Przedawnienie według projektu nowej ordynacji podatkowej

Proponowane zmiany dotyczą art. 70 Ordynacji podatkowej. Przypomnijmy, że zgodnie z jego treścią zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Ustawa przewiduje jednak pewne sytuacje, w których termin ten może ulec zawieszeniu lub przerwaniu. W obu przypadkach w praktyce oznacza to znaczne odsunięcie w czasie daty przedawnienia. Przerwanie terminu oznacza, że w określonych ustawowo przypadkach bez względu na to, ile czasu zostało do przedawnienia, termin ten zostaje przerwany i będzie liczony od nowa, tj. kolejne 5 lat. Zawieszenie oznacza zaś wstrzymanie biegu 5-letniego terminu do czasu zaistnienia określonej sytuacji, po czym biegnie dalej. Projekt zawiera pewne zmiany dotyczące tego drugiego przypadku. Zmiany te związane są m.in. z przeredagowaniem przepisów dotyczących ulg w spłacie podatku zawartych również w projekcie.
Bardziej znaczącą zmianą jest propozycja poszerzająca katalog sytuacji, w których termin przedawnienia ulega zawieszeniu. Obecnie par. 6 art. 70 stanowi, iż bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe oraz wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z projektem, dwa powyższe przypadki mają być uściślone oraz dodany do nich kolejny. Termin przedawnienia będzie zawieszony tylko z dniem wszczęcia postępowania w sprawach o przestępstwa lub wykroczenia skarbowe, i tylko jeżeli podejrzenie ich popełnienia wiązać się będzie z niewykonaniem zobowiązania. W przypadku zaś zawieszenia w związku z wniesieniem skargi uściślono, że chodzi o skargę na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Nowością będzie wstrzymanie biegu terminu z dniem wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny rzeczywistej treści czynności prawnej. Ten ostatni przypadek pozostaje w ścisłym związku z nową proponowaną w projekcie treścią przepisu dotyczącego obejścia prawa podatkowego.

Propozycja nowelizacji objęła też następny paragraf art. 70, określający koniec zawieszenia biegu przedawnienia. Gdyby przyjęto projekt w proponowanym kształcie, to termin przedawnienia biegłby odpowiednio dalej od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Nie trzeba będzie już czekać do momentu zakończenia postępowania karnego, bo nie będzie już ono podstawą do zawieszenia biegu przedawnienia. Przy zawieszeniu w związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego termin przedawnienia zacznie biec dalej po doręczeniu prawomocnego orzeczenia. Jest to niewątpliwie dostosowanie przepisów Ordynacji do dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego. W trzeciej sytuacji, powodującej zawieszenie biegu terminu, zacznie on biec dalej od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się orzeczenia sądu powszechnego w sprawie ustalenia rzeczywistej treści czynności prawnej.