Zmiany w przekazywaniu 1 proc. mogą zwiększyć efektywność

Anna Mazgal z Pozarządowego Biura Rzecznictwa i Interwencji Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych

• W 2007 roku przekazanie 1 proc. podatku było rekordowe. 99,54 proc. organizacji otrzymało wsparcie. Na co organizacje przeznaczają te wpłaty?

- Prawdopodobnie trudniej byłoby wskazać cel, którego organizacje nie wspierają ze środków 1proc. Organizacje wykorzystują te środki na pomoc osobom w potrzebie, zwiększają dostęp do świadczeń medycznych, edukacji, nauki i kultury. Być może świadomość, że tak właśnie pożytkowane są pieniądze z 1 proc. podatku, stanowi główną motywację dla korzystania z tego mechanizmu przez darczyńców.

• Czy cel przeznaczenia pieniędzy z 1 proc. wybiera tylko organizacja?

- Decyzja co do spożytkowania pieniędzy należy do organizacji. Oczywiście, jeśli podatnik wskaże konkretny program, organizacja powinna trzymać się tego wskazania; jeśli jednak zbierze dostateczną ilość funduszy, ma prawo zdecydować o innym, racjonalnym ich przeznaczeniu. Taka jest istota tego mechanizmu. Organizacje cenią sobie te środki, właśnie ze względu na tę swobodę decyzji, bo mogą wykorzystać je na te działania, na które jest im trudno uzyskać fundusze z innych źródeł. Decyzja o przekazaniu 1 proc. jest zatem wyrazem zaufania do organizacji, że ta dobrze je zagospodaruje.

• Od przyszłego roku zmienią się przepisy w zakresie przekazywania 1 proc. podatku. Czy planowane rozwiązania są dobre?

- W propozycji zmian w procedurze odprowadzania 1 proc. wiele z postulatów organizacji zostało uwzględnionych. Postulowaliśmy m.in. umożliwienie przekazywania 1 proc. wszystkim uprawnionym organizacjom pożytku publicznego, nie zaś tylko tym zarejestrowanym do 30 listopada roku, za który składane jest zeznanie. Projekt przewiduje takie rozwiązanie. Rejestr będzie elektroniczny, więc jego uaktualnianie i przeszukiwanie będzie łatwiejsze.

Niestety, nie uwzględniono postulowanej możliwości przekazywania 1 proc. na więcej niż jedną organizację. Inną nieuregulowaną kwestią jest brak możliwości przekazania 1 proc. przez osoby rozliczające się, np. przez ZUS. Mamy wrażenie, że obawa przed formalnymi komplikacjami wygrała z chęcią wsparcia organizacji. Pamiętajmy jednak, jakie efekty przyniósł mechanizm 1 proc. po zmianie procedury i uprawnieniu do przekazywania kwot podatników liniowych - organizacje zebrały niemal trzy razy tyle środków, co w 2006 roku. Dalsze ułatwienia mogą zatem przynieść kolejne pozytywne efekty.

Rozmawiała EWA MATYSZEWSKA