Jak zaewidencjonować rabat z faktury otrzymanej od kontrahenta

Bardzo często umowy handlowe dotyczące sprzedaży towarów uprawniają nabywcę do otrzymywania premii pieniężnej lub bonusu za zakupienie określonej ilości towarów. Wysokość otrzymywanej premii określona jest z reguły jako pewien procent od wartości obrotów z danym kontrahentem. W wielu sytuacjach uprawnienie do otrzymania bonusu jest uzależnione od przekroczenia określonego progu ilości zakupionych towarów. Rozliczanie premii pomiędzy kontrahentami - najczęściej, tak jak w tym przypadku - odbywa się na podstawie faktury VAT wystawianej przez uprawnionego do otrzymywania premii. Taka metoda rozliczenia wynika z wyjaśnienia podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów z 30 grudnia 2004 r., nr PP3-812-1222/2004/AP/4026 w sprawie premii pieniężnych wypłacanych nabywcom.

Ujęcie faktury w księgach zależy od umowy handlowej podpisanej z klientem. Rozpatrzmy dwa warianty umowy handlowej. W pierwszym wariancie przedstawię sytuację, w której porozumienie dotyczące premii pieniężnej zobowiązuje nabywcę towarów do określonych działań na rzecz sprzedawcy, np. wykorzystania otrzymanej premii na cele związane z promowaniem towarów sprzedawcy. W takim przypadku faktura wystawiona przez nabywcę towarów powinna być ujęta w kosztach usług firmy udzielającej premii pieniężnej, ponieważ dotyczy usług wykonanych na rzecz promowania towarów. Księgowanie takiej faktury powinno wyglądać następująco: Wn 402 - usługi obce, Ma 202 - rozrachunki z dostawcami.

Wystawiający fakturę ujmuje ją w pozostałych przychodach operacyjnych według schematu: Wn 201 - rozrachunki z odbiorcami, Ma 760 - pozostałe przychody operacyjne. Za pozostałe przychody operacyjne rozumie się przychody pośrednio związane z działalnością operacyjną jednostki. W tym przypadku za działalność operacyjną jednostki należy uznać sprzedaż towarów, natomiast otrzymywana premia pieniężna, związana z wykonaniem usług polegających na promowaniu towarów, jest pośrednio związana z podstawową działalnością jednostki.

Drugi wariant dotyczy zdarzenia, w którym uprawniony do otrzymania premii pieniężnej nie jest zobowiązany do żadnych świadczeń na rzecz udzielającego premii. W tym przypadku faktura dotycząca bonusu nie jest związana z żadną usługą, wykonywaną przez nabywcę towarów na rzecz ich sprzedawcy. Sprzedawca towarów powinien potraktować fakturę za udzieloną premię pieniężną jako zmniejszenie swoich przychodów ze sprzedaży towarów. Premia jest de facto dodatkowym rabatem udzielonym klientowi. Księgowanie takiej faktury powinno być następujące: Wn 730 - przychody ze sprzedaży towarów, Ma 202 - rozrachunki z dostawcami.

Wystawca faktury ujmuje ją jako zmniejszenie kosztu własnego sprzedanych towarów według następującego schematu: Wn 201 - rozrachunki z odbiorcami, Ma 731 - wartość sprzedanych towarów w cenie nabycia. Tak jak u sprzedawcy premia pieniężna jest zmniejszeniem przychodów ze sprzedaży, u nabywcy jest dodatkowym upustem otrzymanym od zakupionych towarów.

PODSTAWA PRAWNA

- Art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.).

Justyna Nieckarz

ekspert księgowy, Rödl & Partner