Zobowiązanie wygasa po zapłacie zaległości

ORZECZENIE

W sprawie, która stała się podstawą podjęcia uchwały przez siedmioosobowy skład NSA, organy podatkowe zakwestionowały rozliczenie VAT za grudzień 1996 r. Podatniczka zapłaciła podatek, ale nie zrezygnowała z dochodzenia swoich racji. Spór sprowadził się do oceny, jak wygasło zobowiązanie podatkowe z tytułu zakwestionowanego decyzją VAT.

Sąd I instancji uwzględnił zarzut przedawnienia i przyznał rację podatniczce. Wyjaśnił, że zapłata podatku w tym przypadku nastąpiła na podstawie nieostatecznej decyzji organu I instancji. Następnie decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego, a ponieważ decyzja odwoławcza została doręczona podatniczce po upływie terminu przedawnienia nie wywołała skutków prawnych. Zdaniem sądu I instancji do chwili wydania decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe, podatkiem należnym był ten wynikający z deklaracji podatniczki. W jego ocenie dopiero zapłata kwoty podatku wynikająca z ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w innej wysokości niż wynikająca z zeznania powoduje wygaśnięcie zobowiązania.

Skargę kasacyjną do NSA wniósł dyrektor izby skarbowej. Skład orzekający sądu postanowił wystąpić z pytaniem prawnym. Poszerzony skład NSA musiał odpowiedzieć na pytanie, czy zapłata zaległości w VAT określonej w decyzji wymiarowej organu I instancji, która nastąpiła przed rozpatrzeniem odwołania, jest zapłatą powodującą wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 59 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

We wczorajszej uchwale NSA nie miał wątpliwości, że w takiej sytuacji dochodzi od wygaśnięcia zobowiązania. NSA przypomniał, że w przypadku VAT, którego cechą jest samoobliczenie, zobowiązanie powstaje z mocy prawa. Decyzja określająca podatek w innej wysokości niż zadeklarowana ma tylko charakter deklaratoryjny.

Ustawodawca nie zróżnicował wygasania zobowiązań ani z uwagi na rodzaj decyzji, ani na to, czy zapłata następuje na podstawie decyzji ostatecznej czy nieostatecznej. W ocenie NSA dla wygaśnięcia zobowiązania to, że podatnik płaci na podstawie nieostatecznej decyzji, nie ma znaczenia.

Sygn. akt IFPS 4/07

Aleksandra Tarka

aleksandra.tarka@infor.pl