REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ulga przy spadkach stała się pułapką

Ewa Matyszewska
Ewa Matyszewska

REKLAMA

Od początku 2007 r. najbliższa rodzina jest zwolniona z podatku z tytułu nabytego spadku. Mimo wprowadzenia ulgi, wpływy z tego podatku w 2007 roku są wyższe od wpływów z roku 2006. Źle napisane przepisy powodują, że nie wiadomo, kiedy ulga ma zastosowanie i podatnicy płacą podatek.

 

Kiedy 1 stycznia 2007 r. wprowadzono zwolnienie z podatku od spadków dla najbliższej rodziny, wiele osób uznało to za sprawiedliwość dziejową. Nawet Ministerstwo Finansów twierdziło, że taka ulga jest potrzebna, licząc się równocześnie ze spadkiem wpływów budżetowych z tego tytułu. Niestety po roku obowiązywania tych przepisów rozczarowani mogą być podatnicy, natomiast resort finansów ma powody do zadowolenia. Wpływy z tego podatku z 2007 roku są wyższe od tych, które zanotowano w 2006 roku. Konkretne liczby podała w Sejmie wiceminister finansów Elżbieta Chojna-Duch. Z informacji tych wynika, że wpływy z podatku od spadków w roku 2005 wynosiły 226 mln zł. W roku 2006 - 272 mln zł. Za 2007 rok mają być jeszcze wyższe.

- Uwzględniając zmianę przepisów o podatku od spadków, która obowiązuje od 1 stycznia 2007 r., za trzy kwartały 2007 r. wpływy z tego podatku wyniosły ok. 229 mln zł, a za cztery kwartały prawdopodobnie zostanie przekroczony zarówno plan, który wynosił 178 mln zł, jak i wysokość wpływów za 2006 rok - tłumaczyła w Sejmie Elżbieta Chojna-Duch.

To zaskakujące dane, biorąc pod uwagę fakt, że krąg osób zwolnionych z podatku jest szeroki. Obejmuje bowiem: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę.

Powodów tego fenomenu może być kilka. Jednym z nich jest zastawienie przez fiskusa pułapki na podatników w postaci przepisów przejściowych do regulacji, które zwolnienie z podatku wprowadziły. Większość osób, które wcześniej zwlekały z uregulowaniem spraw spadkowych pod wpływem informacji, że 1 stycznia 2007 r. znika podatek dla najbliższych, zaczęła występować do sądów o stwierdzenie nabycia spadku i chciała skorzystać ze zwolnienia. I tu wpadała w pułapkę. Zdaniem fiskusa spadki otwarte przed 1 stycznia 2007 r. nie mają szans na zwolnienie (otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy). Istnieje co prawda szansa, że zwolnienie zostanie rozciągnięte na spadki, które otwarto po 12 maja 2006 r. O tym jednak przesądzi dopiero wyrok NSA, do którego trafił już spór o to, od kiedy zwolnienie obowiązuje.

Innym czynnikiem, który również mógł przełożyć się na wzrost wpływów z podatku od spadków, jest większa liczba zgonów. Z danych GUS wynika, że w 2006 roku zmarło 369,7 tys. osób, a w 2007 roku - 377,2 tys. Nie jest to jednak różnica na tyle duża, by usprawiedliwiała wzrost wpływów z tytułu podatku od spadków.

Pytana o ten fenomen wiceminister finansów Elżbieta Chojna-Duch tłumaczyła GP, że do wzrostu wpływów z tytułu podatku od spadków przyczynił się także wzrost wartości nieruchomości, od których ten podatek płacony jest najczęściej, oraz skutki inflacyjne.

Różne interpretacje...

Łukasz Bączyk, konsultant w dziale doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers, zwraca uwagę, że osoby, które otrzymały spadek od małżonka, zstępnego, wstępnego, pasierba, brata, siostry, ojczyma lub macochy przed 12 maja 2006 r. nie mogą skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn (takiej możliwości nie wprowadzają bowiem przepisy ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych).

- Ponadto, w związku z rozbieżnościami interpretacyjnymi prezentowanymi przez wojewódzkie sądy administracyjne w ostatnim czasie, spokojnie nie mogą spać osoby, które nabyły spadek po 12 maja 2006 r., a przed 1 stycznia 2007 r. Dotyczy to w szczególności osób podlegających jurysdykcji WSA w Warszawie, który stoi na stanowisku, że zwolnienie nie ma zastosowania do spadków otrzymanych we wskazanym okresie. W związku z tym w najlepszej sytuacji znajdują się osoby, które otrzymały spadek w roku 2007 lub w latach następnych - nie ma tu wątpliwości, czy zwolnienie z podatku ma zastosowanie do spadków otrzymanych w tym okresie - podkreśla Łukasz Bączyk.

