Zmiany w ordynacji podatkowej: urząd skarbowy ma rozstrzygać wątpliwości na korzyść podatnika; zasada 6 miesięcy vacatio legis dla zmian przepisów nakładających nowe obowiązki podatnikom

• Co najmniej 6 miesięcy vacatio legis dla zmian przepisów podatkowych
• Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika - wzmocnienie i doprecyzowanie zasady
• Kiedy zmiany mają wejść w życie?

Co najmniej 6 miesięcy vacatio legis dla zmian przepisów podatkowych

Projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej oznaczony numerem UDER3 ma na celu zwiększenie stabilności prawa podatkowego oraz zapewnienie podatnikom i innym podmiotom prawa podatkowego odpowiedniego czasu na dostosowanie się przez nich do zmian w ustawach podatkowych.

Istotą tej nowelizacji ma być wprowadzenie w Ordynacji podatkowej wymogu zapewnienia co najmniej 6-miesięcznego okresu vacatio legis w przedkładanych Sejmowi projektach ustaw podatkowych, z których wynika zwiększenie obciążeń dla podatników i innych podmiotów prawa podatkowego. A więc takie zmiany przepisów podatkowych, które mają wprowadzić większe (lub nowe) obowiązki lub obciążenia dla podatników, płatników i innych podmiotów prawa podatkowego - będą mogły wejść w życie po upływie co najmniej 6 miesięcy od dnia publikacji w Dzienniku Ustaw.

Zmiana ta ma być realizacją filaru VI: „Wsparcie dla biznesu i deregulacja” planu gospodarczego na 2025 r. „Polska. Rok przełomu”, który zakłada eliminację zbędnych procedur administracyjnych, redukcję kosztów prowadzenia działalności oraz zwiększenie przejrzystości systemu podatkowego.

Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika - wzmocnienie i doprecyzowanie zasady

Inny opublikowany tego samego dnia projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej (oznaczony numerem UDER2), ma na celu realizację postulatu przyjaznej administracji, wzmocnienie instrumentów ochrony praw i interesów podatnika w prowadzonych postępowaniach podatkowych, poprawienie relacji między podatnikami i organami podatkowymi oraz zwiększenie zaufania do organów podatkowych.

Wszystkie te cele mają być realizowane przez zmianę polegającą na polega na objęciu zasadą in dubio pro tributario (tj. zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika) przypadku, gdy w sprawie wystąpią niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego.

W przepisach Ordynacji podatkowej ma pojawić się wyraźne wskazanie, że wątpliwości co do stanu faktycznego, których nie udało się usunąć po przeprowadzeniu wnikliwego i wszechstronnego postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym, tj. po podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - należy rozstrzygać na korzyść podatnika i innych stron postępowania.

Ministerstwo Finansów wskazuje, że reguła ta dotyczyć ma przypadków, w których, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, nie można przyjąć, że dana okoliczność faktyczna została jednoznacznie wykazana. Wątpliwości te powinny mieć charakter konkretny i realny, co oznacza, że nie mogłyby zostać rozstrzygnięte przez dalsze czynności procesowe.

Dodana regulacja umieszczona w zasadach ogólnych postępowania podatkowego będzie stanowiła dodatkową gwarancję chroniącą interes strony toczącego się postępowania.

Zasada ta nie nakłada obowiązku przyjęcia wersji najkorzystniejszej dla strony, lecz wyraża zakaz czynienia niekorzystnych domniemań w sytuacji, gdy stan dowodów nie pozwala na ustalenie faktów. Natomiast gdy możliwe jest przyjęcie dwóch równoważnych wersji zdarzeń, należy wybrać wersję korzystniejszą dla strony postępowania podatkowego.

Kiedy zmiany mają wejść w życie?

Oba projekty są przygotowywane przez Ministerstwo Finansów, a osobiście jest za nie odpowiedzialny Jarosław Neneman, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów. Oba projekty mają być przyjęte przez Radę Ministrów i przesłane do Sejmu jeszcze w II kwartale 2025 roku. Jest więc całkiem możliwe, że opisane wyżej zmiany staną się obowiązującym prawem jeszcze w 2025 roku.

Warto przypomnieć, że w toku prac legislacyjnych jest już inny (niezwykle obszerny) Projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, o którym szerzej piszemy w poniższym artykule.