Umowa o dzieło wykonywana osobiście bez VAT

Do izby skarbowej wpłynął wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych na podstawie umowy o dzieło. Wnioskodawca zadał następujące pytanie:

Czy z tytułu czynności wykonywanych na podstawie umów zlecenia wnioskodawca podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

"Zdaniem wnioskodawcy, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel i rezultat tej działalności. W myśl art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolny zawód, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Jednakże w świetle art. 15 ust. 3 pkt 3 powyższej ustawy, za wykonywaną samodzielną działalność gospodarczą, o której mowa w ust 1, nie uznaje się czynności; z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2- 9 ustawy; dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym czynności co do warunków wykonania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. W rozumieniu art. 13 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło m. in. od osoby prawnej.
W związku z powyższym świadczone przez Wnioskodawcę usługi w opisanym zakresie, gdzie w treści umów znajduje się sformułowanie, że odpowiedzialność wobec osób trzecich za działania zleceniobiorcy ponosi zleceniodawca, określony jest rodzaj i sposób wykonywania tych czynności - wyczerpują warunki, o których mowa w art. 15 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z powyższym z tytułu wykonywania czynności na podstawie opisanych umów Wnioskodawca nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług."

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego urząd uznał za prawidłowe.

Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że umowa o dzieło wykonywana przez osobę nieprowadzącą działalności gospodarczej nie podlega VAT, gdy zleceniobiorca w oparciu o umowę o dzieło działa na zewnątrz w imieniu zleceniodawcy i na jego rachunek, a zleceniodawca w ramach powierzonej mu czynności przejmuje odpowiedzialność za działania zleceniobiorcy. Jest tak również wtedy, gdy przedmiotem umowy jest dzieło podlegające prawom autorskim.

Oto fragment uzasadnienia:

"(...) zgodnie z treścią art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
Reasumując wyżej powołany przepis, należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie uznanie lub nieuznanie Strony za podatnika podatku od towarów i usług uzależnione będzie od spełnienia wszystkich wymienionych wyżej ustawowych kryteriów zawartych w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.
W niniejszej sprawie z przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego wynika, iż na podstawie umów zlecenia świadczy on usługi w zakresie ekonomii i finansów. Przedmiotowa umowa o dzieło tworzy stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności (zamawiającym) a wykonującym zlecane czynności (autorem). Umowa ta określa warunki wykonania czynności oraz wysokość i zasady wypłaty wynagrodzenia za wykonaną pracę, obejmuje również odpowiedzialność zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
W myśl art. 15 ust. 3 pkt 3a przepis ust. 3 pkt 3 stosuje się odpowiednio do usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanych w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonanie, w tym również wynagradzanych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi.
W związku z powyższym, w sytuacji gdy zleceniobiorca w oparciu o umowę o dzieło działa na zewnątrz w imieniu zleceniodawcy i na jego rachunek, a zleceniodawca w ramach powierzonej mu czynności przejmuje odpowiedzialność za jego działania, można uznać, iż czynności wykonywane przez Wnioskodawcę nie stanowią wykonywanej samodzielnie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. (...)"

Interpretacja indywidualna z 15 maja 2009 r., wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, nr IPPP2/443-224/09-2/AZ

Adam Kuchta

adam.kuchta@infor.pl