REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak ująć rozliczenia międzyokresowe kosztów

REKLAMA

Wysokość biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów należy oszacować w sposób wiarygodny. W przypadku braku w tym zakresie uregulowań w ustawie o rachunkowości, można skorzystać z przepisów zawartych w międzynarodowych standardach rachunkowości, odnoszących się do szacowania (wyceny) rezerw.


Ustawa o rachunkowości informuje nas, że rezerwy na zobowiązania tworzy się, a biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dokonuje się wówczas, gdy spełniają one warunki wymagane dla zobowiązań.

Zobowiązanie objęte rezerwą lub biernym rozliczeniem międzyokresowym, kosztów odzwierciedla wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania w przyszłości świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki.


Tworzenie rezerw


Rezerw nie możemy tworzyć na koszty, które dotyczą przyszłych okresów np. planowane w następnym roku obrotowym podwyżki płac pracowników jednostki itp. Analiza przepisów ustawy o rachunkowości, dotyczących rezerw na zobowiązania oraz biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów, pozwala na ustalenie podstawowych cech odróżniających te składniki pasywów jednostki, decydujących o ich występowaniu, sposobie szacowania wielkości oraz zasadach ujmowania w ewidencji księgowej.

Zgodnie z art. 35d ustawy o rachunkowości rezerwy na zobowiązania tworzy się na:

- pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, których kwotę można w sposób wiarygodny oszacować, a w szczególności na straty z transakcji gospodarczych w toku, w tym z tytułu udzielonych gwarancji, poręczeń, operacji kredytowych, skutków toczącego się postępowania sądowego,

- przyszłe zobowiązania spowodowane restrukturyzacją, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów jednostka jest zobowiązana do jej przeprowadzenia lub zawarto w tej sprawie wiążące umowy, a plany restrukturyzacji pozwalają w sposób wiarygodny oszacować wartość tych przyszłych zobowiązań.


Utworzone rezerwy zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych, kosztów finansowych lub strat nadzwyczajnych w zależnie od okoliczności, z którymi przyszłe zobowiązania się wiążą. Niewykorzystane rezerwy, wobec zmniejszenia lub ustania ryzyka uzasadniającego ich utworzenie, zwiększają na dzień, na który okazały się zbędne, odpowiednio pozostałe przychody operacyjne, przychody finansowe lub zyski nadzwyczajne.


Cel tworzenia


Celem tworzenia rezerw na pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, których kwotę można w sposób wiarygodny oszacować, jest stworzenie po stronie pasywów ekwiwalentu zobowiązań na przewidywane wydatki lub straty, które nie są bezpośrednio związane z działalnością operacyjną jednostki zgodnie z art. 35d pkt 1 ustawy o rachunkowości. Tworzy się je przykładowo na straty, jakie w przyszłości prawdopodobnie poniesie jednostka w związku z transakcjami rozpoczętymi w roku obrotowym, za który jest sporządzane sprawozdanie finansowe. Warunkiem utworzenia rezerw jest zatem bieżące istnienie uzasadnionych do tego przesłanek oraz możliwość wiarygodnego oszacowania kwoty przyszłego zobowiązania jednostki z poszczególnych tytułów.


Rezerwy, o których mowa w art. 35d pkt 2, czyli na przyszłe zobowiązania spowodowane restrukturyzacją, tworzy się wówczas, gdy jednostki przeprowadzają lub będą przeprowadzały restrukturyzację. Istotną kwestią jest prawidłowa wycena rezerw. Obowiązujący jest w tym zakresie przepis art. 28 ust. 1 pkt 9 ustawy o rachunkowości, który wymaga ich wyceny nie rzadziej niż na dzień bilansowy.


Wycena kosztów


Przy wycenie biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów, takich jak wycena świadczeń emerytalnych i podobnych, można kierować się postanowieniami MSR nr 19 „Świadczenia pracownicze”. Wysokość biernych rozliczeń międzyokresowych należy oszacować w sposób wiarygodny. Wobec braku w tym zakresie uregulowań w ustawie o rachunkowości, można skorzystać z przepisów zawartych w par. 36-52 MSR nr 37, odnoszących się do szacowania (wyceny) rezerw.


