Wydatek na przedawnione płatności to nie koszt

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĘŁA IZBA

Spółka w 2006 roku zwiększyła przychody o kwotę przedawnionego zobowiązania, powstałego w wyniku niezwrócenia kontrahentowi kwoty nadpłaconej należności. W 2006 roku kontrahent wystąpił do spółki z wnioskiem o zaliczenie tej kwoty nadpłaconej należności na poczet jego bieżących zobowiązań. Czy w przypadku zrzeczenia się w 2006 roku prawa do korzystania z zarzutu przedawnienia, o którym mowa w art. 117 par. 2 kodeksu cywilnego, spółka może pomniejszyć przychody z 2006 roku o kwotę przedawnionej, nie zwróconej nadpłaty lub zaliczyć tę kwotę do kosztów uzyskania przychodów?

ODPOWIEDŹ IZBY

Jak stanowi art. 117 par. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.) z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. W myśl art. 117 par. 2 kodeksu cywilnego po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednak zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

Zatem z wymienionych przepisów jednoznacznie wynika, że przedawnienie roszczenia majątkowego następuje zawsze, natomiast skutki z tym związane nie następują tylko wówczas, gdy zobowiązany (dłużnik) zrzeka się korzystania z przedawnienia.

Jak stanowi art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.; dalej ustawa o CIT) przychodami są wartość, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 8, umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy. Zatem wartość zobowiązania, które się przedawniło, jest przychodem. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uprawniają natomiast do zmniejszenia przychodów o wartość przedawnionego zobowiązania zaliczonego do przychodów roku, w którym przedawnienie nastąpiło, w przypadku gdy dłużnik zrzeknie się korzystania z zarzutu przedawnienia, o który mowa w art. 117 par. 2 kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b) ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na spłatę innych zobowiązań, w tym z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń.

Przedawnione zobowiązanie należy zaliczyć do innych zobowiązań, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b) ustawy o CIT. Zatem jeżeli spółka w 2006 roku zrzeknie się prawa do korzystania z zarzutu przedawnienia, wydatek na spłatę tego zobowiązania nie może być uznany za koszt uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b) ustawy o CIT.

Ewa Matyszewska