REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czynny żal od 2023 roku: gdzie go skutecznie złożyć?

Enodo Advisors
Doradztwo podatkowe dla efektywnego i bezpiecznego biznesu
Czynny żal od 2023 roku: gdzie go skutecznie złożyć?
Czynny żal od 2023 roku: gdzie go skutecznie złożyć?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Od bieżącego 2023 roku prowadzenie postępowań przygotowawczych oraz występowanie przed sądem w sprawach karnych skarbowych oraz z ustawy o rachunkowości powierzono 16 naczelnikom urzędów skarbowych – po jednym dla każdego z województw. Czy ta zmiana ma jakiś wpływ na określenie organu, do którego należy złożyć czynny żal?

Czynny żal - o co chodzi

Czynny żal to instytucja prawa karnego skarbowego uregulowana w art. 16 ustawy z 10 września 1999 roku - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 654 z późn. zm.; dalej jako: KKS), która wyłącza karalność za wykroczenia oraz przestępstwa skarbowe. Jest to zawiadomienie o popełnieniu czynu zabronionego składane przez sprawcę odpowiedniemu organowi podatkowemu. Co warto zaznaczyć, czynny żal nie dotyczy wszystkich rodzajów przestępstw czy wykroczeń związanych z podatkami, a jedynie tych określonych w KKS. 

Zgodnie z przywołanym art. 16 § 1 KKS, aby skorzystać z dobrodziejstwa czynnego żalu, o popełnieniu czynu zabronionego należy zawiadomić organ powołany do ścigania. Dotychczas w takie kompetencje wyposażony był każdy naczelnik urzędu skarbowego (albo naczelnik urzędu celno-skarbowego). W ich właściwości znajdują się sprawy celne oraz wszelkie inne sprawy karne skarbowe (art. 33 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS). Dlatego też, w przypadku naruszenia przepisów podatkowych, podatnik, chcąc uniknąć kary, wyrażał ,,skruchę’’ w urzędzie skarbowym właściwym dla swojego miejsca zamieszkania, siedziby lub ze względu na specjalny status podatkowy, w którym rozliczał się z danego podatku. 

Autopromocja

Zmiany od 2023 roku

Zważywszy jednak na fakt, że pojęcie ,,organu powołanego do ścigania’’ nie zostało zdefiniowane zarówno w KKS, jak i w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, po wejściu w życie Rozporządzenia, pojawiły się pytania oraz rozbieżności interpretacyjne związane z tym, gdzie od 2023 roku należy składać czynny żal: do organów podatkowych właściwych miejscowo dla danego podatnika, czy wyłącznie do jednego z 16 naczelników wyznaczonych Rozporządzeniem z 13 października 2022 roku dotyczącym właściwości urzędów skarbowych w zakresie postępowań w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe. 

Wypowiedzi MF to informacja, a nie źródło prawa

Wspomniane wątpliwości dostrzegli również praktycy stosujący te przepisy prawa.  Ministerstwo Finansów w wypowiedzi dla ,,Dziennika Gazety Prawnej’’[1], zapewniło, że wejście w życie Rozporządzenia nie ma wpływu na określenie organu właściwego do rozpoznania czynnego żalu. Wobec tego, zdaniem Ministerstwa Finansów, czynny żal można składać jak dotychczas – do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla podatku, w zakresie którego sprawca dokonuje zawiadomienia stosownie do art. 16 § 1 KKS. Przy czym, jak przyznaje Ministerstwo, złożenie czynnego żalu do organu niewłaściwego nie pozbawi skuteczności takiego zawiadomienia. Organ niewłaściwy przekaże je do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, nie powodując przy tym żadnych negatywnych konsekwencji dla strony.

Warto jednak podkreślić, że zarówno wyjaśnienia, czy komunikaty opublikowane na oficjalnej stronie internetowej Ministerstwa Finansów, jak również wpisy rzecznika prasowego na Twitterze, mają charakter jedynie informacyjny i nie są źródłem prawa. Nie pełnią także żadnej funkcji ochronnej właściwej dla interpretacji indywidualnej, interpretacji ogólnej czy objaśnień podatkowych. Ponadto nie mogą być wiążące dla innych podmiotów stosujących prawo, więc zastosowanie się do nich, nie chroni automatycznie podatnika przed negatywnymi konsekwencjami ewentualnych błędnych twierdzeń ww. organu.  

W związku z tym, jeżeli organy zaczną intepretować analizowany przepis w taki sposób, że tylko organ wyznaczony do prowadzenia postępowania karno-skarbowego (jeden spośród 16 organów wyznaczonych Rozporządzeniem) jest właściwy do przyjęcia i rozpoznania czynnego żalu, może to prowadzić do negatywnych konsekwencji dla podatnika. W przeszłości często zdarzało się, że organy uznawały składanie czynnego żalu do niewłaściwego organu za nieskuteczne, co skutkowało tym, że zawiadomienie podatnika działało wręcz jak forma samodonosu.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W jakim terminie można złożyć czynny żal? Istotny czynnik czasu 

W tym aspekcie kluczowe znaczenie ma art. 16 § 5 pkt 1 KKS, zgodnie z którym czynny żal jest bezskuteczny, jeżeli zostanie złożony w czasie, w którym organ ścigania miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. Innymi słowy, podstawowym warunkiem, aby skorzystać z czynnego żalu jest skuteczne złożenie zawiadomienia zanim organ ścigania znajdzie się w posiadaniu wyraźnie udokumentowanej wiadomości o popełnieniu czynu zabronionego.