Ujęcie w bilansie


Rezerwy i bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów w bilansie ujmuje się w pasywach. Zgodnie z obowiązującym wzorem bilansu, jednostki inne niż banki i zakłady ubezpieczeń, wykazują rezerwy na zobowiązania w pasywach, w pozycji B.I, z wyodrębnieniem:

- w pozycji B.I.1 - rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego, ustalanej w trybie art. 37 ustawy o rachunkowości, przez jednostki będące podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych;

- w pozycji B.I.2 - rezerw na świadczenia emerytalne i podobne, tworzonych na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy. Istnieje obowiązek ich ujmowania z podziałem na: długoterminowe - wykazuje się te rezerwy lub ich części, których przewidywany termin wykorzystania jest dłuższy niż 12 miesięcy od dnia bilansowego oraz krótkoterminowe - wykazuje się te rezerwy lub ich części, których przewidywane wykorzystanie nastąpi w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego,

- w pozycji B.I.3 - pozostałych rezerw, tj. rezerw na zobowiązania tworzonych na podstawie art. 35d ustawy o rachunkowości, a także rezerw w postaci rozliczeń międzyokresowych biernych tworzonych na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy (innych niż na świadczenia emerytalne i podobne). Rezerwy te również ujmowane są z podziałem na długoterminowe i krótkoterminowe.


EWIDENCJA W ZAKRESIE TWORZENIA I ROZLICZANIA REZERW DOTYCZĄCYCH DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ JEDNOSTKI


1. Rezerwa na koszty działalności operacyjnej (przy prowadzeniu tylko kont zespołu 4):

a) utworzenie rezerwy na koszty, które jeszcze nie stały się zobowiązaniem

- Wn konto „Rozliczenie kosztów”/Ma konto „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”,

b) poniesione koszty rzeczywiste - proste

- Wn konto „Koszty według rodzajów”/Ma konto zespołu 1, 2, 3,

c) rozliczenie kosztów pokrytych rezerwą - do wysokości rezerwy

- Wn konto „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”/Ma konto „Rozliczenie kosztów”.

2. Rezerwa na koszty działalności operacyjnej (przy prowadzeniu kont zespołu 4 i 5):

a) utworzenie rezerwy na koszty, które jeszcze nie stały się zobowiązaniem

- Wn konto zespołu 5/Ma konto „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”,

b) poniesione koszty rzeczywiste - proste

- Wn konto „Koszty według rodzajów”/Ma konto zespołu 1, 2, 3

oraz równolegle

- Wn konto zespołu 5/Ma konto „Rozliczenie kosztów”,

c) rozliczenie rezerwy - do jej wysokości

- Wn konto „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”/Ma konto zespołu 5.

3. Rezerwa na koszty działalności operacyjnej (przy prowadzeniu tylko kont zespołu 5):

a) utworzenie rezerwy na koszty, które jeszcze nie stały się zobowiązaniem

- Wn konto zespołu 5/Ma konto „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”,

b) poniesione koszty rzeczywiste - proste

- Wn konto „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”/Ma konto zespołu 1, 2, 3,

c) rozliczenie nadwyżki rezerwy nad kosztami rzeczywistymi

- Wn konto „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”/Ma konto zespołu 5.

Identycznie księgowane jest ostateczne rozliczenie rezerwy w przypadku niewystąpienia kosztów, na które utworzona została rezerwa - w księgach okresu, w którym stwierdzono ten fakt.

d) nadwyżka kosztów rzeczywistych nad rezerwą

- Wn konto zespołu 5/Ma konto „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”.

4. Jako bierne rozliczenia międzyokresowe mogą być też rozliczane odsetki bankowe od kredytów obrotowych należne na dzień bilansowy, ale jeszcze niezapadłe, zapisami:

a) utworzenie rezerwy

- Wn konto „Koszty finansowe”/Ma konto „Pozostałe rozliczenia międzyokresowe”,

b) odsetki bankowe rzeczywiste

kwota do wysokości rezerwy

- Wn konto „Pozostałe rozliczenia międzyokresowe”,

kwota przekraczająca wielkość rezerwy

- Wn konto „Koszty finansowe”,

ogółem zapłacone odsetki

- Ma konto „Rachunek bieżący”,

c) ewentualne rozliczenie kwoty zbędnej rezerwy - w dacie stwierdzenia, że objęte nią zobowiązanie nie powstało lub jest niższe od utworzonej rezerwy

- Wn konto „Pozostałe rozliczenia międzyokresowe”/Ma konto „Koszty finansowe”.