Według naszego rozmówcy w związku z tym, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na osobę uprawnioną z chwilą jego śmierci, fakt, czy spadkobierca wpadnie w pułapkę fiskusa, czy nie, zależeć będzie wyłącznie od daty zgonu.

...wpływają na podatek...

Nabycie spadku przed 12 maja 2006 r. nie podlega zwolnieniu z opodatkowania. Z kolei nie ulega wątpliwości, że o ile nabycie nastąpiło po 1 stycznia 2007 r., można zastosować przepisy dotyczące zwolnienia. Takiego zdania jest Marek Jarocki, menedżer w dziale doradztwa podatkowego Ernst & Young, który stwierdza, że obecne spory w tym zakresie dotyczą sytuacji, w których śmierć spadkodawcy i otwarcie (nabycie) spadku nastąpiły w okresie od 12 maja do 31 grudnia 2006 r.

- Kontrowersje podatkowe wynikają z niejednoznacznego art. 3 ustawy nowelizującej ustawę o podatku od spadków i darowizn. Z jednej strony przepis ten stanowi, że do nabycia spadków, które nastąpiło przed 1 stycznia 2007 r., nie stosuje się zwolnienia, z drugiej jednak w kolejnym ustępie pośrednio dopuszcza taką możliwość w odniesieniu do nabycia, które nastąpiło po 12 maja 2006 r. - tłumaczy Marek Jarocki.

Jednocześnie dodaje, że wnioski korzystne dla podatników potwierdziły już cztery wojewódzkie sądy administracyjne twierdząc, że przypadające członkom najbliższej rodziny spadki otwarte po 12 maja 2006 r., a przed 1 stycznia 2007 r. są zwolnione z podatku. Konsekwentnie nie zgadza się z tym WSA w Warszawie.

- Należy oczekiwać, że w najbliższym czasie sprawa będzie przedmiotem rozstrzygnięcia NSA. Miejmy jednak nadzieję, że skutki rozbieżności interpretacyjnych, będących wynikiem niejasnego sformułowania przepisów przejściowych, nie będą obciążać podatników - uważa ekspert Ernst & Young.

Skargi kasacyjne w sprawie tzw. starych spadków trafiły już do NSA. To, że jakieś rozstrzygnięcie w tej sprawie zapadnie, jest już zatem pewne.

...i spory z fiskusem...

Fiskus nie ma jednak wątpliwości, że zwolnione są tylko spadki otwarte po 1 stycznia 2007 r. W świetle przepisów przejściowych nowe przepisy mają zastosowanie do tych sytuacji, w których nieodpłatne nabycie praw majątkowych nastąpiło po 31 grudnia 2006 r. - tłumaczy Katarzyna Płowens, konsultant w departamencie doradztwa podatkowego HLB Frąckowiak i Wspólnicy, która podkreśla, że w przypadku nabycia rzeczy i praw majątkowych tytułem spadku za dzień nabycia uznaje się - zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego - dzień śmierci spadkodawcy (dzień otwarcia spadku).

- W związku z tym organy podatkowe, powołując się na art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej, stoją na stanowisku, że z omawianego zwolnienia mogą skorzystać jedynie ci, których spadkodawcy zmarli po 31 grudnia 2006 r. Orzecznictwo w tej sprawie nie jest jednomyślne. Tymczasem w doktrynie pojawiają się zdania, że mimo niefortunnej redakcji art. 3 ust. 2 ustawy zmieniającej przedmiotowe zwolnienie ma zastosowanie także do spadków otwartych po 12 maja 2006 r. Zatem podatnicy, którzy nabyli spadki po tej dacie, będą musieli w sprawie zwolnienia toczyć spór z organami podatkowymi - wyjaśnia Katarzyna Płowens.

...które trzeba kontynuować

Według ekspertów kluczowe w całej tej sprawie jest rozstrzygnięcie znaczenia pojęcia nabycie użytego w przepisach przejściowych nowelizacji.

