Rewolucyjne zmiany w zakresie niedostatecznej kapitalizacji - nowy zakres, metody obliczania i skutki dla przedsiębiorców

Polecamy: Samochód po zmianach od 1 kwietnia 2014 - multipakiet

Przede wszystkim, nowelizacja poszerza znacząco krąg podmiotów, które - udzielając finansowania dłużnego danemu podatnikowi - będą objęte ograniczeniami wynikającymi z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji. Dotychczasowe brzmienie przepisów, obejmujące pożyczki od podmiotów powiązanych bezpośrednio (spółki „matki” lub spółki „siostry”), pozwalało na korzystne podatkowo strukturyzowanie finansowania wewnątrzgrupowego (poprzez pożyczkę od spółki „babki” czy „ciotki”). Nowelizacja zakłada natomiast rozszerzenie ograniczeń o podmioty powiązane pośrednio. Dla obliczenia pośredniego udziału, zastosowanie znajdą reguły zaczerpnięte z przepisów o cenach transferowych (czyli, przykładowo, spółka „babka” posiadająca 30% udział w spółce „matce” będącej właścicielem 27% udziałów podatnika będzie traktowana jako posiadająca pośrednio 27% udziałów podatnika). Nowe reguły obejmą również SKA - przy czym komplementariusze będą traktowani jako objęci ograniczeniami w każdym przypadku.

Zmianie ulegnie również współczynnik stosunku wartości zadłużenia do kapitału. Obecne regulacje odwołują się do trzykrotności kapitału zakładowego spółki-pożyczkobiorcy. Nowelizacja zakłada natomiast wprowadzenie wskaźnika zadłużenia (wobec podmiotów powiązanych pośrednio i bezpośrednio) do kapitału własnego spółki - w proporcji 1:1. Pojęcie kapitału własnego nie zostało przy tym zdefiniowane w ustawie - można przypuszczać, że projektodawca miał na myśli kapitały własne w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Ogólny efekt tej zmiany najprawdopodobniej będzie co do zasady niekorzystny dla podatników (zmniejszeniu, z 3:1 do 1:1 ulega sam współczynnik). Nie jest jednak wykluczone, że w pewnych przypadkach, posiadanie wysokiej wartości np. kapitału zapasowego czy rezerwowego zmniejszy lub zniweluje niekorzystne skutki zmiany współczynnika.

Ulgę na nowe technologie zastąpi kredyt na innowacje

Zapraszamy do dyskusji na forum o podatkach

Pojęcie „pożyczki” ulegnie zmianom o charakterze doprecyzowującym - pod tą definicją rozumieć się będzie każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność pożyczkobiorcy określoną ilość pieniędzy, a biorący pożyczkę zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy, a także: kredyt, emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę. Warto wskazać, że pożyczką nie będą pochodne instrumenty finansowe; nowelizacja nie odnosi się również do poręczeń i gwarancji udzielanych przez podmioty powiązane w związku z kredytem lub pożyczką.

Nowelizacja zakłada również wprowadzenie alternatywnej metody obliczania odsetek (nie tylko od podmiotów powiązanych) stanowiących kosztów uzyskania przychodów. Podatnicy będą mogli bowiem zdecydować się na ustalanie kwoty zaliczanych do kosztów odsetek w odniesieniu do stopy referencyjnej NBP (powiększonej o 1,25 punktu procentowego), pomnożonej przez wartość podatkową aktywów (z wyłączeniem wartości niematerialnych i prawnych). Tak ustalone odsetki nie będą jednak mogły przekroczyć 50% zysku z działalności operacyjnej. Wybór omawianej metody będzie dla podatnika wiążący przez co najmniej trzy lata.

W praktyce, dokonanie wyboru między „podstawową” a alternatywną metodą określania kwoty odsetek zaliczanych do kosztów podatkowych będzie wiązało się z koniecznością przeprowadzenia prognoz finansowych (dotyczących zarówno własnej działalności podatnika, jak i przewidywanej sytuacji rynkowej).

W świetle planowanych przepisów, wydaje się, że możliwości korzystnego podatkowo finansowania wewnątrzgrupowego zostaną znacznie ograniczone. Potencjalne rozwiązania pozwalające na zwiększenie wartości odsetek zaliczanych do kosztów będą musiały być „szyte na miarę”, dostosowane do konkretnej sytuacji podatnika i jego grupy kapitałowej.

Monika Ławnicka, doradca podatkowy, menedżer w Accreo