EWIDENCJA KSIĘGOWA REZERW NA ZOBOWIĄZANIA


1. Utworzenie rezerwy na pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania

a) dotyczące operacji finansowych

- Wn konto „Koszty finansowe”/Ma konto „Rezerwy”

b) dotyczące pozostałych operacji związanych pośrednio z działalnością operacyjną

- Wn konto „Pozostałe koszty operacyjne”/Ma konto „Rezerwy”

c) niezwiązane z działalnością operacyjną jednostki i ogólnym ryzykiem jej prowadzenia

- Wn konto „Straty nadzwyczajne”/Ma konto „Rezerwy”

2. Wykorzystanie rezerwy w związku z powstaniem zobowiązania, na które była utworzona

- Wn konto „Rezerwy”/Ma konto zespołu 2,3

3. Rozwiązanie części lub całości niewykorzystanej rezerwy w przypadku ustania bądź zmniejszenia ryzyka gospodarczego, które uzasadniało jej utworzenie - na dzień, na który okazała się zbędna

a) dotyczącej zobowiązań z tytułu operacji finansowych

- Wn konto „Rezerwy”/Ma konto „Przychody finansowe”

b) dotyczącej pozostałych zobowiązań związanych pośrednio z działalnością operacyjną

- Wn konto „Rezerwy”/Ma konto „Pozostałe przychody operacyjne”

c) dotyczącej zobowiązań niezwiązanych z działalnością operacyjną jednostki ogólnym ryzykiem jej prowadzenia

- Wn konto „Rezerwy”/Ma konto „Zyski nadzwyczajne”


Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.).


Weronika Chmielewska
Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Czy „automatyczne zaczytanie” faktury ustrukturyzowanej do ksiąg może być czynem zabronionym? Problem z fakturami „zerującymi”

Ponoć największą zaletą KSeF-u jest „automatyczne zaczytywanie” do ksiąg, w tym zwłaszcza ewidencji zakupu, otrzymywanych wirtualnie faktur ustrukturyzowanych: nie musimy tego robić – wyręcza nas oprogramowanie. Biorąc jednak pod uwagę, że możemy na co dzień otrzymywać w ten sposób faktury fałszywe albo zwyczajnie błędne, względnie wystawione po raz drugi (lub trzeci, również czwarty i piąty), rodzi się pytanie o skutki prawne owego „zaczytywania”.

Plan postępowań o udzielenie zamówień publicznych – aktualizacja, publikacja i zasady Pzp

Plan postępowań o udzielenie zamówień publicznych to jeden z podstawowych dokumentów organizujących zakupy w sektorze publicznym. Dla wielu jednostek to nie tylko formalność, ale realne narzędzie planowania, które wpływa na przejrzystość działań, komunikację z rynkiem i zgodność z Prawem zamówień publicznych. Jeśli chcesz wiedzieć, kto musi sporządzić plan postępowań, co powinien on zawierać, gdzie należy go opublikować i kiedy konieczna jest aktualizacja planu postępowań, poniżej znajdziesz praktyczne i uporządkowane wyjaśnienie najważniejszych zasad.

Przedłużenie terminu związania ofertą a wadium – okres związania ofertą w zamówieniach publicznych

Przedłużenie terminu związania ofertą, wadium oraz okres związania ofertą to jedne z najważniejszych kwestii praktycznych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. To właśnie na styku tych trzech elementów najczęściej pojawiają się błędy skutkujące odrzuceniem oferty albo utratą realnej szansy na uzyskanie zamówienia. W aktualnych przepisach wykonawca musi bardzo uważnie pilnować nie tylko samego terminu związania ofertą, lecz także tego, czy wadium obejmuje cały wymagany okres i czy zostało skutecznie przedłużone.

90% firm nigdy nie zmieniło dostawcy energii elektrycznej. 4 punkty, które warto sprawdzić w umowie

Z szacunków opartych na danych Urzędu Regulacji Energetyki wynika, że co najmniej 9 na 10 odbiorców biznesowych w Polsce nigdy nie zmieniło sprzedawcy energii elektrycznej. Tymczasem zbliżający się koniec roku to dobry moment, aby sprawdzić warunki firmowych kontraktów na kolejny okres. Szczególnej uwagi wymagają data zakończenia umowy, termin jej wypowiedzenia i zasady automatycznego przedłużenia. Przeoczenie tych zapisów może ograniczyć przedsiębiorcy możliwość wyboru innej oferty w dogodnym terminie.

REKLAMA

Kawa z INFORLEX: JPK CIT i nowe obowiązki raportowania. Jak zmieni się praca księgowych i biur rachunkowych w 2027 roku?