Zdaniem Elżbiety Muchy, byłej wiceminister finansów, jeżeli uznajemy, że nowela wprowadziła wyjątek od zasady opodatkowania (pod warunkiem spełnienia przez podatników określonych przesłanek - zgłoszenie nabycia do urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku), to przepis przejściowy powinien zawierać odpowiednie normy zachowania odnoszące się wprost do przepisu wprowadzającego ulgę.

- Jeśli więc pojęcie nabycia ma określone znaczenie dla ulgi przy spadkach dla najbliższej rodziny, to w przepisie przejściowym pojęcie nabycia powinno być interpretowane w kontekście znaczenia użytego w art. 4a ustawy o podatku od spadków, czyli w kontekście prawa do skorzystania z ulgi, a nie w kontekście znaczenia nabycia rozumianego przez kodeks cywilny - chwila śmierci - tłumaczy Elżbieta Mucha.

Co więc zrobić? Według Elżbiety Muchy jedynym wyjściem jest występowanie o wydanie interpretacji indywidualnej przez podatników, którzy mają wątpliwości (w ich indywidualnych stanach faktycznych) co do zakresu stosowania przepisu przejściowego - celem określenia, jak interpretować w ich konkretnym stanie faktycznym pojęcie nabycie w przepisie przejściowym.

- Taka interpretacja na wniosek podatnika może podlegać kontroli WSA co do zgodności z prawem - podsumowuje nasza rozmówczyni.

Ważne!

Osoby, które otrzymały spadek od małżonka, zstępnego, wstępnego, pasierba, brata, siostry, ojczyma lub macochy przed 12 maja 2006 r., nie mogą skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn (takiej możliwości nie wprowadzają przepisy ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych)

229 mln zł wynoszą wpływy z podatku od spadków za trzy kwartały 2007 roku. Plan zakładał wpływy z tego tytułu za cały rok na poziomie 178 mln zł


Kliknij aby zobaczyć ilustrację.
Ulga przy nabyciu spadku


EWA MATYSZEWSKA

ewa.matyszewska@infor.pl


Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Żądanie zmniejszenia kary umownej – sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania. Orzeczenie Sądu Najwyższego

    Występując o zmniejszenie kary umownej dłużnik jest zobligowany wskazać, do jakiej wysokości zmniejszenia żąda. Wyinterpretować to może również sąd, pod warunkiem, że taką możliwość daje całokształt działań procesowych dłużnika. Sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania, jeśli z działań strony nie wynika chęć zgłoszenia żądania o to - orzekł w wyroku z 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy (sygn. akt II CSKP 578/22).

    Przekształcenie, połączenie, wniesienie aportu a możliwość stosowania estońskiego CIT

    Estoński CIT staje się coraz bardziej popularną formą opodatkowania spółek. Warto jednak wskazać, że wiąże się z nią szereg ograniczeń i warunków, jakie musi spełnić spółka, aby móc korzystać z dobrodziejstw estońskiego CIT.

    MF: Kasowy PIT od 2025 roku. Niedługo pojawi się projekt

    W Ministerstwie Finansów toczą się już prace nad projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dot. wdrożenia w polskim systemie podatkowym kasowego PIT. W najbliższych dniach projekt ten ma zostać wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Takie informacje przekazał 22 lutego 2024 r. w Sejmie wiceminister finansów Jarosław Neneman. Ale te nowe przepisy wejdą w życie nie wcześniej niż od 2025 roku.

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe?

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe w 2024 roku? Od czego zależy wysokość kary?

    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    Ulga dla seniorów przed otrzymaniem emerytury - co mówi prawo?

    Czy seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej w PIT przed otrzymaniem emerytury, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o zwolnienie w podatku dochodowym nazywane „ulgą dla pracujących seniorów”.

    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    Ekoschematy obszarowe - są już stawki płatności za 2023 rok [tabela]

    Ustalone zostały stawki płatności w ramach ekoschematów obszarowych za 2023 rok - informuje resort rolnictwa.

    Zwrot podatku - kiedy? Czy da się przyspieszyć?

    Gdy z zeznania podatkowego PIT wynika nadpłata podatku, to urząd skarbowy dokona jej zwrotu. W jakim terminie można spodziewać się zwrotu podatku? Czy można przyspieszyć zwrot korzystając z usługi Twój e-PIT?

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze a zmiana powierzchni użytków rolnych

    Jak wygląda kwestia zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze w przypadku zmiany powierzchni posiadanych przez producenta rolnego użytków rolnych? W jakich terminach składać wnioski o zwrot podatku akcyzowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w 2024 roku?

    REKLAMA