Rząd chce dać preferencje podatkowe funduszom inwestycyjnym spoza UE od 2026 roku

• Polskie i unijne fundusze inwestycyjne a CIT
• TSUE: zwolnienie z WHT także dla funduszy spoza UE
• Co się zmieni w polskiej ustawie o CIT

Polskie i unijne fundusze inwestycyjne a CIT

Polskie fundusze inwestycyjne i emerytalne są zasadniczo zwolnione z CIT, z pewnymi ograniczeniami dotyczącymi np. inwestycji w nieruchomości. Preferencje podatkowe zostały przyznane także funduszom unijnym. Jeżeli inwestują one w udziały/akcje polskich spółek i otrzymują z tego tytułu np. dywidendy, płatności te mogą być zwolnione z polskiego podatku u źródła (WHT). Warunkiem jest spełnianie porównywalnych wymagań regulacyjnych do polskich funduszy, w szczególności działanie na podstawie zezwolenia i podleganie odpowiedniemu nadzorowi.

TSUE: zwolnienie z WHT także dla funduszy spoza UE

Zdaniem Trybunału Sprawiedliwości UE, zwolnienie z WHT powinno przysługiwać także porównywalnym funduszom z państw spoza UE, ponieważ wspólnotowa zasada swobody przepływu kapitału, wyrażona w unijnych traktatach, dotyczy również relacji z państwami trzecimi. Ponadto TS uznał, że zwolnienie z WHT powinno przysługiwać również funduszom inwestycyjnym zarządzanym przez zarząd, nawet jeżeli polskie fundusze inwestycyjne są zarządzane przez zewnętrzne podmioty – Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych (nie dotyczy to alternatywnych spółek inwestycyjnych).

W świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) obecne przepisy ustawy CIT regulujące warunki zwolnienia dla zagranicznych funduszy inwestycyjnych (instytucji wspólnego inwestowania) zostały uznane za niezgodne z prawem wspólnotowym w zakresie, w jakim wykluczają ze zwolnienia:
1) fundusze inwestycyjne zarządzane wewnętrznie (wyrok w sprawie C-18/23, F S.A. przeciwko Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej) – obecnie zwolnieniami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a i art. 17 ust. 1 pkt 58, objęte są wyłącznie fundusze zarządzane przez podmioty zewnętrzne (podobnie do polskich funduszy inwestycyjnych, które są tworzone, zarządzane i reprezentowane przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych);
2) fundusze inwestycyjne z siedzibą w państwach innych niż państwa członkowskie UE lub EOG (wyrok w sprawie C-190/12, Emerging Markets (…) przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Bydgoszczy).

Jak wskazał Minister Finansów i Gospodarki - mając na względzie całokształt orzecznictwa TSUE w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych oraz funduszy emerytalnych, które jest ukierunkowane na przeciwdziałanie ograniczeniom wspólnotowej zasady swobody przepływu kapitału, celowe jest, aby rozszerzenie zwolnienia na fundusze z państw trzecich objęło nie tylko zagraniczne fundusze inwestycyjne, ale również zagraniczne fundusze emerytalne.

Co się zmieni w polskiej ustawie o CIT

Nowe przepisy ustawy o CIT, które zaprojektował Minister Finansów i Gospodarki, rozszerzają zwolnienie z WHT zgodnie z wyrokami TSUE.

W celu dostosowania przepisów ustawy CIT do ww. orzeczeń TSUE w ustawie o CIT ma nastąpić:

1) zmiana zdania wstępnego w art. 6 ust. 1 pkt 10a i pkt 11a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy CIT poprzez usunięcie warunku posiadania przez instytucje wspólnego inwestowania i podatników prowadzących programy emerytalne siedziby w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG, przy założeniu, że spełnione będą odpowiednie wymogi w zakresie wymiany informacji;

2) przeformułowanie warunku zawartego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f ustawy CIT w taki sposób, aby obejmował on również instytucje wspólnego inwestowania zarządzane wewnętrznie, jeżeli instytucje te prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, na zarządzanie takimi instytucjami wspólnego inwestowania albo zezwolenia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. c. [Warunek ten wpływa na możliwość stosowania zwolnienia zarówno na podstawie ww. art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy CIT, tj. dla zagranicznych funduszy typu otwartego, jak również na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy CIT, tj. dla zagranicznych funduszy typu zamkniętego lub stosujących podobne zasady inwestycyjne].

Ponadto, omawiany projekt nowelizacji przewiduje zmianę mającą na celu większą spójność przepisów (uzupełnienie warunku wskazanego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a ustawy CIT poprzez odniesienie się do państwa siedziby lub zarządu danej instytucji wspólnego inwestowania w miejsce wyłącznie państwa siedziby tej instytucji). Zmiana ta pozwoli również na uregulowanie sytuacji specyficznych funduszy inwestycyjnych, które są rezydentami podatkowymi innego państwa niż państwo ich siedziby.

W związku ze znaczącym rozszerzeniem zakresu zwolnienia, w szczególności na fundusze inwestycyjne z państw trzecich, jak również na fundusze funkcjonujące w różnych reżimach prawnych i posiadające różną formę zarządzania, w celu ograniczenia nadużywania prawa do zwolnienia projekt omawianej nowelizacji przewiduje:

1) dodatkowe wymogi w zakresie automatycznej wymiany informacji o rachunkach raportowanych, odnoszące się do zagranicznych funduszy inwestycyjnych, określone w nowo dodawanym art. 6 ust. 3a oraz art. 17 ust. 13 ustawy CIT (Oznacza to, że z państwem siedziby lub zarządu funduszu inwestycyjnego powinna być zawarta - poza umową o unikaniu podwójnego opodatkowania - również umowa dotycząca automatycznej wymiany informacji podatkowych w ramach standardu CRS lub FATCA, umożliwiająca uzyskiwanie przez Szefa KAS informacji o rachunkach prowadzonych przez instytucje wspólnego inwestowania na rzecz polskich rezydentów. W przypadku państw członkowskich UE warunek ten realizowany jest poprzez wdrożenie odpowiednich dyrektyw unijnych dotyczących automatycznej wymiany informacji.);

2) możliwość zakwestionowania prawa do zwolnienia w przypadku nadużyć stwierdzonych na podstawie art. 22c ustawy CIT.

Jak wskazuje Minister Finansów i Gospodarki, omawiana nowelizacja ma także wprowadzić poniższe zabezpieczenia przed nadużywaniem prawa do zwolnienia na potrzeby optymalizacji podatkowych. Zabezpieczenie stanowią:
- wymogi dotyczące zezwolenia odnoszącego się do zarządzania funduszem;
- wymogi, które pozwalają na uzyskiwanie przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej danych o polskich rezydentach posiadających rachunki w zagranicznych funduszach;
- możliwość odmowy zwolnienia przez organy w przypadku tzw. struktur sztucznych – rozwiązanie umożliwi ochronę przed oszustwami podatkowymi.

Nowe przepisy mają wejść w życie ze skutkiem od 1 stycznia 2026 roku.

Źródło: Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - od 14 października już w Sejmie.