Nowe obowiązki związane z JPK CIT, postępująca automatyzacja księgowości i coraz większa rola technologii zmieniają sposób pracy księgowych oraz biur rachunkowych. Jak przygotować się do nowych wymagań, usprawnić codzienne procesy i wykorzystać cyfryzację do rozwoju usług księgowych? O tym będzie mowa 19 listopada 2026 r. o godz. 9:00 podczas bezpłatnego spotkania online z cyklu Kawa z INFORLEX. JPK CIT – nowe obowiązki dla księgowych i biur rachunkowych.

Od 2027 r. znika ulga podatkowa wprowadzoną w Polskim Ładzie. Do końca 2026 r. trzeba ponieść wydatki (do 1 mln zł), by móc je odliczyć

Od 1 stycznia 2027 r. może zniknąć tzw. ulga na ekspansję, która obowiązuje w obu podatkach dochodowych (PIT i CIT). Nowelizacja zmieniająca przepisy przeszła już przez Sejm i Senat i czeka już tylko na podpis Prezydenta Nawrockiego i publikację w Dzienniku Ustaw. Na dotychczasowych zasadach będzie można rozliczyć wyłącznie koszty poniesione do końca 2026 r. W ramach tej ulgi przedsiębiorcy mogą odliczać wydatki m.in. na udział w targach, promocję i certyfikację produktów. Limit odliczenia wynosi 1 mln zł rocznie. Przy 19-procentowej stawce podatku oznacza to do 190 tys. zł niższego podatku za dany rok. Wydatki trzeba sfinansować z bieżących środków lub finansowania zewnętrznego. Korzyść podatkowa pojawi się dopiero w rozliczeniu rocznym. Dla części przedsiębiorców oczekujących na płatności może to być niełatwe zadanie. W III kw. 2026 r. odroczony termin płatności miało aż 62,7 proc. faktur wystawianych przez MŚP.

Marsz Niepodległości 11 listopada. Marcin Kierwiński i Donald Tusk reagują na plotki

Czy tegoroczny Marsz Niepodległości zostanie zakazany lub rozwiązany? Szef MSWiA Marcin Kierwiński oraz premier Donald Tusk jednoznacznie ucięli pojawiające się w sieci spekulacje na temat planowanego zablokowania warszawskiej manifestacji. Po tragicznych wydarzeniach w Krakowie, gdzie w wyniku ataku napastnika na Rynku Głównym zginęło sześć osób, polskie służby i policja zostały postawione w stan najwyższej gotowości. Minister spraw wewnętrznych ujawnił kulisy przygotowań do zabezpieczenia zgromadzeń i zaapelował do Polaków o szczególną czujność na ulicach stolicy.

Zarząd spółki (także jednoosobowy) powinien dokumentować swoje decyzje nie tylko protokołem. To może ochronić członków zarządu przed odpowiedzialnością

Dokumentowanie decyzji zarządu to nie tylko formalność korporacyjna. To również sposób zabezpieczenia interesów spółki i samych członków zarządu. W razie sporu, kontroli, problemów finansowych czy postępowania sądowego dokumentacja może mieć istotne znaczenie dla wykazania, że decyzje podejmowano świadomie, po analizie dostępnych informacji i z uwzględnieniem interesu spółki. Dotyczy to zarówno zarządów wieloosobowych, jak i tych, w których wszystkie decyzje podejmuje jedna osoba.

REKLAMA

Jednorazowa amortyzacja: trzy sposoby rozliczenia środków trwałych

Maszyna, samochód ciężarowy czy komputer mogą trafić do kosztów już w roku, w którym zostaną wprowadzone do ewidencji. Trzeba jednak wiedzieć, z której z trzech dostępnych ścieżek się korzysta, bo każda ma inne warunki, inny katalog środków trwałych i własne pułapki.

Nowe formy zapłaty podatku w eUrząd Skarbowy od 5 listopada. Kiedy Skarbówka zaksięguje płatność?

Ministerstwo Finansów poinformowało w komunikacie z 9 listopada 2026 r., że od 5 listopada w w eUrzędzie Skarbowym zostały udostępnione nowe formy płatności . Należność z tytułu podatku od osób fizycznych (PIT) można już zapłacić nie tylko kartą, BLIKIEM lub przelewem elektronicznym, lecz także przez Google Pay albo Apple Pay. Te nowe metody płatności są dostępne w serwisie internetowym i aplikacji mobilnej eUS. Za płatność kartą, Google Pay lub Apple Pay nie ma w tym przypadku opłaty transakcyjnej.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA