Sprawozdania Finansowe. Dłużne papiery wartościowe

Stanowisko organu nadzoru uzgodniono z Departamentem Instytucji Finansowych Ministerstwa Finansów. Stwierdzono, że transakcje buy-sell-back i sell-buy-back nie powodują utraty kontroli przez zbywającego nad papierem wartościowym będącym przedmiotem transakcji, gdyż zarówno termin, jak i wartość odkupu są z góry określone. W przypadku gdy nie następuje utrata kontroli, papiery te powinny pozostać w ewidencji księgowej zbywającego. Oznacza to, że nie powinny być one zgodnie z treścią ekonomiczną zawartych transakcji ujmowane w ewidencji nabywcy jako papiery wartościowe.

W wyjaśnieniach podkreślono, że nabywca nie staje się w tych przypadkach beneficjentem korzyści wynikających np. ze wzrostu wartości papierów będących przedmiotem transakcji, jak również nie ponosi ryzyka związanego z niekorzystnymi zmianami wartości przedmiotowych papierów lub też ryzyka kredytowego emitenta, a jedynie jest uprawniony do uzyskania przychodów odsetkowych określonych w zawartych umowach. Zwrócono również uwagę na fakt, że papiery te nie spełniają definicji aktywów w rozumieniu przepisów ustawy o rachunkowości. Spełnia ją natomiast prawo do otrzymania wydanych w zamian środków pieniężnych wraz z odsetkami, które odpowiada definicji depozytów bądź pożyczek.

Jeśli więc zbywający w dalszym ciągu ujmuje przeniesiony składnik aktywów w całości, a także ujmuje zobowiązanie finansowe z tytułu otrzymanej zapłaty – analogiczne podejście powinno być zastosowane w księgach nabywcy. Nabywca powinien więc rozpoznać w swoich księgach jedynie należność z tytułu przewidywanego zwrotu nadpłaty oraz zarachowywać odsetki wynikające z warunków transakcji.

Wyjaśniono także, że w ramach przedmiotowych transakcji dłużne papiery wartościowe powinny być wykazywane jako „pozostałe pożyczki” w poz. B.III.5 aktywów bilansu z obowiązkiem stosownego opisu w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego. Zmiana ta spowoduje pomniejszenie salda wykazywanego w poz. B.III.2 aktywów bilansu oraz odpowiednie podwyższenie salda wykazywanego w poz. B.III.5 aktywów bilansu oraz pociągnie za sobą zmiany o charakterze prezentacyjnym w ogólnym rachunku zysków i strat, technicznym rachunku ubezpieczeń oraz cash flow.