozliczenie straty podatkowej w CIT – zmiany od 2021 roku

    Rozliczenie straty podatkowej. Rok 2021 przyniósł zmiany w zakresie podatkowego rozliczenia starty. Z jednej strony, dzięki przepisom tarcz antykryzysowych, podatnicy mogą rozliczyć stratę za 2020 rok z dochodem osiągniętym w 2019 r. Z drugiej, nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przyniosła ograniczenie w możliwości rozliczenia straty przy tzw. połączeniu odwrotnym spółek.

    Stypendia sportowe z wynagrodzeniem - obowiązki ZUS

    ZUS. Umowa o pracę i stypendia sportowe, a obowiązki wynikające z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – w świetle orzeczenia NSA.

    Gwarancje finansowe dla leasingu - korzystne finansowanie dla MŚP

    Leasing. Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) podpisał umowę z Paneuropejskim Funduszem Gwarancyjnym. Dotyczy ona nowej portfelowej linii gwarancyjnej leasingu z regwarancją udzielaną przez Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI). Łączny limit gwarancji to 4,5 mld zł. Oznacza to możliwość realizacji finansowania dla polskich małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) do 5,6 mld zł.