Pojawia się zatem uzasadniona wątpliwość, w jaki sposób organy właściwe powinny potraktować informacje przekazywane przez organy niewłaściwe, do których podatnicy skierowali czynny żal. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w której poprzez zastosowanie wrogiej podatnikowi interpretacji prawa, tak przekazane informacje mogłyby zostać podciągnięte pod pojęcie „udokumentowane wiadomości” pochodzące nie od podatnika, a od innego organu. Tym samym mogły by posłużyć do wszczęcia postępowania karnego skarbowego z jednoczesnym pozbawieniem skuteczności złożonego czynnego żalu przez sprawcę deliktu skarbowego. 

Ostrożność wysoce wskazana

Zwracamy również uwagę, że komunikaty Ministerstwa Finansów nie powinny być każdorazowo traktowane jako oficjalna wykładnia prawa, co do której można twierdzić o działaniu zasady zaufania do organów państwa. Biorąc pod uwagę aktualne tendencje związane z zaostrzaniem reakcji państwa na wszelkie przejawy naruszeń w zakresie rozliczeń podatkowych, rekomendujemy ostrożność nakierowaną na dokładną analizę całokształtu okoliczności danej sprawy wspartą oceną profesjonalistów.

Katarzyna Grajcar, radca prawny in spe, Associate w ENODO Advisors.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ulga na złe długi w VAT w 2024 r. Czy może z niej skorzystać podatnik stosujący metodę kasową?

Podatnik prowadzi przedsiębiorstwo rzemieślnicze, ma status małego podatnika i rozlicza VAT według metody kasowej. Czy w takiej sytuacji mały podatnik rozliczający VAT metodą kasową może skorzystać z ulgi na złe długi, gdy ma nieopłacone faktury?

11,532 mln uncji złota w skarbcu NBP. Ich wartość rośnie

W marcu 2024 r. wartość złota w posiadaniu Narodowego Banku Polskiego wzrosła o ponad 8,5 mld zł, choć same zasoby złota pozostały niezmienione w stosunku do lutego. Tak wynika z opublikowanych 19 kwietnia 2024 r. danych NBP o płynnych aktywach i pasywach w walutach obcych.

MF: awaria na e-Urząd Skarbowy. Twój e-PIT działa poprawnie ale trzeba się logować przez epit.podatki.gov.pl

W dniu 19 kwietnia 2024 r. w godzinach przedpołudniowych nastąpiła przerwa w działaniu witryny urzadskarbowy.gov.pl, spowodowana najprawdopodobniej jakąś awarią. Ministerstwo Finansów poinformowało, że usługa Twój e-PIT działa poprawnie tylko, że trzeba się logować wchodząc z linka epit.podatki.gov.pl.

MF przygotowało ustawę o obowiązkowym raportowaniu ESG, implementującą dyrektywę UE

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt ustawy implementujący dyrektywę UE o obowiązkowym raportowaniu ESG. MF szacuje, że koszty dla przedsiębiorstw objętych obowiązkiem raportowania w ciągu 10 lat wyniosą 8,7 mld zł.

Twój e-PIT – przedsiębiorca musi uważać! Może pozbawić korzyści finansowych, a nawet narazić na straty

Twój e-PIT, czyli oferowana przez MF usługa jest dla podatnika bardzo wygodna, bo deklarację rozliczeniową wypełnia za niego skarbówka. Ale z racji tego, że żaden system czy urzędnik nie ma pełnej wiedzy na temat zmian jakie zachodzą w życiu podatnika, może pozbawić go wymiernych korzyści finansowych, czyli mówiąc wprost – narazić na straty.

System kaucyjny a VAT. MKiŚ ma opinię MF

Ministerstwo Klimatu i Środowiska uzyskało od Ministerstwa Finansów opinię, że VAT nie będzie naliczany dla opakowań jednorazowych, a w przypadku opakowań wielokrotnego użytku, pojawi się tylko dla tych, które nie wrócą do systemu.

Ulga na dziecko po rozwodzie - były mąż rozliczał ulgę według schematu 50/50%, z czym nie godziła się była małżonka

Po rozwodzie matka dzieci próbowała zawrzeć z byłym mężem porozumienie dotyczące ulgi na dzieci. Proponowała byłemu mężowi proporcjonalne korzystanie z ulgi według proporcji - 30% dla niego i 70% dla niej. Mąż jednak nie godził się na takie rozwiązanie. Co postanowił w tej sprawie organ skarbowy?

Podatek dla superbogaczy, by zwalczać uchylanie się od opodatkowania

Globalny podatek od superbogatych. Francuski minister finansów Bruno Le Maire poinformował, że wraz ze swoim brazylijskim odpowiednikiem Haddadem Fernando rozpoczyna wspólną inicjatywę, by na szczycie G20 w Waszyngtonie podjąć decyzję w sprawie minimalnego opodatkowania najbogatszych osób na świecie.

PFRON 2024. Zasady obliczania wpłat

Regulacje dotyczące dokonywania wpłat na PFRON zawarte są w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Warto też pamiętać, że ustawa ta była wielokrotnie nowelizowana, z dwoma poważnymi zmianami z 2016 i 2018 roku. Jakie zasady obliczania wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych obowiązują aktualnie w kwietniu 2024 roku?

Praca w Wielkiej Brytanii – czy i kiedy trzeba rozliczyć podatek w Polsce? Jak rozliczyć się z brytyjskim urzędem?

Mimo wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej nasi rodacy dalej wybierają ten kraj jako miejsce pracy. Destynacja ta jest wygodna pod wieloma względami. Jednym z nich jest łatwość dotarcia poprzez liczne połączenia samolotowe, dostępne prawie z każdego portu lotniczego w Polsce. Zebraliśmy garść informacji o rozliczeniu podatkowym w tym kraju. Warto je poznać zanim podejmiesz tam pracę.

REKLAMA