Które samochody wymagają badań technicznych dla potrzeb VAT

Podatnicy wciąż mają wątpliwości, czy powinni przeprowadzać badania techniczne samochodów oraz jaki termin ich obowiązuje. W szczególności dotyczy to przedsiębiorców, którzy już użytkują samochody i chcieliby nadal odliczać VAT od paliwa. Uporządkujmy więc wiedzę w tym zakresie. Przede wszystkim część osób może odliczać VAT od paliwa bez konieczności przeprowadzania badań. Dotyczy to trzech grup pojazdów:

• samochodów o masie całkowitej powyżej 3500 kg,
• samochodów będących pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o następujących przeznaczeniach: agregat elektryczny lub spawalniczy, bankowóz, pojazd do prac wiertniczych, koparki i koparko-spycharki, ładowarki, pojazdy przeznaczone do oczyszczania dróg, podnośniki do prac konserwacyjno-montażowych, pomoce drogowe, żurawie samochodowe, pojazdy zimowego utrzymania dróg,
• samochodów konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą – jeżeli z dokumentów wydanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym wynika takie przeznaczenie.

Samochody, w stosunku do których wprowadzono obowiązek badania, wymieniamy w ramce.

Jeśli chodzi o termin badań, to jasno sprecyzowana jest tylko sytuacja podatników, którzy zakupili samochód przed 1 czerwca 2005 r. Mają oni czas na przeprowadzenie badań do końca maja przyszłego roku. Jednak ustawodawca przewidział wyjątki od tej zasady. Jeżeli termin najbliższego obowiązkowego okresowego badania technicznego wypada przed 1 czerwca 2006 r. to dodatkowe badania należy przeprowadzić przy okazji tych badań. Ponadto, jeżeli przed terminem najbliższego obowiązkowego badania technicznego lub przed 1 czerwca 2006 r. pojazd jest przedmiotem dostawy (np. planowana jest jego sprzedaż), dodatkowe badanie techniczne powinno być przeprowadzone nie później niż przed dniem jej dokonania.

Samochody podlegające obowiązkowym badaniom dla celów VAT:
• samochody mające jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, klasyfikowanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van,
• samochody mające więcej niż jeden rząd siedzeń, które oddzielone są od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą i u których długość części bagażowej przekracza połowę długości pojazdu,
• samochody mające otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków,
• samochody posiadające kabinę kierowcy i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu.

W przypadku samochodów nabytych po 31 maja br. przepisy nie określają wyraźnie terminu badania. Nie warto jednak z nim zwlekać. Posiadanie stosownego zaświadczenia daje bowiem podatnikowi pewność, że odliczanie przez niego VAT-u jest prawidłowe. Ponadto w pewnych przypadkach losowych późniejsze wykonanie badania może okazać się niemożliwe (np. w przypadku kradzieży samochodu). Do przeprowadzania badań uprawnione są tylko okręgowe stacje badania pojazdów. Tylko niewielka część stacji diagnostycznych posiada taki status. 

Kopię uzyskanego z okręgowej stacji badania pojazdów zaświadczenia podatnik jest obowiązany dostarczyć do naczelnika urzędu skarbowego. Należy tego dokonać w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania. W przypadku gdy w pojeździe, dla którego wydano zaświadczenie, zostały wprowadzone zmiany, w wyniku których pojazd nie spełnia odpowiednich wymagań technicznych, o których mowa w art. 86 ust. 4 pkt 1-4 ustawy o VAT – podatnik obowiązany jest do pisemnego zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o tych okolicznościach, w terminie 7 dni od ich zaistnienia.

Konrad Piłat